Η προσπάθεια έχει φιλόδοξο στόχο: να... πάρουν την οικονομία στα χέρια τους και να δημιουργήσουν εναλλακτικές δομές πληρωμής προϊόντων και υπηρεσιών. Την ανέλαβαν τα μέλη του «Δικτύου Ανταλλαγών και Αλληλεγγύης της Μαγνησίας», που υποκατέστησαν το ευρώ με την Τοπική Εναλλακτική Μονάδα (ΤΕΜ). Η όλη ιστορία παραπέμπει σε άλλες εποχές. Ανάλογα φαινόμενα εντοπίσθηκαν και στη γειτονική Ιταλία, είναι μεμονωμένα, αλλά δεν χάνουν το «κουράγιο» τους. Προς το παρόν, πάντως, το ευρώ δεν... απειλείται, αν και οι συναλλαγές των ΤΕΜ πολλαπλασιάζονται με γεωμετρικό τρόπο, όσο νέα μέλη μπαίνουν στο Δίκτυο.
Ιδιαίτερα μετά την επίσημη έναρξη λειτουργίας της «Αγοράς του Δικτύου», που έγινε πριν από λίγες ημέρες στην οδό Λαχανά στον Βόλο. Εκεί, πίσω από το σταθμό του ΚΤΕΛ και λιγότερο από δύο χιλιόμετρα από την παραλία, συγκεντρώθηκαν εκατοντάδες κάτοικοι που έχουν ήδη γίνει μέλη και έχουν πάρει στα χέρια τους κουπόνια ΤΕΜ, τα οποία καταγράφονται (χρεώνονται και πιστώνονται) σε ηλεκτρονικό δίκτυο συναλλαγών που έχει αρχίσει να λειτουργεί από τους εμπνευστές του Δικτύου.
«Ρευστότητα»
Πολλά από αυτά τα κέρδισαν με την εργασία τους το προηγούμενο διάστημα, ενώ με την εγγραφή του κάθε μέλος πιστώνεται με 300 ΤΕΜ. Αξίζει να αναφερθεί πως η εν λόγω μονάδα έχει «κλειδωμένη» ισοτιμία με το ευρώ στο ένα προς ένα.
Με τη λειτουργία της παράλληλης αυτής «οικονομίας» οι συμμετέχοντες δηλώνουν ότι έχουν λύσει, ώς ένα βαθμό, το πρόβλημα ρευστότητας που ταλανίζει την ελληνική οικονομία αφού δεν πληρώνουν με χρήματα, αλλά, απλώς, ανταλλάσσουν προϊόντα. Σιγά σιγά, μάλιστα, ανάλογες περιπτώσεις συναντώνται σε άλλες τοπικές κοινωνίες. Ετσι, δίκτυα ανταλλαγών ή εναλλακτικά δίκτυα, όπως αυτοπροσδιορίζονται, έχουν αρχίσει να λειτουργούν στην Πιερία, στα Χανιά, στη Λέσβο, στην Ιεράπετρα, στη Ροδόπη και στο Ηράκλειο.
Απλώς, όσοι συμμετέχουν θα πρέπει να έχουν υπόψη τους μια βασική αρχή. Οτι η εκτίμηση της αξίας οποιασδήποτε προσφοράς και ζήτησης, στο πλαίσιο των ανταλλαγών, ανάμεσα στα μέλη του Δικτύου και το μέσο συναλλαγής, δεν γίνεται σε ευρώ, αλλά σε Τοπική Εναλλακτική Μονάδα (ΤΕΜ).
Στο εξωτερικό
Το Δίκτυο Ανταλλαγών και Αλληλεγγύης έχει μελετηθεί και δοκιμαστεί και στο εξωτερικό. Πρόκειται για τα λεγόμενα Local exchange trading systems ή LETSystems. Η γνωστότερη εφαρμογή του είναι αυτή του Michael Linton, το 1983, στον Καναδά. Το σύστημα έχει δομηθεί έτσι ώστε να λειτουργεί παράλληλα με το εθνικό νόμισμα και όχι να το αντικαταστήσει, αν και σε ορισμένες κοινότητες αυτό επιδιώχθηκε κυρίως ως κοινωνικό - πολιτικό σύνθημα.
Στον Βόλο τονίζουν πως το βασικό πλεονέκτημα του συγκεκριμένου συστήματος έχει να κάνει με το γεγονός ότι «δεν υπάρχουν τόκοι, ανατοκισμοί και τοκογλυφία». Η λειτουργία του στην πραγματικότητα στηρίζεται στο γεγονός ότι όλες οι συναλλαγές καταγράφονται σε ειδικό ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης, με τρόπο ώστε ανά πάσα στιγμή κάθε μέλος του δικτύου να μπορεί να έχει μια πλήρη εικόνα γι’ αυτές, να αναζητήσει υπηρεσίες και προϊόντα και βέβαια να καταχωρήσει τις δικές του αγγελίες για προσφορά υπηρεσιών και προϊόντων. Ταυτόχρονα, όλα τα μέλη ενημερώνονται για όλες τις συντονιστικές και λειτουργικές διαδικασίες και μπορούν να συμμετέχουν.
Και αν κάτι μπορεί να «λέει» αυτό, ο Δήμος Βόλου είναι εγγεγραμμένο μέλος του δικτύου, προσφέροντας τη δυνατότητα να καταβάλλεται σε ΤΕΜ έως και το 30% της αξίας των υπηρεσιών που παρέχει. Στο πλαίσιο της ανταποδοτικότητας, τα μέλη του δικτύου οφείλουν, προφανώς, να παρέχουν, με τη σειρά τους, τις δικές τους υπηρεσίες στον δήμο. Το γεγονός πάντως είναι ενδεικτικό του κλίματος που τείνει να δημιουργηθεί στη συγκεκριμένη κοινότητα του Βόλου.
Οι πρωταγωνιστές του εγχειρήματος
Ψυχή του κοινωνικο-οικονομικού πειράματος του Βόλου είναι ο κοινωνιολόγος Γιάννης Γρηγορίου και ο Χρήστος Παπαϊωάννου, ο οποίος έχτισε το ηλεκτρονικό δίκτυο συναλλαγών με λογισμικό ανοιχτού κώδικα. Σύντομα στην ομάδα προστέθηκαν ο μηχανικός Αλέκος Κουτσινέλης, ο Σωτήρης Καγιάς, που λειτουργεί και μία «οικο-κοινότητα» 6 στρεμμάτων, ο Ευριπίδης Σιούρας, ο Θεόδωρος Μαυρίδης, ο πατήρ Σεβαστιανός, η καθηγήτρια αγγλικών Μερίτα Χούκλη-Δετούλη και η συντονίστρια, αυτή την εποχή (τα μέλη εναλλάσσονται στις επιτελικές θέσεις), Αγγελική Ιωαννίτη.
Στο project «πίστεψε» και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας που παραχώρησε το κτίριο στη συμβολή των οδών Αλμυρού και Λαχανά για ένα χρόνο δωρεάν. Η νομική μορφή του είναι απλή. Λειτουργεί ως ένωση φυσικών και νομικών προσώπων. Μέλος του μπορεί να γίνει κάποιος καταθέτοντας γραπτή αίτηση στο site του δικτύου με την οποία δηλώνει ότι αποδέχεται τους όρους συμμετοχής. Κάθε μέλος μπορεί να αποχωρήσει με γραπτή του δήλωση, σύμφωνα με τους όρους συμμετοχής.
Ηδη στα εγγεγραμμένα μέλη περιλαμβάνονται από επαγγελματίες, που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, όπως ηλεκτρολόγοι, οικοδόμοι, αρτοποιοί και κρεοπώλες, έως καταστήματα ρούχων και τροφίμων, αλλά και γιατροί (μικροβιολόγοι, ουρολόγοι κ.ά.). Ομως, υπάρχει ακόμα ανάγκη για περισσότερα μέλη από τον χώρο τον τροφίμων, αναφέρουν οι συντελεστές του.
Δείτε ζωντανά
Ακούστε ζωντανά
Follow @skaigr