Καλύτερη προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών για μεγαλύτερη ανάπτυξη συναλλαγών, online και offline

Ανώτατοι αξιωματούχοι της ΕΕ υπόσχονται να δώσουν στους Ευρωπαίους αγοραστές τη δύναμη να κυνηγήσουν τους δόλιους πωλητές και την κακή διασυνοριακή εξυπηρέτηση, λέγοντας ότι η καλύτερη προστασία των καταναλωτών θα συμβάλλει στην αύξηση των διαδικτυακών συναλλαγών και την οικονομική ανάπτυξη.

Με μελέτες που δείχνουν τη δυσπιστία των Ευρωπαίων όσον αφορά τις παραγγελίες για αγαθά και υπηρεσίες εκτός των χωρών καταγωγής τους, οι επιτροπές δικαιοσύνης της ΕΕ και οι αρμόδιοι Επίτροποι για θέματα κατανάλωσης υποσχέθηκαν χθες, 9 Φεβρουαρίου, να πιέσουν για έγκριση των προτάσεων προκειμένου να βοηθήσουν τους καταναλωτές και τους online αγοραστές.

Οι προτάσεις, που αποτυπώνονται σε ένα σαρωτικό πακέτο, γνωστό ως Ατζέντα Καταναλωτών, θα επιτρέπουν στους καταναλωτές να αναζητούν εξωδικαστική επίλυση σε περιπτώσεις απάτης ή διαφωνίες σχετικά με την ποιότητα και την παράδοση των αγαθών και υπηρεσιών που παρασχέθηκαν σε άλλη χώρα της ΕΕ.

«Θέλω να εξασφαλίσω ότι οι καταναλωτές είναι το ίδιο προστατευμένοι όταν ψωνίζουν διαδικτυακά ή εκτός συνόρων, όσο και όταν βρίσκονται στο σπίτι τους» , δήλωσε η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής κα Viviane Reding, αρμόδια για τη δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Ο κ. John Dalli, Επίτροπος Υγείας και Καταναλωτών, δήλωσε: «τα ισχυρά δικαιώματα των καταναλωτών» - μαζί με την ασφάλεια των προϊόντων, την ενημέρωση των καταναλωτών και την επιβολή της ισχύουσας νομοθεσίας - αποτελούν προτεραιότητα.

Η Reding και ο Dalli εμφανίστηκαν μαζί σε μια ακρόαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την Ατζέντα Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο χάρτης πορείας για την περίοδο 2013-2020 επιδιώκει να καλύψει το σύνολο των καταναλωτών που σχετίζονται με τις προσπάθειες της Επιτροπής και βασίζεται σε υφιστάμενους κανόνες, όπως η Οδηγία για τα Δικαιώματα των Καταναλωτών που εγκρίθηκε το 2011.

Ο Jonas Bering Liisberg, αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Δανίας στην ΕΕ, δήλωσε ότι η σφυρηλάτηση συμφωνιών ως μια εναλλακτική επιλογή επίλυσης διαφορών για τους πελάτες και τους αγοραστές στο διαδίκτυο φαίνεται πιθανή φέτος. Η Δανία κατέχει την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ.

Τον Νοέμβριο, ο Dalli πρότεινε μια Οδηγία Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, που θα απαιτεί από τις χώρες να παρέχουν εξωδικαστικούς διαιτητές, διαμεσολαβητές ή συμβούλια καταναλωτών για να βοηθήσουν στην διευθέτηση των διαφορών. Η Επιτροπή προτείνει επίσης μια πανευρωπαϊκή ηλεκτρονική πλατφόρμα που θα επιτρέπει στους καταναλωτές να υποβάλλουν καταγγελίες στη δική τους γλώσσα κατά μιας εταιρείας ή μιας υπηρεσίας σε μία άλλη χώρα.

Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ έχει ήδη προτείνει οι εθνικές κυβερνήσεις να παρέχουν εξωδικαστικές εναλλακτικές λύσεις για τους καταναλωτές, και οι περισσότερες χώρες έχουν θεσπίσει νόμους, μολονότι οι διατάξεις δεν είναι ομοιόμορφες. Ούτε η Σλοβενία, ούτε η Σλοβακία έχουν εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών για τους καταναλωτές, ενώ αρκετές χώρες της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας έχουν ισχυρά συστήματα διαιτησίας.

Υποστήριξη για πρότυπα σε κλίμακα ΕΕ
Ομάδες επιχειρήσεων και καταναλωτών χαιρέτισαν τα βήματα που έγιναν σχετικά με την Ατζέντα για τους Καταναλωτές.

Ωστόσο, οι προσπάθειες για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών στην κοινή αγορά έφερε τις γνωστές προειδοποιήσεις σχετικά με την ικανότητα της ΕΕ να επιβάλει τις οδηγίες της - η οποίες πρέπει να ενσωματωθούν στο εθνικό δίκαιο - και τους κανονισμούς, οι οποίοι είναι νομικά δεσμευτικοί για όλη την ΕΕ.

«Μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι η επιβολή είναι ουσιώδους σημασίας, είναι σημαντική για τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού, είναι επίσης σημαντικό να αποφευχθεί ότι η νομοθεσία να καταλήξει κάνει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που επιδιώκει», δήλωσε ο Paul van den Coebergh Braak, ένας ανώτερος διευθυντής της βιομηχανικής ομάδας Business Europe.

«Αν αφήσουμε τους αδίστακτους παίκτες να ξεφύγουν φέρνοντας μη συμμορφούμενα προϊόντα στην αγορά, θα έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα γι 'αυτό χρειαζόμαστε την επιτήρηση».

Περισσότερο από το 60% των ευρωπαίων καταναλωτών δεν ψωνίζουν μέσω του διαδικτύου και μόλις 9% αγοράσει αγαθά ή υπηρεσίες εκτός της χώρας προέλευσής του, σύμφωνα με έκθεση της Επιτροπής 2011. Η ανάπτυξη παρεμποδίζεται από τους φόβους της απάτης και της μη παράδοσης.

Υπάρχει επίσης ανησυχία για την έλλειψη της διασυνοριακής έννομης προστασίας και αδράνεια των ρυθμιστικών αρχών από το κράτος καταγωγής.

«Θα πρέπει να πιέσουμε περισσότερο τα κράτη μέλη που δεν κάνουν αρκετά», δήλωσε ο ευρωβουλευτής της Δανίας Christel Schaldemose (Σοσιαλιστές & Δημοκράτες), «κατονομάζοντας και διαπομπεύοντας όσους δε συμμορφώνονται».

«Είναι στο τέλος ζήτημα εμπιστοσύνης και επιβολής του νόμου και πρέπει να κάνουμε περισσότερα».

Oρόσημα
Άνοιξη 2012: το Κοινοβούλιο πρόκειται να εξετάσει την προτεινόμενη Οδηγία Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών.

Mέσα 2014: Εάν εγκριθεί, εκτός δικαστηρίου επιλογές διαιτησίας θα είναι διαθέσιμες παντού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μέσα 2015: διαδικτυακή πλατφόρμα καταγγελιών θα τεθεί σε λειτουργία και στα 27 μέλη.

Απόψεις
Η Monique Goyens, η οποία ηγείται της ευρωπαϊκής οργάνωσης καταναλωτών BEUC, χαρακτήρισε τη συνολική  Ατζέντα για τους Καταναλωτές «αξιέπαινη». «Καθώς η Πράξη για την Ενιαία Αγορά δεν αντιμετώπιζε σφαιρικά τα καθημερινά προβλημάτα των καταναλωτών, αυτό είναι μια δεύτερη ευκαιρία για να κάνουμε τα πράγματα σωστά», είπε.

Ο Paul van den Coebergh Braak, ανώτερος διευθυντής της βιομηχανικής ομάδας Business Europe, δήλωσε ότι η ηγεσία της ΕΕ θα «εξασφάλιζε ισότιμους όρους ανταγωνισμού» για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά, λέγοντας ότι «χρειαζόμαστε ενιαίους κανόνες που εφαρμόζονται ομοιόμορφα στην αγορά μας».

Ιστορικό
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε συστάσεις το 1998 και το 2001, στις οποίες αποτυπώνονται οι αρχές εναλλακτικής επίλυσης διαφορών εκτός δικαστηρίου, σε επίπεδο Ένωσης. Αν και έχουν υιοθετηθεί ευρέως από τις εθνικές νομοθεσίες, οι κανόνες είναι κάθε άλλο παρά ομοιόμορφοι.

Η Επιτροπή το Νοέμβριο του 2011 έθεσε τα πρότυπα της ΕΕ, ώστε οι επιχειρήσεις και οι ιδιώτες που αγοράζουν προϊόντα ή υπηρεσίες σε άλλη χώρα να έχουν τα ίδια δικαιώματα και πρόσβαση στον φάκελο των καταγγελιών των καταναλωτών μέσω τρίτου διαμεσολαβητή ή πίνακες διαιτησίας.

Υποστηρικτές αναφέρουν ότι οι προστασίες θα έχουν πολλά πλεονεκτήματα: θα μειωθεί το κόστος και ο χρόνος της συμμετοχής στο χειρισμό παραπόνων στο δικαστήριο. Ενθαρρύνεται το διακρατικό εμπόριο. Και θα βοηθηθεί η καταπολέμηση της απάτης.

Επί του παρόντος, αγοραστές της ΕΕ αναζητούν πληροφορίες για τα δικαιώματά τους μέσω του Ευρωπαϊκού Δικτύου Καταναλωτών, αλλά έχουν λίγες επιλογές έξω από τις δυνητικά δυσκίνητες διασυνοριακές προκλήσεις και δαπανηρές δικαστικές διαμάχες για να αναζητήσουν αποκατάσταση.