Του Βαγγέλη Δουράκη
Σε φορο- «παγίδα» «έμπλεκαν» όσοι διατηρούσαν κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, όταν έχανε την ζωή του ένας εκ των συνδικαιούχων. Το «θολό» τοπίο που υπήρχε μέχρι πρότινος γύρω από το συγκεκριμένο θέμα επέτρεπε στην Εφορία να επιβάλλει φόρο κληρονομιάς σε πολίτες που είχαν κοινό λογαριασμό με άτομα που απεβίωσαν. Σχετικά ερωτήματα οδήγησαν τον διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή στο να εκδώσει νέα εγκύκλιο, με την οποία ξεκαθαρίζει μια και καλή τη φορολογική αντιμετώπιση των εν λόγω περιπτώσεων.
Έτσι, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων βάζει τέλος σε μια … διαχρονική σύγχυση: Τα χρήματα σε κοινό λογαριασμό δεν φορολογούνται ως κληρονομιά όταν πεθαίνει ένας συνδικαιούχος.
Γίνεται ξεκάθαρο μάλιστα πως η συγκεκριμένη φορολογική μεταχείριση δεν αφορά μόνον τους εγχώριους λογαριασμούς, αλλά και εκείνους που τηρούνται σε τραπεζικά ιδρύματα του εξωτερικού. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τις περιπτώσεις επενδυτικών προϊόντων.
Πως ξεκαθαρίζει το τοπίο για τους κοινούς λογαριασμούς
Συγκεκριμένα, με την εγκύκλιο του Γιώργου Πιτσιλή η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει ότι οι συνδικαιούχοι κοινών τραπεζικών λογαριασμών απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς σε περίπτωση θανάτου ενός εκ των κατόχων. Η βασική αρχή είναι ότι τα ποσά των λογαριασμών αυτών δεν αποτελούν μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας του αποβιώσαντος.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο επιζών συνδικαιούχος δεν αποκτά τα χρήματα μέσω κληρονομιάς, αλλά συνεχίζει να ασκεί ένα δικαίωμα που ήδη είχε. Η πρόσβαση στα χρήματα είναι άμεση και δεν δημιουργεί φορολογική υποχρέωση, καθώς η μεταβίβαση γίνεται αυτοδικαίως, βάσει της σύμβασης με την τράπεζα και της ισχύουσας νομοθεσίας.
Η απαλλαγή αυτή δεν περιορίζεται στην Ελλάδα.
Όπως διευκρινίζεται, καλύπτει και λογαριασμούς που τηρούνται σε τράπεζες του εξωτερικού, καθώς και κάθε μορφή κατάθεσης ή χρηματοπιστωτικού προϊόντος. Φορολόγηση προκύπτει μόνο στην περίπτωση που αποβιώσει και ο τελευταίος συνδικαιούχος, οπότε τα ποσά εντάσσονται πλέον στην κληρονομιά.
Να σημειωθεί πως κοινός λογαριασμός είναι εκείνος που τηρείται στο όνομα δύο ή περισσότερων προσώπων, τα οποία έχουν ισότιμη πρόσβαση στα χρήματα. Κάθε συνδικαιούχος μπορεί να πραγματοποιεί αναλήψεις ή συναλλαγές χωρίς την έγκριση των υπολοίπων.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, από νομικής πλευράς, κάθε συνδικαιούχος διαθέτει αυτοτελές δικαίωμα στο σύνολο του ποσού και όχι σε ένα συγκεκριμένο ποσοστό. Αυτός ακριβώς ο χαρακτήρας εξηγεί γιατί τα χρήματα δεν θεωρούνται κληρονομιά.
Η εγκύκλιος βασίζεται και στη σχετική νομολογία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σύμφωνα με την οποία τα ποσά των κοινών λογαριασμών δεν εντάσσονται στην περιουσία του θανόντος.
Επί της ουσίας, ο επιζών συνδικαιούχος δεν αποκτά νέο περιουσιακό στοιχείο λόγω θανάτου, αλλά συνεχίζει να έχει πρόσβαση σε χρήματα που ήδη του ανήκαν νομικά. Για τον λόγο αυτό, δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου κληρονομιάς.
Τι ισχύει για επενδυτικά προϊόντα
Η εγκύκλιος επεκτείνει ρητά την ίδια αντιμετώπιση και σε επενδυτικά προϊόντα.
Στο ίδιο καθεστώς εντάσσονται: μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και γενικά τίτλοι που τηρούνται σε ηλεκτρονική μορφή.
Έτσι, καλύπτεται ένα ευρύ φάσμα περιουσιακών στοιχείων, πέρα από τις απλές τραπεζικές καταθέσεις, δίνοντας ενιαία φορολογική αντιμετώπιση.
Καθοριστική ρόλο έπαιξε ο νόμος 4916/2022, ο οποίος έθεσε το πλαίσιο πιο ξεκάθαρα από ποτέ. Με βάση τις διατάξεις του, απαλλάσσονται ρητά από τον φόρο κληρονομιάς:
- οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί,
- οι κοινοί επενδυτικοί λογαριασμοί,
- τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα εντός και εκτός Ελλάδας,
- τα ποσά σε ευρώ ή ξένο νόμισμα,
- ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας των συνδικαιούχων.
Η εν λόγω ρύθμιση ενσωματώθηκε στον νέο Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025), με στόχο την εξάλειψη αμφιβολιών, την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και την αποφυγή φορολογικών αντικινήτρων για καταθέσεις και επενδύσεις.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
