Του Χρυσόστομου Τσούφη
Υπάρχει ένας οικονομικός δείκτης που Ελλάδα και Ευρωζώνη διάγουν βίους αντίθετους και με τη χώρα μας – όσο κι αν ακούγεται περίεργο – να είναι στη σωστή κατεύθυνση. Αυτό είναι το κενό ΦΠΑ – τη διαφορά δηλαδή από τις εισπράξεις από ΦΠΑ και το ποιες θα έπρεπε να είναι βάσει νόμου.
Η Ελλάδα ως το 2017 ήταν παρίας και παρέπεμπε σε τριτοκοσμική χώρα με ένα κενό 29%. Το 2023 είχε υποχωρήσει στο 11,4% με τη χώρας μας να σημειώνει την 6η μεγαλύτερη μείωση στην Ευρωζώνη. Την ίδια στιγμή το κενό ΦΠΑ «φούσκωνε» στην Ευρωζώνη από το στο 9,5% από 7,9%.
Επομένως, το 2023 μας χώριζαν μόλις 1,9 μονάδες από τον κοινοτικό μέσο όρο. Και σύμφωνα με το ανεξάρτητο μη κερδοσκοπικό οργανισμό φορολογικής πολιτικής TAX FOUNDATION, η ψαλίδα το 2024 μίκρυνε περισσότερο. Εκτιμάται ότι ο μέσος όρος της Ευρωζώνης θα αυξηθεί καθώς σε 12 τουλάχιστον χώρες το κενό θα αυξηθεί. Το Ελληνικό κενό θα μειωθεί πάντως με κάποιες πρώτες εκτιμήσεις να μιλούν για μονοψήφιο πλέον ποσοστό αντανακλώντας τα άλματα που έχουν γίνει σε αυτόν τον τομέα μέσω της:
- Περαιτέρω ψηφιοποίησης διαδικασιών.
- Αξιοποίησης νέων τεχνολογιών και προηγμένων εργαλείων ανάλυσης δεδομένων (Data Analytics) για την ανίχνευση φοροδιαφυγής.
- Αύξησης ηλεκτρονικών διασταυρώσεων συναλλαγών.
- Ενίσχυσης της οικειοθελούς συμμόρφωσης των φορολογουμένων
Τα περιθώρια βελτίωσης για τη χώρα μας είναι πολύ σημαντικά. Σύμφωνα με την ανάλυση του Tax Foundation, ένα τμήμα του κενού ΦΠΑ οφείλεται στη φοροδιαφυγή, ένα άλλο όμως οφείλεται στην πολιτική που ακολουθείται κι έχει να κάνει με τους μειωμένους συντελεστές ή και τις εξαιρέσεις από τον ΦΠΑ. Η αναλογία σύμφωνα με τον φορολογικό οργανισμό είναι σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία 73%-27%.
Σε μια χώρα που υπάρχει πίεση από την αντιπολίτευση αλλά κι από μεγάλη μείωση των πολιτών για μείωση του ΦΠΑ και αύξηση των φοροαπαλλαγών από αυτόν, το Tax Foundation μέσω της ανάλυσης του επισημαίνει ότι και οι φοροαπαλλαγές και τα προϊόντα και υπηρεσίες με χαμηλότερους συντελεστές είναι ήδη πολλές και πιθανότατα χρήζουν αναθεώρησης αν δεν θέλει η χώρα να χάνει χρήματα.
Στο κενό ΦΠΑ λόγω χαμηλότερων συντελεστών η Ελλάδα έχει το 2ο μεγαλύτερο ποσοστό με 18,5% πίσω μόνο από το 21,4% της Ιρλανδίας. Η Λετονία έχει μόλις στον αντίποδα 3,6% και το νεότερο μέλος της ένωσης, η Βουλγαρία ακολουθεί με 4,1%.
Ταυτόσημη σχεδόν εικόνα και σε ό,τι αφορά στο κενό ΦΠΑ λόγω εξαιρέσεων από ΦΠΑ. Η Ελλάδα με συντελεστή 14,4% είναι 3η στην Ευρωζώνη πίσω μόνο την Ισπανία (18,6%) και την Πολωνία (16,1%)
Στην άλλη πλευρά του φάσματος βρίσκονται Βουλγαρία και Κύπρος με μόλις 4,9%.
Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, μόνο σε σχέση με τον ΦΠΑ υπάρχουν 73 διαφορετικές φοροαπαλλαγές που κοστίζουν στα δημόσια ταμεία λίγο πάνω από 1 δισ. ευρώ.
Οι σημαντικότερες αφορούν σε:
- Εκπαιδευτικές υπηρεσίες
- Χρηματοοικονομικές και πολιτιστικές δραστηριότητες
- Μειωμένους συντελεστές στα νησιά του Αιγαίου
- Βασικά αγαθά και υπηρεσίες
- Τουρισμό και Εστίαση
Συχνά οι κυβερνήσεις δικαιολογούν απαλλαγές και μειωμένους συντελεστές με το επιχείρημα ότι ενισχύουν την κατανάλωση συγκεκριμένων προϊόντων και υπηρεσιών για να επιτύχουν στόχους που έχουν να κάνουν με την ισότητα και την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και για πολιτικούς στόχους. Ωστόσο, οι απαλλαγές και οι μειωμένοι συντελεστές αποτελούν κακή πολιτική τονίζει το Tax Foundation επειδή στρεβλώνουν την κατανάλωση, παρέχουν αναποτελεσματικά δημοσιονομικά οφέλη, προσθέτουν πολυπλοκότητα για τις επιχειρήσεις και μειώνουν τα έσοδα, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να βασίζονται σε λιγότερο οικονομικά αποδοτικές πηγές εσόδων.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
