ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ


Η διαχρονική αντιμετώπιση της φτώχειας στην Ευρώπη

«Η φτώχεια και οι προοπτικές της στην τέχνη και την κοινωνία» - μια μεγάλη έκθεση στο Τρίερ με 250 εκθέματα από την αιγυπτιακή και ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα μέχρι τον 21ο αιώνα για την φτώχεια στην Ευρώπη

 
«Η φτώχεια και οι προοπτικές της στην τέχνη και την κοινωνία» - μια μεγάλη έκθεση στο Τρίερ με 250 εκθέματα από την αιγυπτιακή και ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα μέχρι τον 21ο αιώνα για την φτώχεια στην Ευρώπη.

Οι άστεγοι που ψάχνουν τα σκουπίδια και οι χιλιάδες φτωχοί ‘συλλέκτες μπουκαλιών’ στη Γερμανία είναι μια συνηθισμένη εικόνα όχι μόνον στην μεγαλύτερη οικονομική δύναμη της Ευρώπης, αλλά σε όλες σχεδόν τις βιομηχανικές χώρες, ευρωπαϊκές και μη. Η φτώχεια σαν θέμα εξακολουθεί να είναι το ίδιο επίκαιρη, όπως ακριβώς και πριν από 3.000 χρόνια στην αρχαία Αίγυπτο, την αρχαία Ελλάδα ή τη Ρώμη.

Στο Τρίερ, στους αρχαίους Τρεβήρους, διοργανώθηκε έκθεση για τη φτώχεια και τις προοπτικές της στις αρχαίες και τις σύγχρονες κοινωνίες της Ευρώπης.
Η έκθεση διαρκεί μέχρι τα τέλη Ιουλίου και διοργανώθηκε από τα δύο μεγάλα μουσεία της πόλης: το Μουσείο της Ρηνανίας και το Δημοτικό Μουσείο του Αγίου Συμεών.

Η φτώχεια ως έκφραση αδύναμου χαρακτήρα

Τα αρχαία ασσυριακά, αιγυπτιακά, ελληνικά και ρωμαϊκά εκθέματα τεκμηριώνουν ότι η φτώχεια ήταν στην αρχαιότητα ειδεχθές φαινόμενο και κυρίως η τότε κοινωνία απέκλειε τις αντικειμενικές αιτίες της, πιστεύοντας πως ευθύνεται πλήρως ο φτωχός για την κατάστασή του.
Έτσι σε χιλιάδες αγαλματίδια και μικροαντικείμενα καθημερινής χρήσης αποτυπώνεται ο αποτροπιασμός της κοινωνίας γι’ αυτή την κατάσταση. Επίσης διαπιστώνουμε ότι στα εκθέματα διαπομπεύονται και γελοιοποιούνται ακόμη οι αντικειμενικές αιτίες της φτώχειας, όπως π.χ. η αναπηρία.
Οι φτωχοί λοιπόν στον αρχαίο κόσμο κατατάσσονταν στις περιθωριακές ομάδες, ήταν κοινωνικά απομονωμένοι και περιφρονημένοι. Ιδιαίτερης περιφρόνησης τύχαιναν οι περιθωριακές ομάδες που βυθίστηκαν στη φτώχεια λόγω εξάρτησης π.χ. από το αλκοόλ.
Αντιπροσωπευτικό αυτής της περίπτωσης είναι ένα αγαλματίδιο του 3ου π.Χ. από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου που παριστάνει μία μεθυσμένη γυναίκα.
Ο Δρ. Φρανκ Ούνρου από το Μουσείο της Ρηνανίας στο Τρίερ υπογραμμίζει ότι το συγκεκριμένο αγαλματίδιο εξαίρει την πτυχή της εξάρτησης: «Το αγαλματίδιο παριστάνει μια μεθυσμένη γυναίκα που κρατά στο ένα της χέρι το άδειο κρασοκάνατο και έχει τα μάτια της γυρισμένα στον ουρανό σαν να θυμάται καλύτερες μέρες ή να ζητά έλεος. Δηλαδή πρόκειται για κάποιον που βρέθηκε στο δρόμο.»

Το στίγμα της φτώχειας και οι ξένοι

Χαρακτηριστικό είναι εξάλλου το γεγονός ότι σε όλη την αρχαιότητα δεν υπάρχουν μεγάλα αγάλματα ή παραστάσεις φτώχειας ή περιθωριακών ομάδων, αλλά αγαλματίδια από ευτελές υλικό (κυρίως από πηλό) και μικρογραφίες.

Η Σόνια Μισφέλντ που κάνει τις ξεναγήσεις στα εκθέματα της νεότερης εποχής και συγκεκριμένα στη δεκαετία του 1920 υπογραμμίζει ότι τότε υπήρχαν γλυπτά και πίνακες με καταγγελτικό χαρακτήρα από καλλιτέχνες που ασκούσαν κοινωνική κριτική, όπως ο Μαξ Μπέκμαν, η Κέτε Κόλβιτς ή ο Έρνστ Μπάλαχ, αλλά παράλληλα υπάρχουν και εκείνα που στιγματίζουν ομάδες του πληθυσμού που είναι φτωχές: «Όπως π.χ. οι ξένοι εργάτες, και εκφράζουν την απέχθεια των περισσότερων κοινωνικών ομάδων προς αυτούς ή προς άλλες φτωχές ομάδες, αλλά ξένες προς τον ντόπιο πληθυσμό. Θέσεις και προκαταλήψεις που υπήρχαν πολλά χρόνια πριν. Χαρακτηριστικό είναι ένα έκθεμα του 17ου αιώνα που προειδοποιεί για τα κακά που προκύπτουν από την έλευση των τσιγγάνων και αποτυπώνει την προκατάληψη απέναντί τους. Κανείς δεν ήθελε να έχει τσιγγάνους στην πόλη του.»

«Ουδέν νεότερο από την εποχή της Βαβυλώνας;» όπως δίδασκε στη δεκαετία του ’70 ο Γερμανός ιστορικός Γιόαχιμ Τσαν; Μάλλον ναι.
Η διαφορά έγκειται μόνον στο γεγονός ότι τώρα «η έκκληση για δικαιοσύνη, ελευθερία και αξιοπρέπεια έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια απαίτηση, που γιγαντώνεται καθημερινά» (Διεθνής Αμνηστία).


Gudrun Stegen / Βιβή Παπαναγιώτου

Πηγή: Deutsche Welle
 
BSTRD από την Κατερίνα Ανδρέου στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση
Η Κατερίνα Ανδρέου επιστρέφει στη μικρή χορευτική φόρμα του σόλο, με οδηγό τις τεχνικές πρόσμειξης...
26.04.2018, 16:29
Σε λειτουργία η διαδικτυακή πύλη «Μνήμες από την κατοχή στην Ελλάδα»
Η ιστοσελίδα περιλαμβάνει την συλλογή και αρχειοθέτηση οπτικοακουστικών μαρτυριών από την γερμανική κατοχή...
26.04.2018, 08:06
«Χρυσός» ακόμη και δεκαετίες μετά τον θάνατό του ο Έλβις Πρίσλεϊ!
Ένα πολύ σπάνιο πόστερ του από συναυλία στη Βόρεια Καρολίνα το 1955 πωλήθηκε σε δημοπρασία σε τιμή διπλάσια...
25.04.2018, 11:45
Η κατάθλιψη στη σύγχρονη εποχή
Με ομιλητές τον Σταμάτη Μαλέλη, συγγραφέα και δημοσιογράφο, την καθηγήτρια ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Αιγινήτειου...
24.04.2018, 15:42
Food Festival στο Λονδίνο με θέμα τους Peaky Blinders
Οι θαυμαστές της αγγλικής δραματικής τηλεοπτικής σειράς εποχής «Peaky Blinders» είναι πολλοί και φανατικοί.
24.04.2018, 09:37
Τελευταίοι οι Έλληνες στις δαπάνες για βιβλία, αλλά δυνατοί σαν αναγνώστες
Το μέσο ελληνικό νοικοκυριό αφιερώνει περίπου το 0,6% των ετήσιων δαπανών του για την απόκτηση βιβλίων...
23.04.2018, 20:25
Σε πέντε κορυφαίους ακαδημαϊκούς, τα Βραβεία Ωνάση 2018
Τα Βραβεία Ωνάση απονέμονται σε κορυφαίους ακαδημαϊκούς του κόσμου για τα επιτεύγματα, αλλά και τη συνολική...
23.04.2018, 11:21
Πέθανε ο Βερν Τρόιερ, ο Mini-Me των ταινιών Austin Powers
Οι αιτίες του θανάτου του δεν έχουν διευκρινιστεί, αλλά ο ηθοποιός υπέφερε από κατάθλιψη, σύμφωνα με το...
22.04.2018, 10:55
Πέθανε σε ηλικία 28 ετών ο κορυφαίος DJ Avicii
Βρέθηκε νεκρός στο Ομάν. Τα αίτια του θανάτου του δεν είναι γνωστά.
20.04.2018, 21:08
ΗΠΑ: Δεν θα ασκηθούν ποινικές διώξεις για τον θάνατο του Πρινς
Η αμερικανική δικαιοσύνη ανακοίνωσε ότι δεν θα προχωρήσει στην άσκηση ποινικών διώξεων στο πλαίσιο της...
20.04.2018, 06:19

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | ... | 17  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.