Όσο καθυστερεί η διαδικασία δημοσιονομικής εξυγίανσης τόσο πιο επώδυνη είναι. Τα δάνεια δίνονται γιατί υπάρχει προσδοκία εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων, τα μέτρα δεν μπορούν να αναβληθούν, προειδοποιεί ο Γιούργκεν Σταρκ, το ισχυρό μέλος του εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στους Νέους Φακέλους και τον Τάσο Τέλλογλου.
Σύμφωνα με τον κ. Σταρκ η δημοσιονομική εξυγίανση εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, γιατί η Ελλάδα τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα ζούσε πέρα από τις δυνατότητές της μέσω «μιας έκρηξης του χρέους».
«Η διαδικασία μπορεί να πονέσει σε κάποιες περιπτώσεις. Αλλά όσο πιο πολύ περιμένουμε να την εφαρμόσουμε, τόσο πιο πολύ θα πονέσει. Εξάλλου τα μέτρα δεν μπορούν να αναβληθούν, εδώ υπάρχει η αλληλεγγύη των Ευρωπαίων και της διεθνούς κοινότητας απέναντι στην Ελλάδα, αλλιώς δεν θα υπήρχαν αυτά τα δάνεια, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει και η προσδοκία, κι αυτό το εννοώ, να θεωρηθούν αυτά τα δάνεια ως μια βοήθεια για να εφαρμοστεί το εκτεταμένο και φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων προσθέτει» υπογραμμίζει.
«Καμία χώρα δεν μπορεί να ζει πέραν των δυνατοτήτων της»
Ειδικότερα, ο Γιούρκεν Σταρκ επικρίνει τη στάση της Ελλάδας μετά την εισαγωγή του ευρώ, τονίζοντας ότι δεν άλλαξε πρακτικά τίποτα στην πολιτική της μετά την εισαγωγή του κοινού νομίσματος.
«Η Ελλάδα, τα τελευταία 25 χρόνια δεν είχε ποτέ έλλειμμα κάτω του 3%! Ήταν πάντα πάνω από 3%. Καμία χώρα δεν μπορεί να ζει για τόσο καιρό πέραν των δυνατοτήτων της και να μη βάζει τα δημοσιονομικά της σε τάξη. Ταυτόχρονα δεν έγινε καμία διαρθρωτική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα και οι δημοσιονομικές ανισορροπίες επεκτάθηκαν. Συγκεκριμένα, επειδή δεν έγιναν διαρθρωτικές αλλαγές είχαμε μια μακρά διαστρέβλωση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος και μαζί διαστρέβλωση της ανταγωνιστικότητας των τιμών» τόνισε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον κ. Σταρκ, τα προβλήματα της Ελλάδας δεν δημιουργήθηκαν σε μία νύχτα, αλλά είναι διαρθρωτικά και χτίζονται χρόνια τώρα.
«Η Ελλάδα χτυπήθηκε και από την παγκόσμια οικονομική κρίση. Ο κρίσιμος παράγοντας όμως ήταν τα εσωτερικά προβλήματα που δεν είχαν αντιμετωπιστεί για πολλά χρόνια, κι εξάλλου για μένα το πρόβλημα της Ελλάδας ξεκίνησε το 2004 ή το 2005, όταν είχαμε προβλήματα με τα στατιστικά στοιχεία που δίνατε που δεν ήταν αληθινά. Και πριν το 2007, στη συζήτηση που γινόταν στις Βρυξέλλες στο συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών για το αν έπρεπε να λήξουμε τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος της Ελλάδας. Ήμασταν επιφυλακτικοί, δεν είχαμε απόλυτη εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία των στοιχείων. Πιστεύω ότι το 2007 κάναμε λάθος, να δώσουμε στην ελληνική κυβέρνηση το σήμα ότι όλα είναι εντάξει, αλλά δεν ήταν όλα εντάξει, κι από κει και πέρα συσσωρεύτηκαν τα προβλήματα» αναφέρει.
«Σκεπτικισμός για τα στατιστικά στοιχεία»
Όσον αφορά τα στατιστικά στοιχεία που έδινε η Ελλάδα την περίοδο 2006 - 2007 ο κ. Σταρκ δηλώνει ότι τα αντιμετώπιζε με σκεπτικισμό. «Προσπάθησα να καταλάβω την αληθοφάνειά τους, και στα νούμερα που είχα στο χαρτί πρόσθετα πάντα κάτι παραπάνω» δηλώνει σκωπτικά.
Όπως επισημαίνει, το 2009 ΕΚΤ δεν μπορούσε να παρέμβει άμεσα, καθότι δεν είναι ο πρώτος συνομιλητής της ελληνικής κυβέρνησης, εντούτοις υπήρχε επικοινωνία με τις ελληνικές υπηρεσίες εξαιτίας των αποκλίσεων που είχαν εντοπιστεί στα στοιχεία.
Ο κ. Σταρκ υπενθυμίζει ενδεικτικά και τη συνεδρίαση του συμβουλίου της ΕΚΤ της 8ης Μαΐου του 2008 στην Αθήνα, στη διάρκεια της οποίας και στη συνέντευξη Τύπου, ο πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ υπέδειξε τα προβλήματα σε κάποιες χώρες στις οποίες υπήρχε υψηλός πληθωρισμός, κι οι οποίες είχαν χάσει την ανταγωνιστικότητά των τιμών τους. «Αυτό ειπώθηκε εν είδει μηνύματος με παραλήπτη την Ελλάδα, ώστε να επιταχύνει τη διαδικασία προσαρμογής» υπογαμμίζει.
«Υπήρξαν καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις»
Ο γερμανός τεχνοκράτης σημειώνει δε ότι μια χώρα μπορεί να τα βγάλει πέρα διψήφιο έλλειμμα, που προέρχεται από υπερβολική δημοσιονομική πολιτική, υπό την προϋπόθεση όμως ότι η πολιτική αυτή θα διορθωθεί, και χωρίς δισταγμό.
«Κάθε δισταγμός κοστίζει πολύ, τόσο σε κοινωνικό όσο και οικονομικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι όσο πιο γρήγορα αντιδράσει κανείς αφού ανακαλύψει αυτή τη στρεβλή εξέλιξη, τόσο το καλύτερο. Κι εδώ υπήρξαν σίγουρα καθυστερήσεις που εξηγούνται μόνο από το γεγονός ότι η νέα κυβέρνηση, μετά την απογραφή που έκανε, έπρεπε να βρει μια νέα βάση για τον εαυτό της και τη χώρα» δηλώνει.
Πιστεύω ότι το 2007 κάναμε λάθος να δώσουμε στην ελληνική κυβέρνηση το σήμα ότι όλα είναι εντάξει αλλά δεν ήταν όλα εντάξει
Όπως τονίζει, το θέμα δεν είναι το θέμα είναι η απαραίτητη προσαρμογή της οικονομίας της Ελλάδας, που είναι η βάση για μια στροφή 180 μοιρών στην οικονομική πολιτική της, κι αυτή η στροφή των 180 μοιρών πραγματοποιείται με το μνημόνιο. «Εκεί καταλήξαμε σταδιακά, ενώ θα μπορούσαμε να το είχαμε ολοκληρώσει μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν ήδη από το τέλος του Δεκεμβρίου 2009 είχαμε μπορέσει να πείσουμε τις αγορές με πολύ συγκεκριμένες, σοβαρές και εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις».
Σύμφωνα με τον κ. Σταρκ, λόγω των καθυστερήσεων οι συνομιλίες μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της Επιτροπής και η απόφαση της ΕΚΤ έλαβαν χώρα μόλις τον Ιανουάριο του 2010, δηλαδή τέσσερις ή πέντε εβδομάδες αργότερα απ’ ότι σχεδιαζόταν.
Επιπλέον, συζητήθηκε μόνο το έτος 2010, αλλά όχι το 2011, με τη λογική ότι έπρεπε να γίνει κάτι επειγόντως για το 2010. «Όμως όσο πιο μακριά θέσει κανείς το χρονικό όριο, τόσο καλύτερα μπορεί να πείσει τις αγορές ότι έχει ένα σοβαρό πρόγραμμα. Όμως ακόμα και τον Μάρτιο συζητούσαμε μόνο για το 2010,και μόλις τον Απρίλιο, με την έναρξη των διαπραγματεύσεων για το πρόγραμμα προσαρμογής, που αποφασίστηκε στις αρχές Μαΐου, τέθηκε στο τραπέζι ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο που ήταν πειστικό για τις αγορές» σημειώνει.
«Η κερδοσκοπία είναι μέρος της οικονομίας της αγοράς»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο κερδοσκοπίας σε βάρος του ευρώ, ο Γερμανός εκφράζει την άποψη ότι η κερδοσκοπία είναι μέρος του οικονομικού συστήματος, μέρος της οικονομίας της αγοράς και κάτι ουδέτερο.
«Υπάρχει και θετική κερδοσκοπία, και αρνητική κερδοσκοπία και είναι κομμάτι αυτού, το αντιμετωπίζουμε τακτικά. Τώρα κατά πόσον υπήρξαν κερδοσκοπικά παιχνίδια ενάντια σε μια χώρα ή στο ευρώ, αυτό είναι πολύ δύσκολο να ανιχνευθεί, να εντοπιστεί και πολύ δύσκολο να αποδειχθεί» αναφέρει.
Για τον κ. Σταρκ η κερδοσκοπία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι συνδεδεμένη με την ευαλωτότητα μιας επιχείρησης, ή ενός κράτους, ή με τις αδυναμίες που δείχνει κάποιος. Μετά οι αγορές κι όσοι συμμετέχουν σε αυτές κάνουν αυτές τις αδυναμίες πολύ πιο εμφανείς, όπως έχει γίνει και παλιότερα.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η Γερμανία δεν καθυστέρησε να συμμετάσχει στη βοήθεια της Ελλάδας γιατί ήταν καθοριστικό να αποφευχθεί μία μεταφορά τους χωρίς όρους.
Όσον αφορά την κλιμάκωση των spreads παρά τις ελληνικές μεταρρυθμίσεις δηλώνει ότι οι αγορές δεν λειτουργούν σωστά, και γι' αυτό η ΕΚΤ έλαβε την απόφαση να αγοράσει κρατικά ομόλογα.
Σχολιάζοντας τις μεταρρυθμιστικής προσπάθειες της κυβέρνησης δηλώνει ότι «η εφαρμογή του προγράμματος στην αρχική φάση τους πρώτους μήνες έδειχνε μια ισχυρή πολιτική θέληση να γίνει μια στροφή 180 μοιρών στην οικονομική πολιτική. Φυσικά λαμβάνουμε υπόψη ότι η Ελλάδα ξεκινά από ένα πολύ υψηλό έλλειμμα και το χρέος της έχει ανέβει πάλι στα ύψη, οπότε χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη εξυγίανση».
«Η εξυγίανση εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον»
Σύμφωνα με τον κ. Σταρκ η δημοσιονομική εξυγίανση εξυπηρετεί και το δημόσιο συμφέρον, γιατί «σε τελική ανάλυση πρέπει να πούμε ότι η Ελλάδα τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, στα νοικοκυριά, ζούσε πέρα από τις δυνατότητές της μέσω μιας έκρηξης του χρέους, κι αυτό πρέπει να διορθωθεί».
«Η διαδικασία μπορεί να πονέσει σε κάποιες περιπτώσεις. Αλλά όσο πιο πολύ περιμένουμε να την εφαρμόσουμε, τόσο πιο πολύ θα πονέσει. Εξάλλου τα μέτρα δεν μπορούν να αναβληθούν, εδώ υπάρχει η αλληλεγγύη των Ευρωπαίων και της διεθνούς κοινότητας απέναντι στην Ελλάδα, αλλιώς δεν θα υπήρχαν αυτά τα δάνεια, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει και η προσδοκία, κι αυτό το εννοώ, να θεωρηθούν αυτά τα δάνεια ως μια βοήθεια για να εφαρμοστεί το εκτεταμένο και φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων προσθέτει.
Ο γερμανός τεχνοκράτης διασαφηνίζει ότι η Ελλάδα δεν έχει να τρέξει κατοστάρι, αλλά μαραθώνιο. «Αυτό σημαίνει ότι έχετε μπροστά σας μια μακρά περίοδο προσαρμογής, και ταυτόχρονα επιδιόρθωσης περασμένων λαθών, που θα φρενάρει τις οικονομικές σας επιδόσεις προκειμένου να δημιουργηθεί μια νέα βάση, πάνω στην οποία θα μπορείτε να χτίσετε για να επιτύχετε μεγαλύτερη ευημερία. Αυτό είναι σίγουρα πρόβλημα, αλλά προσωρινό, και το πρόγραμμα θα βοηθήσει να το ξεπεράσετε» καταλήγει.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.