Ραγδαία είναι η επιδείνωση της ποιότητας των χαρτοφυλακίων δανείων των τραπεζών, αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης ύφεσης που πλήττει την οικονομία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών τραπεζών στο τέλος Μαρτίου του 2012 δάνεια ύψους 44 δισ. ευρώ βρίσκονταν στο «κόκκινο», καθώς οι καθυστερήσεις ξεπέρασαν το 18% του συνόλου των δανείων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο τέλος Δεκεμβρίου 2011 τα δάνεια που εμφανίζουν καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών αντιστοιχούσαν στο 15,9% του συνόλου που μεταφράζεται σε δάνεια ύψους 41,6 δισ. ευρώ τα οποία δεν πληρώνονται. Υπογραμμίζεται ότι πριν από το ξέσπασμα της δημοσιονομικής κρίσης, στο τέλος Δεκεμβρίου 2008, ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων βρίσκονταν στο 5% που αντιστοιχούσε σε καθυστερήσεις ύψους 11,9%.
Στελέχη τραπεζών σημειώνουν ότι η σημαντική επιδείνωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο πρώτο τρίμηνο σημειώθηκε παρά τη σχετική εκτόνωση της αβεβαιότητας μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης συνεργασίας του κ. Λ. Παπαδήμου. Προσθέτουν ότι τον Μάιο αρχικά λόγω της προεκλογικής περιόδου και στη συνέχεια εξαιτίας της αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης και της μεγάλης αβεβαιότητας για την έκβαση της κρίσης, τα πάντα έχουν παγώσει. «Η οικονομική δραστηριότητα βρίσκεται σε αποσύνθεση», τονίζουν, «ενώ έχουν αυξηθεί κατακόρυφα οι οφειλές και οι καθυστερήσεις στην αποπληρωμή υποχρεώσεων». Στο τέλος Μαρτίου ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων (άνω των 90 ημερών) διαμορφώθηκε στο 14% για την Εθνική Τράπεζα, στο 17,2% για τη Eurobank EFG, στο 15,7% για την Alpha Bank (συνεκτιμώντας τις επιπτώσεις του PSI για τα δάνεια που είναι με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου) και στο 16% για την Τράπεζα Πειραιώς. Για την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων οι παραπάνω τράπεζες προχώρησαν στη διενέργεια προβλέψεων ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι στην περίοδο 2007 - 2011 οι εγχώριες τράπεζες έχουν καταγράψει συνολικές προβλέψεις άνω των 20 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για το τραπεζικό σύστημα αποτελεί η ολοκλήρωση την προηγούμενη εβδομάδα της πρώτης φάσης της ανακεφαλαιοποίησης του τραπεζικού συστήματος με τη μεταβίβαση κεφαλαίων ύψους 18 δισ. ευρώ. Αναλυτικότερα η Εθνική Τράπεζα έλαβε ομόλογα ύψους 7,43 δισ. ευρώ, η Τράπεζα Πειραιώς ενισχύθηκε με 4,7 δισ. ευρώ, η Εurobank EFG με 3,97 δισ. ευρώ και η Αlpha Bank με κεφάλαια ύψους 1,9 δισ. ευρώ. Την περασμένη Δευτέρα μεταφέρθηκαν από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), μετά από αρκετές εβδομάδες καθυστέρησης, ομόλογα του EFSF στις εμπορικές τράπεζες ως προκαταβολή για τη συμμετοχή του σε μελλοντικές αυξήσεις κεφαλαίου που θα γίνουν στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης. Οι ακριβείς όροι του μεγάλου αυτού εγχειρήματος και ο βαθμός συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα θα αποφασιστούν από την επόμενη κυβέρνηση. Με τα κεφάλαια αυτά όλες οι παραπάνω τράπεζες θα διαθέτουν δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας άνω του 8% που τις καθιστά ικανές να αντλούν ρευστότητα απευθείας από το ευρωσύστημα. Τους τελευταίους μήνες λόγω της επιδείνωσης των συνθηκών και της εξασθένησης της κεφαλαιακής τους βάσης οι εγχώριες τράπεζες αντλούσαν ρευστότητα μέσω της έκτακτης διαδικασίας ELA η οποία παρέχεται μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος. Πλέον οι εγχώριες τράπεζες θα μπορούν και πάλι να αντλούν ρευστότητα απευθείας από το ευρωσύστημα, με καλύτερους όρους (χαμηλότερο επιτόκιο).
Παράλληλα, την προηγούμενη εβδομάδα οι τράπεζες ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου τα οποία, όπως ήταν αναμενόμενο, αποτύπωσαν τη ραγδαία επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών. Η Εθνική Τράπεζα παρουσίασε ζημίες ύψους 537 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της τράπεζας η αρνητική εικόνα των αποτελεσμάτων οφείλεται κυρίως στις απώλειες από χρηματοοικονομικές πράξεις (298 εκατ. ευρώ) αλλά και τη σημαντική αύξηση των προβλέψεων οι οποίες ανήλθαν στα 559 εκατ. ευρώ (+47%). Ζημίες ύψους 236 εκατ. ευρώ παρουσίασε η Eurobank EFG αποτέλεσμα που αποδίδεται στη συνεχιζόμενη ύφεση της ελληνικής οικονομίας και τις επιπτώσεις από την εξάπλωση της κρίσης χρέους στην Ευρώπη. Ζημίες ύψους 107,8 εκατ. ευρώ παρουσίασε η Alpha Bank. Το ενεργητικό του ομίλου διαμορφώθηκε στα 57,6 εκατ. ευρώ παρουσιάζοντας μείωση κατά 10% αποτέλεσμα κυρίως του PSI+, καθώς και της μείωσης του δανειακού χαρτοφυλακίου κατά 1,9 δισ. Κέρδη ύψους 298 εκατ. ευρώ παρουσίασε για το πρώτο τρίμηνο του 2012 η Τράπεζα Πειραιώς, κερδοφορία που οφείλεται στην αναγνώριση του υπόλοιπου αναβαλλόμενου φόρου (έσοδο) που σχετίζεται με το PSΙ, ενισχύοντας τα καθαρά αποτελέσματα και τα ίδια κεφάλαια της περιόδου. Πριν από τη λογιστικοποίηση της φορολογικής ωφέλειας η τράπεζα παρουσίασε ζημίες ύψους 80 εκατ. ευρώ έναντι οριακών κερδών ύψους 17 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2011.
Αλλαγές στα Δ.Σ.
Ενισχύεται η παρουσία του δημόσιου τομέα στο τραπεζικό σύστημα στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης. Tο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) έχει γνωστοποιήσει στις διοικήσεις της Εθνικής Τράπεζας, της Eurobank EFG, της Alpha Bank και της Τράπεζας Πειραιώς τους εκπροσώπους του οι οποίοι θα πρέπει να τοποθετηθούν στα διοικητικά συμβούλια. Οι εκπρόσωποι του ΤΧΣ θα έχουν αυξημένες εξουσίες σε θέματα διοίκησης. Οπως σημείωσε σε συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος του Ταμείου κ. Παναγιώτης Θωμόπουλος οι εκπρόσωποι θα έχουν δικαίωμα βέτο σε θέματα αμοιβών, στρατηγικών αποφάσεων (πωλήσεις θυγατρικών, συγχωνεύσεις κ.ά.), ενώ θα μετέχουν σε όλες τις κρίσιμες επιτροπές (Διαχείρισης Κινδύνων, Εταιρικής Διακυβέρνησης κ.ά.). Η ανακεφαλαιοποίηση θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο και το ΤΧΣ το επόμενο διάστημα θα ζητήσει από τις τράπεζες την κατάρτιση επιχειρησιακών σχεδίων ενώ θα προχωρήσει και σε ελέγχους για να διαπιστωθεί η κατάσταση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Η τοποθέτηση των εκπροσώπων γίνεται στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης και της μεταβίβασης κεφαλαίων ύψους 18 δισ. ευρώ. Παράλληλα με την υπογραφή των συμβάσεων προεγγραφής οι τράπεζες έχουν δεσμευτεί ότι θα ακολουθήσουν τους όρους της ανακεφαλαιοποίησης όπως θα διαμορφωθούν από τη νέα κυβέρνηση ακόμα και αν αυτοί δεν θεωρούνται ελκυστικοί για τους παλαιούς μετόχους. Σύμφωνα με το ΤΧΣ με την ολοκλήρωση της προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης οι τράπεζες αποκτούν δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας άνω του 8% που τις επιτρέπει να αντλούν ρευστότητα από το ευρωσύστημα, εξασφαλίζονται οι καταθέσεις ενώ με τις συμβάσεις προεγγραφής ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι για το Δημόσιο και τους φορολογούμενους.
Ακούστε ζωντανά
Follow @skaigr