Στην πορεία προς την σύνοδο, σημειώθηκαν εντάσεις, αναφορικά με διαφωνίες για διάφορους πολιτικούς κρατούμενους και την χορήγηση μιας ξεκάθαρης προοπτικής για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ. Αυτές οι δυσκολίες έγιναν εμφανείς κατά τη διάρκεια μιας τρίωρης συνάντησης πριν την σύνοδο ανάμεσα στον Επίτροπο της ΕΕ για την Διεύρυνση και την Πολιτική Γειτνίασης Stefan Fule και τον Ουκρανό Πρόεδρο Viktor Yanukovich (12 Δεκεμβρίου).
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ουκρανία αποτελεί μακράν την μεγαλύτερη οικονομία της «Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης» με πρώην σοβιετικές δημοκρατίες καθώς και τον μεγαλύτερο αποδέκτη της ευρωπαϊκής βοήθειας με 470 εκατομμύρια ευρώ να προορίζονται για την περίοδο 2011-2013.Σε αυτό το πλαίσιο, η Ουκρανία είναι επίσης η πιο προηγμένη χώρα στο να θέσει μία σταθερή νομική βάση για τις σχέσεις της με την ΕΕ.
Η ΕΕ έχει επίσης σημαντικά οικονομικά συμφέροντα στην χώρα, με σημαντικές εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, εμπόριο αξίας 40 δισεκατομμυρίων ευρώ, και δυνατότητες να επενδύσει στο τεράστιο γεωργικό δυναμικό της χώρας.
Η Ουκρανία έχει γίνει κάτι σαν μία περιπτωσιολογική μελέτη για την ικανότητα της ΕΕ να επηρεάζει καθώς και να εκδημοκρατίζει γειτονικές χώρες στην ήπειρο. Ο Yanukovich δέχθηκε πυρά από τους ηγέτες της ΕΕ, λόγω της χειροτέρευσης του κράτους δικαίου και πιο συγκεκριμένα, λόγω της καταδίκης της πρώην Πρωθυπουργού Yulia Tymoshenko με την κατηγορία της κατάχρησης εξουσίας.
Υπάρχει επίσης μια γεωπολιτική διάσταση στο θέμα καθώς πολλά κράτη-μέλη, κυρίως η Πολωνία, πιστεύουν ότι η Ουκρανία αποτελεί ένα «τεστ-κλειδί» για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να προσελκύσει πρώην σοβιετικά κράτη και να μειώσει την επίδραση της Μόσχας.
Οι σχέσεις με την ΕΕ είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικές για τις αρχές στο Κίεβο, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύουν ευκαιρίες για εμπόριο και επενδύσεις, δυνατότητες για ταξίδια και εργασία για τους ουκρανούς πολίτες όπως και οικονομική βοήθεια για τον εκσυγχρονισμό των αναποτελεσματικών και μερικές φορές μη ασφαλών ενεργειακών υποδομών. Οι νέοι Ουκρανοί είναι εξαιρετικά υπέρ μίας στενότερης ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει σαφώς στοιχηματίσει στους στενότερους δεσμούς, ως ένα μέσο διαφυγής από την οικονομική αστάθεια και τις χαμηλές αποδόσεις. Ενώ η ουκρανική οικονομία έχει επιστρέψει στην ανάπτυξη από το 2008, παραμένει ευάλωτη λόγω της εξάρτησής της από το ξένο κεφάλαιο, γεγονός το οποίο τονίζεται από την πρόσφατη κατάρρευση των συνομιλιών με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Η Συμφωνία Σύνδεσης περιλαμβάνει μία λεγόμενη Σφαιρική και Βαθιά Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών (DCFTA) πρώτη στο είδος της, κάτι το οποίο όχι μόνο μπορεί να απελευθερώσει περαιτέρω τις οικονομικές σχέσεις με την ΕΕ- η οποία αποτελεί το ένα τρίτο του διεθνούς εμπορίου της χώρας- αλλά θα απαιτούσε και από την Ουκρανία να προβεί σε νομοθεσίες πιο κοντά στους κανόνες της ΕΕ για το εμπόριο. Το τελευταίο αποτελεί μία σημαντική δέσμευση από την πλευρά του Κίεβου, καθώς περιλαμβάνει ευρείς τομείς όπως η πνευματική ιδιοκτησία, ο ανταγωνισμός, η κρατική βοήθεια και τέλος τεχνικούς φραγμούς στο εμπόριο και στην υγεία.
Υπάρχει ο κίνδυνος ωστόσο, αυτοί οι στενότεροι δεσμοί να βλάψουν τις σχέσεις της χώρας με την Ρωσία, δεδομένου ότι αποκλείουν την δυνατότητα της Ουκρανίας να γίνει μέλος της Τελωνειακής Ένωσης που προωθείται από την Μόσχα καθώς και τα φιλόδοξα σχέδια του Πρωθυπουργού Vladimir Putin για μια «Ευρασιατική Ένωση» που θα περιλαμβάνει πολλά από τα πρώην σοβιετικά κράτη.
Γι' αυτό το λόγο η μονογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης θα μπορούσε να είναι η αρχή για μία αποφασιστική στροφή στον γεωπολιτικό προσανατολισμό της χώρας μετά από αιώνες συνεργασίας με, και κυριαρχίας από, την Μόσχα. Ο Yanukovich έχει ασκήσει πίεση για την προσθήκη μιας σημαντικής ρήτρας η οποία θα αναφέρει προοπτικές ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ μέσα στην συμφωνία.
Παρά τα ρίσκα που έχει λάβει και τις δεσμεύσεις που έχει κάνει, ο Yanukovich δεν επιβραβεύθηκε τελικά στις 19 Δεκεμβρίου. Με τους ηγέτες της ΕΕ να αγωνίζονται με τον άμεσο κίνδυνο της κρίσης χρέους της ευρωζώνης και με συγκεκριμένα μέλη-κράτη να υποφέρουν από την «κόπωση της διεύρυνσης», δε συμφώνησαν στη μονογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης, κυρίως εξαιτίας της φυλάκισης της πρώην πρωθυπουργού Yulia Tymoshenko. Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι η καταδίκη της έχει «πολιτικά κίνητρα».
Θέματα
Στην Ουκρανία, όπως άλλωστε στις περισσότερες χώρες της ανατολικής Ευρώπης, οι στενότεροι δεσμοί με την ΕΕ και εν τέλει η ένταξη σε αυτή, θεωρούνται ως ένας τρόπος αύξησης της εθνικής ευημερίας μέσω επενδύσεων, εμπορίου και κυκλοφορίας των εργατών.
Η ΕΕ αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ουκρανίας, αντιστοιχώντας στο 27.1% των εξαγωγών της χώρας και στο 33.7% των εισαγωγών το 2008, με συνολική αξία 39.5δις ευρώ. Οι κύριες εξαγωγές της Ουκρανίας αφορούν σε γεωργικά προϊόντα, μέταλλα, χημικά, και φυσικό αέριο από τη Ρωσία και άλλες χώρες. Πρόσθετα, το 2009, 79% των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στην Ουκρανία προήλθε από την ΕΕ, αξίας 21 δις ευρώ.
Η βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων είναι επιτακτική ανάγκη για μια χώρα της οποίας η οικονομία έχει χαρακτηριστεί από επαναλαμβανόμενη αστάθεια από την ανεξαρτησία της το 1991. Κατά τη δεκαετία του ’90, υπέστη πλήγμα από ύφεση και υπερπληθωρισμό. Μετά τη σχετικά σταθερή ανάπτυξη τη δεκαετία του 2000, η ουκρανική οικονομία βυθίστηκε το 2009 κατά 15% ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Από τότε, η χώρα έχει εισέλθει σε ανάκαμψη και το ΔΝΤ εκτιμά ότι θα αναπτυχθεί κατά 5% και 3.5% το 2011 και το 2012 αντίστοιχα. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη ανάπτυξη θα μπορούσε να απειληθεί από την έλλειψη πρόσβασης σε ξένο κεφάλαιο για επένδυση. Τον περασμένο μήνα ουκρανοί αξιωματούχοι τόνισα ότι αποσύρονται από ένα πρόγραμμα ύψους 11.6 δις ευρώ και αντίθετα, όπως πολλές χώρες της ΕΕ, αναζητούν νέες γραμμές πιστώσεων από την Κίνα.
Εμπόριο και βοήθεια
Η ενίσχυση του εμπορίου και των επενδύσεων αποτελεί σημαντικό μέρος μιας ενδεχόμενης Συμφωνίας Σύνδεσης με την ΕΕ. Καθώς οι οικονομικές σχέσεις ήδη απελευθερώθηκαν όταν η Ουκρανία εντάχθηκε στον ΠΟΕ το , η προτεινόμενη συμφωνία σύνδεσης περιλαμβάνει επίσης τη θέσπιση ενός Σφαιρικού και εκ Βάθους Χώρου Ελευθέρων Συναλλαγών (DCFTA). Ο DCFTA θα τεθεί σε ισχύ αμέσως μετά την υπογραφή, ενώ η επικύρωση της Συμφωνίας Σύνδεσης θα πάρει πιθανώς χρόνια.
Αυτό θα βοηθήσει στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, προσαρμόζοντας το ουκρανικό στο ευρωπαϊκό δίκαιο σε κάποιους τομείς. Για παράδειγμα τον περασμένο Σεπτέμβρη, όταν η Ουκρανία απέσυρε μια απαγόρευση πώλησης γης σε αλλοδαπούς: Το Κίεβο αναμένεται να απελευθερώσει περαιτέρω την αγορά γης το επόμενο έτος, γεγονός που πιθανώς οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της γης καθώς και σε αγορές μεγάλης κλίμακας από ξένους αγοραστές.
Η Ουκρανία αποτελεί τη μεγαλύτερη από τις χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης» που περιλαμβάνει επίσης άλλες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης όπως η Λευκορωσία, η Μολδαβία, η Γεωργία, το Αζερμπαϊτζάν- και αποτελεί επίσης «εταίρο-προτεραιότητα» στην Πολιτική Γειτονίας της ΕΕ.
Αυτό σήμανε την χρηματοδότηση της ΕΕ ύψους 1.29 δις ευρώ για διάφορα έργα την περίοδο 2011-2013, από τα οποία η Ουκρανία έλαβε 470εκ ευρώ. Τα προγράμματα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα πεδίων όπως η βελτίωση της δημόσιας διοίκησης, των διασυνοριακών ελέγχων και της εκπαίδευσης.
Σημαντική πτυχή του εκσυγχρονισμού της χώρας αποτελούν οι απαρχαιωμένες υποδομές από την σοβιετική εποχή, που οικοδομήθηκαν αγνοώντας τα περιβαλλοντικά θέματα. Η ΕΕ διέθεσε φέτος περίπου 20 εκ ευρώ για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε μια από τις πιο ενεργοβόρες χώρες παγκοσμίως.
Η ΕΕ χρηματοδότησε επίσης έργα βελτίωσης της ασφάλειας των πυρηνικών σταθμών της Ουκρανίας, που παρέχουν σχεδόν το ήμισυ του ηλεκτρισμού της χώρας.
Η σύνδεση με τη Ρωσία και η ενεργειακή εξάρτηση
Η ενέργεια παίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία της Ουκρανίας. Η Ουκρανία έχει βαθιές και αμφίθυμες σχέσεις με τη γειτονική Ρωσία που κατά καιρούς βρίσκονται εκτός ελέγχου. Αποτελούσε τη μεγαλύτερη πρώην Δημοκρατία της Σοβιετικής Ένωσης (μετά τη Ρωσία) και σήμερα η Ρωσία θεωρεί την Ουκρανία ως μέρος του «κοντινού εξωτερικού», ένας ευφημισμός για τη ρωσική σφαίρα επιρροής.
Η χώρα έχει σημαδευτεί από την ιστορία της με τη Ρωσία. Σήμερα, 17% των ουκρανών σε σύνολο 8 εκ πληθυσμού, έχουν ρωσική καταγωγή, και είναι κυρίως συγκεντρωμένοι στο νότο και ανατολικά της χώρας. Τόσο οι κοινοβουλευτικές όσο και οι εθνικές εκλογές ακολουθούν αυτή την γεωγραφική διάσπαση, με το νότο και την ανατολή να ψηφίζουν τον «φιλορώσο» πρόεδρο Viktor Yanukovich και το κόμμα του Party of Regions και η υπόλοιπη Ουκρανία τη «φιλοδυτική»Yulia Timoshenko, που σήμερα είναι φυλακισμένη καθώς καταδικάστηκε για κατάχρηση εξουσίας.
Ο ρώσος πρωθυπουργός έχει εκφράσει την επιθυμία του να δημιουργήσει μια «Ευρασιατική Ένωση» που θα περιλαμβάνει πολλές πρώην σοβιετικές χώρες. Αν και η πρόταση είναι ασαφής, φαίνεται για πολλούς αναλυτές να στοχεύει στο Κίεβο. Η Ευρασιατική Ένωση θα αναπτυχθεί εκτός της υπάρχουσας Τελωνειακής Ένωσης μεταξύ Ρωσίας, Λευκορωσίας και Καζακστάν.
Ο Putin έχει ισχυριστεί ότι η ένταξη στην Ευρασιατική Ένωση θα βοηθήσει τα μέλη της να ενταχθούν στην ΕΕ από μια θέση ισχύος, παρόλο που είναι ασαφές πως μπορούν να συνεργαστούν πρακτικά αυτοί οι δύο οργανισμοί μεταξύ τους. Ο ρώσος πρόεδρος προηγουμένως είχε προτείνει «κοινό οικονομικό χώρο από τη Λισαβόνα μέχρι το Vladivostok».
Η Πορτοκαλί Επανάσταση του 2004 που προσωρινά έθεσε στο περιθώριο τον Yanukovich, θεωρήθηκε ως στροφή της Ουκρανίας από τη Ρωσία προς τη Δύση. Η περίοδος 2005-2009 χαρακτηρίστηκε από σημαντικές συγκρούσεις των δύο χωρών αναφορικά με τις συμβάσεις του φυσικού αερίου. Αυτές οι διαμάχες οδήγησαν στη μείωση των ρωσικών εξαγωγών προς την Ουκρανία τον Ιανουάριο του 2006 και το 2009.
Αυτές οι μειώσεις επηρέασαν επίσης πολλές χώρες της ΕΕ καθώς το 80% των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία της ΕΕ, διέρχεται από την Ουκρανία. Αυτό ωστόσο αναμένεται να μειωθεί, μετά την κατασκευή και έναρξη λειτουργίας του Nord Stream το Νοέμβριο του 2011, ο οποίος μεταφέρει φυσικό αέριο από τη Βαλτική στη Γερμανία, παρακάμπτοντας την Ουκρανία. Ουκρανία, όπως άλλωστε η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής, αντιτάχθηκαν σε αυτόν τον αγωγό. Η Ουκρανία εξέφρασε επίσης αντίθεση στο South Stream, ένας αγωγός που υποστηρίζεται από την Gazprom και θα φέρνει φυσικό αέριο στην Ευρώπη παρακάμπτοντας την Ουκρανία.
Η Ουκρανία έχει επιδιώξει να διαφοροποιήσει τις πηγές ενεργειακού εφοδιασμού. Η κυβέρνηση πιέζει για επανάληψη των εισαγωγών φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν, που είναι τέταρτο παγκοσμίως σε αποθέματα φυσικού αερίου, και ζήτησε επενδύσεις από αμερικανικές εταιρείες στον πυρηνικό της τομέα, που περιλαμβάνουν εισαγωγές πυρηνικών καυσίμων. Όπως με το φυσικό αέριο, η χώρα έχει εξάρτηση από τη Ρωσία για τα πυρηνικά καύσιμα.
Ωστόσο μέχρι τώρα, ο πρόεδρος Yanukovich- παρόλο που υποτίθεται είναι λιγότερο φιλοδυτικός από την προκάτοχό του- φαίνεται να θέτει ως προτεραιότητα της χώρας την ένταξη στην ΕΕ και όχι σε μια δυνητική Ευρασιατική Ένωση ή στην Τελωνειακή Ένωση της Ρωσίας. Ταυτόχρονα, προσπάθησε να διατηρήσει φιλικές σχέσεις με τη Μόσχα.
Αυτή η πράξη εξισορρόπησης έχει καταστεί ιδιαίτερα επιτυχημένη μέχρι τώρα. Ενώ επιδιώκει στενότερες σχέσεις με την ΕΕ και αρνείται να ενταχθείς την Τελωνειακή Ένωση της Ρωσίας, ο Yanukovich υπέγραψε επίσης το Σύμφωνο Kharkiv τον Απρίλιο του 2010. Η συμφωνία συνδύασε μείωση στο ρωσικό φυσικό αέριο με επιμήκυνση της μίσθωσης που επιτρέπει στο ρωσικό στόλο να διατηρήσει τις ναυτικές του βάσεις στην Κριμαία μέχρι το 2042.
Η Ουκρανία διαπραγματεύεται για τη μείωση των τιμών του φυσικού αερίου που πληρώνει στη Ρωσία- ως αποτέλεσμα της συμφωνίας του 2009 που διαπραγματεύθηκε η Tymoshenko όταν ήταν πρωθυπουργός. Οι δύο πλευρές δεν αναμένεται να βρουν λύση μέχρι το τέλος του έτους.
Η Μόσχα τονίζει ότι θα μειώσει την τιμή του φυσικού αερίου προς την Ουκρανία εάν η τελευταία συμφωνήσει να πωλήσει το 50% του μεριδίου των αγωγών στην ρωσική Gazprom.
Ατελής δημοκρατία: Απειλή για τη συμφωνία σύνδεσης και τη δυνητική ένταξη;
Οι ευρωπαίοι ηγέτες και οι διεθνείς οργανισμοί επικρίνουν τις δομές και το κράτος δικαίου της Ουκρανίας. Αυτό αποτελεί σημαντική πρόκληση για τις αρχές της χώρας καθώς επιδιώκουν παράλληλα στενή σχέση με την ΕΕ, και εν τέλει την ένταξή τους σε αυτή.
Στη σύνοδο κορυφής του Σεπτεμβρίου 2011, η Ουκρανία μαζί με άλλες χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, αρνήθηκαν να υπογράψουν μια δήλωση που καταδίκαζε την επιδείνωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στη Λευκορωσία. Η ουκρανική κυβέρνηση, είναι επίσης διχασμένη αναφορικά με τις «επιχορηγήσεις για τη δημοκρατία» της ΕΕ για τη χρηματοδότηση οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στη χώρα.
Ωστόσο, το πιο αμφιλεγόμενο θέμα είναι η καταδίκη της Tymoshenko. Η πλούσια επιχειρηματίας που έκανε περιουσία μέσω της ενασχόλησής της με το φυσικό αέριο, ήρθε στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2005 μετά την Πορτοκαλί Επανάσταση που ανέτρεψε τον Yanukovich.
Ο Yanukovich εν συνεχεία έγινε πρόεδρος της χώρας το Φεβρουάριο του 2010, νικώντας στις εθνικές εκλογές την Tymoshenko. Αμέσως μετά κατατέθηκαν ποινικές υποθέσεις εναντίον της. Τον Οκτώβριο, η Tymoshenko καταδικάστηκε σε 7 χρόνια φυλάκισης για κατάχρηση εξουσίας την περίοδο που ήταν πρωθυπουργός, όταν διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία για το φυσικό αέριο με τη Ρωσία το 2009.
Η ΕΕ θεώρησε την καταδίκη «πολιτικά υποκινούμενη» και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου άσκησαν δριμεία κριτική για την ετυμηγορία. Συνέπεια της καταδίκης ήταν η αναβολή της προγραμματισμένης συνάντησης Yanukovich με τον πρόεδρο της Επιτροπής Jose Manuel Barroso .
Το κόμμα της Tymoshenko, All-Ukrainian Union 'Fatherland', είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Εν συνεχεία ουκρανοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι θα πιέσουν για περισσότερες κατηγορίες εναντίον της Tymorshenko για φερόμενα εγκλήματα την δεκαετία του ’90, όπως υπεξαίρεση σχεδόν 300εκ ευρώ από το υπουργείο άμυνας καθώς και εκτέλεση της δολοφονίας του ουκρανού πρωθυπουργού Yefhen Shcherban το 1996.
Η Tymoshenko είχε δηλώσει ότι η Συμφωνία Σύνδεσης με την ΕΕ θα πρέπει αν υπογραφεί ανεξάρτητα με την έκβαση της δίκης της. Σε επιστολή της προς του ηγέτες της ΕΕ την 2α Νοεμβρίου, είπε: «Σας ζητώ να υπογράψετε την Συμφωνία Σύνδεσης καθώς και Συμφωνίες Ελευθέρων Συναλλαγών ανεξάρτητα από τη δική μου μοίρα. Δεν μπορώ να επιτρέψω η δική μου ελευθερία να είναι ο λόγος για το θάνατο του ευρωπαϊκού ονείρου του ουκρανικού λαού».
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έβγαλε ψήφισμα ζητώντας την γρήγορη υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης.
Επικριτικό απέναντι στις εξελίξεις στην Ουκρανία είναι επίσης το Συμβούλιο της Ευρώπης, μέλος του οποίου είναι η Ουκρανία, αναφορικά με τις εκλογικές μεταρρυθμίσεις που πρότεινε ο Yanukovich.
Η λεγόμενη Επιτροπή της Βενετίας του οργανισμού, που ειδικεύεται στην παροχή συνταγματικών συμβουλών στις νέες δημοκρατίες της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης, επέκρινε τόσο τη μέθοδο που πέρασαν όσο και την ίδια την ουσία των μεταρρυθμίσεων.
Η Επιτροπή της Βενετίας υπογραμμίζει το χρονικό σημείο της υπογραφής, λιγότερο από ένα χρόνο ενόψει των κοινοβουλευτικών εκλογών τον Οκτώβριο του 2012, καθώς και την απουσία ευρείας πολιτικής συναίνεσης εξαιτίας της αντίθεσης των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Ουσιαστικά, αμφισβητεί την εκ νέου εισαγωγή μερικών μονομελών εκλογικών περιφερειών και την αύξηση του ορίου για την αναλογική εκπροσώπηση από το 3% στο 5%. Η Επιτροπή της Βενετίας λέει ότι αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι πιθανό να ενισχύσουν το μονοκομματικό σύστημα και να θέσει στο περιθώριο τα μικρότερα κόμματα της αντιπολίτευσης. Παρά τις αντιθέσεις, η Ουκρανία πέρασε τον εκλογικό νόμο στις 15 Δεκεμβρίου, λίγο πριν τη σύνοδο ΕΕ-Ουκρανίας.
Από την άλλη, ουκρανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι, ως ευρωπαϊκή χώρα, θα πρέπει να δοθεί στην Ουκρανία μια σαφής προοπτική ένταξης στο κείμενο της Συμφωνίας Σύνδεσης. Αναφέρουν επίσης τη συνδιοργάνωση του Euro 2012 από κοινού με την Πολωνία ως παράδειγμα «εξευρωπαϊσμού» της χώρας. Ο ουκρανός πρέσβης στην ΕΕ, Konstantin Yelisieiev, προσφάτως τόνισε ότι η επιτυχημένη πραγματοποίηση του Euro 2012 θα αποτελέσει «ηθικό αίτημα της Ουκρανίας να ενταχθεί στην ΕΕ».
Απόψεις
Σε ψήφισμά του , το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε έκκληση για ταχεία υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης και την αναγνώριση της Ουκρανίας ωε δυνητικό μέλος της ΕΕ.
Καλεί τους ηγέτες της ΕΕ να «αναγνωρίσουν τις φιλοδοξίες της Ουκρανίας σύμφωνα με το Άρθρο 49 της Συνθήκη για την ΕΕ [για πιθανή ένταξη στην ΕΕ] με την προϋπόθεση ότι πληρούνται όλα τα κριτήρια, σεβασμό των αρχών της δημοκρατίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου».
Το κείμενο απευθύνει έκκληση να γίνει «η απαραίτητη πρόοδος προκειμένου να επιτευχθεί ταχεία μονογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας, με προτίμηση μέχρι το τέλος του 2011, εάν καθίσταται εφικτό».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Jerzy Buzek είπε σε συνέντευξη Τύπου στις 27 Νοεμβρίου, ημέρα γενεθλίων της Tymoshenko: «Δεν υπάρχει κάτι, δυστυχώς, να γιορτάσουμε. Ειδικά όταν λαμβάνουμε πληροφορίες περί επιδείνωσης της κατάστασης της υγείας της και έλλειψης επαρκούς ιατρικής περίθαλψης».
«Το χρονικό σημείο, η ένταση και ο αριθμός των πολιτικά υποκινούμενων δικών εναντίον της έριξαν φως στην έλλειψη ανεξάρτητης δικαιοσύνης στην Ουκρανία καθώς και στον κομματισμό της ουκρανικής ελίτ. Η Ουκρανία δεν μπορεί να είναι ευπρόσδεκτη στην ευρωπαϊκή οικογένεια εάν οι ουκρανικές αρχές δε σεβαστούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα και αξίες», πρόσθεσε.
Η πρώην ουκρανή πρωθυπουργός Yulia Tymoshenko απέστειλε επιστολή στους ηγέτες της ΕΕ το Νοέμβριο στην οποία έκανε έκκληση για υπογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης ανεξάρτητα από την έκβαση της δίκης της λέγοντας «δε μπορώ να επιτρέψω η προσωπική μου ελευθερία να είναι ο λόγος θανάτου του ευρωπαϊκού ονείρου του ουκρανικού λαού».
«Για να αρχίσουμε να ανακτούμε την ελευθερία μας, χρειαζόμαστε επειγόντως τη βοήθεια της παγκόσμιας δημοκρατικής κοινότητας…. Για την Ουκρανία, η υπογραφή του κειμένου θα αποτελέσει ιστορικό ορόσημο για το ευρωπαϊκό όνειρο, την τελική επιβεβαίωση και προστασία της ανεξαρτησίας μας, θα παράσχει ελπίδα για ελευθερία και αξιοπρεπούς ζωής για 47 εκ ουκρανούς, και την ευκαιρία να καταργηθεί ο απολυταρχισμός», πρόσθεσε.
Σε ομιλία του μετά την ολοκλήρωση των εμπορικών συνομιλιών με την Ουκρανία, ο ευρωπαίος Επίτροπος για το εμπόριο Karel De Gucht τόνισε ότι ήταν η πρώτη φορά που μια εμπορική συμφωνία σημαίνει υιοθέτηση κανόνων της ΕΕ σε ζητήματα όπως η πνευματική ιδιοκτησία και η ασφάλεια τροφίμων.
Ο Viktor Tkachuk, Γενικός Διευθυντής του ουκρανικού ιδρύματος για τη Δημοκρατία «People First», υπογράμμισε ότι οι ουκρανικές αρχές, διστάζοντας να κάνουν την πολιτική επιλογή μεταξύ Μόσχας και Βρυξελλών, έχει βάλει την Ευρώπη μπροστά σε δύο δύσκολα διλλήματα.
«Το πρώτο είναι η διαμόρφωση της προοπτικής ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ εντός της Συμφωνίας Σύνδεσης. Βασικά, θα πρέπει να καθοριστεί μια μακρινή προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ μέσα στη Συμφωνία Σύνδεσης. Σίγουρα πάντα σύμφωνα με την επίτευξη των ευρωπαϊκών προτύπων στη σφαίρα της δημοκρατίας, της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.
Το δεύτερο δίλημμα είναι τι βήματα θα πρέπει να κάνει ενώ η Yulia Tymoshenko θα βρίσκεται στη φυλακή. Στην πραγματικότητα, η ΕΕ μπορεί να περιμένει την απόφαση αναφορικά με την υπόθεσή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τον Μάρτιο του 2012 πριν μονογράψει και υπογράψει τη Συμφωνία Σύνδεσης. Εάν κάνει αυτό, η ΕΕ θα αποφύγει τις πολιτικές κατηγορίες από την πλευρά των ουκρανικών αρχών και επίσης, θα διατηρήσει το διάλογο με την κοινωνία των πολιτών της Ουκρανίας.
«Στην πραγματικότητα, οι ευρωπαίοι συνεχίζουν να χρησιμοποιούν διπλά πρότυπα αναφορικά με την Ουκρανία. Ωστόσο η ΕΕ θα πρέπει να καταλάβει ότι αυτό θα οδηγήσει συνεπώς σε διπλό κόστος για την ίδια την Ευρώπη. τα διπλά πρότυπα της ΕΕ μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα την αρχή ομοσπονδοποίησης της Ουκρανίας σύμφωνα με το γιουγκοσλαβικό σενάριο. Αυτό όχι μόνο θα επιφέρει πρόσθετα βάρη στην ΕΕ, αλλά επίσης θα προκαλέσει την εμφάνιση νέων περίπλοκων απειλών και κινδύνων στα σύνορα της ΕΕ.
«Είναι έτοιμη για κάτι τέτοιο η Ευρώπη; Πολύ απίθανο», κατέληξε εμφατικά ο Tkachuk.
Πηγή: Πηγή: EurActiv.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
