ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΗ


Επιστήμονες καταρρίπτουν τον μύθο για το «Φαινόμενο της Μόνα Λίζα»

Το «Φαινόμενο της Μόνα Λίζα» (Mona Lisa Effect) περιγράφει την εντύπωση που δημιουργείται στον θεατή ότι τα μάτια του προσώπου του αριστουργήματος τον παρακολουθούν ενώ εκείνος μετακινείται μπροστά από την εικόνα

 
To περίφημο «Φαινόμενο της Μόνα Λίζα» (Mona Lisa Effect), του φημισμένου πίνακα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, σπεύδουν να απομυθοποιήσουν επιστήμονες…

Το «Φαινόμενο της Μόνα Λίζα» (Mona Lisa Effect) περιγράφει την εντύπωση που δημιουργείται στον θεατή ότι τα μάτια του προσώπου του αριστουργήματος τον παρακολουθούν ενώ εκείνος μετακινείται μπροστά από την εικόνα, το οποίο αποδιδόταν στην απαράμιλλη καλλιτεχνική δεξιότητα και στις εξειδικευμένες γνώσεις του Λεονάρντο για την ανθρώπινη ανατομία. Αυτό τώρα τίθεται υπό αμφισβήτηση από τους ερευνητές του τμήματος Τεχνολογίας Γνωστικής Διάδρασης (Cluster of Excellence Cognitive Interaction Technology -Citec) του Πανεπιστημίου του Μπίλεφελντ στη Γερμανία.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν αίφνης πως το φαινόμενο αυτό δεν παρατηρείται ούτε κατ’ ελάχιστον στο έργο τέχνης του Λεονάρντο. Συνεπώς το μυθικό αυτό περίβλημα που περιβάλλει τη Μόνα Λίζα είναι ένα ψεύδος — τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουν στο περιοδικό «i-Perception» οι Γκέρντοτ Χόρστμαν και Σεμπάστιαν Λοτ.

«Οι άνθρωποι είναι πολύ ικανοί στο να αξιολογούν εάν κάποιος τους παρατηρεί, η αντιληπτική ψυχολογία το έχει αποδείξει από τη δεκαετία του 1960», τονίζει ο Χόρστμαν, που ειδικεύεται στη μελέτη της κίνησης των ματιών και στην προσοχή. «Οι άνθρωποι δύνανται να αισθάνονται πως τους παρακολουθούν οι φωτογραφίες και οι πίνακες, εάν το υποκείμενο που απαθανατίζεται στον πίνακα κοιτάζει ακριβώς μπροστά του, δηλαδή υπό μηδενική γωνία», προσθέτει.

Όπως τονίζουν στο άρθρο τους «Η πλάνη της Μόνα Λίζα —Οι επιστήμονες βλέπουν να τους κοιτάζει, καίτοι δεν το κάνει (The Mona Lisa Illusion— Scientists See Her Looking at Them Though She Isn’t, vol.10(1), 1-5) ότι «εάν οι συμμετέχοντες σε έρευνες αισθάνονται (ή έχουν μία ισχυρή επιθυμία) να τους κοιτάζουν είναι μία κρίση δεκτική σε μη αντιληπτικές πληροφορίες, περιλαμβανομένων (προκατασκευασμένων) πεποιθήσεων».

Αλλά και τα στατιστικά ευρήματα της μελέτης συνηγορούν κατά της επικρατούσας άποψης πως το βλέμμα της Μόνα Λίζα ακολουθεί κατά πόδας τον θεατή. «Απεναντίας η γραμμή της θέασης και όλα τα τεμνόμενα σημεία της μετατοπίζονται με την εικόνα, είτε προς τα δεξιά, είτε προς τα αριστερά».

«Εάν το βλέμμα είναι ελαφρώς πλάγιο, πάλι θα μπορούσες να αισθανθείς πως σε παρακολουθούν. Σε αυτή την περίπτωση η αντίληψη θα ήταν ότι το θέμα του πίνακα κοιτάζει προς το αυτί του θεατή και αντιστοιχεί σε γωνία περίπου 5 μοιρών. Εάν όμως η οπτική γωνία μεγαλώσει, τότε η εντύπωση τούτη εξαφανίζεται», βεβαιώνει ο ειδήμων.

«Περιέργως δεν είναι αναγκαίο να στεκόμαστε ακριβώς ενώπιον του θέματος στον πίνακα για να έχουμε την εντύπωση πως μας παρακολουθεί», δηλώνει από την πλευρά του ο Λοτ. Εάν το φαινόμενο Μόνα Λίζα «υφίσταται αφ’ εαυτού του και είναι αναντίρρητο και αποδείξιμο, ακριβώς με τη Μόνα Λίζα, απ’ όλους τους πίνακες, δεν έχουμε αυτήν την εντύπωση».

Στα συμπεράσματά τους οι δύο επιστήμονες τονίζουν πως «η Μόνα Λίζα δεν πληροί τις προϋποθέσεις του φερώνυμου φαινομένου. Δεν κοιτάζει τον θεατή. Έτσι, οι πλευρικές μετατοπίσεις της εικόνας της αντιστοιχούν σε μετατοπίσεις της όλης γεωμετρίας (ΣτΜ του βλέμματος), αντί να είναι μία σταθερή ματιά προς τον θεατή, όπως επιτάσσει το φαινόμενο. Δεν υπάρχει αμφιβολία για την ύπαρξη του ‘φαινομένου Μόνα Λίζα’ —μόνο που δεν προκαλείται από αυτή καθαυτή τη Μόνα Λίζα».


 
Ιταλία: Ο Σαίξπηρ ήταν… Σικελός λένε ερευνητές!
Μάλιστα, η θεωρία αυτή των τριών Ιταλών θα μετατραπεί σε ντοκιμαντέρ με σκηνοθέτη τον Στέφανο Ρεάλι. Ο Ρεάλι...
25.03.2019, 22:26
ΙΣΤΟΡΙΑ— Βίντεο- αφιέρωμα: 120 Έλληνες σταματούν 8.000 Τούρκους στο Χάνι της Γραβιάς
Πριν ξεκινήσει από τα Τρίκαλα ο Ομέρ Βρυώνης για την εκστρατεία του κατά της Πελοποννήσου, διέταξε τους...
25.03.2019, 18:15
Εφυγε από τη ζωή ο τραγουδιστής και συνθέτης Σκοτ Γουόκερ
Ο Σκοτ Γουόκερ γεννήθηκε το 1943 στο Χάμιλτον του Οχάιο, μεγάλωσε στην Καλιφόρνια, ενώ έζησε πολλά χρόνια...
25.03.2019, 16:16
Banksy: «Ψεύτικη η έκθεση στην Αθήνα, δεν έχει τη συγκατάθεσή μου»
Ο καλλιτέχνης του δρόμου αναφέρει μέσα από την επίσημη ιστοσελίδα του πως το κοινό πρέπει να γνωρίζει πως η...
23.03.2019, 09:47
Η Παυλίνα Βουλγαράκη στη Μουσική Σκηνή ΠΕΙΡΑΙΩΣ 131
Όλη η ενέργεια και η χαρά της άνοιξης που πλανάται στον αέρα θα μας περιμένει κάθε Παρασκευή όλο τον Απρίλιο...
20.03.2019, 13:19
Ζαν- Μισέλ Γκενασιά: Υπέροχη παράσταση το βιβλίο μου στην Ελλάδα.Τιμή μου
Με μεγάλη επιτυχία στην κατάμεστη αίθουσα του Θεάτρου Γκλόρια πραγματοποιήθηκε ειδική εκδήλωση προς τιμήν...
19.03.2019, 10:06
ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΙΣΝ:Ταξίδι-αναδρομή στο ρεμπέτικο και τη Σύρο του Μάρκου Βαμβακάρη
Μουσικοί, ακαδημαϊκοί, αλλά και τεχνίτες μουσικών οργάνων συζητούν για τις ρίζες και την επιρροή που άσκησε...
18.03.2019, 14:43
Αίγυπτος: Περιγραφές Ηροδότου επιβεβαίωσε αποκάλυψη αρχαίου ναυαγίου (vid)
O Ηρόδοτος τον 5ο αιώνα π.Χ και συγκεκριμένα το 450 π.Χ, είχε ταξιδέψει στην Αίγυπτο και στα γραπτά του...
18.03.2019, 12:40
Ο Ακαδημαϊκός-ερευνητής της NASA Σταμάτης Κριμιζής στο Παλαιό Φάληρο (ΦΩΤΟ)
Ο Ακαδημαϊκός και ερευνητής της NASA δήλωσε στην κάμερα του SKAI: «Είμαι εδώ για να μιλήσω σε όλους εσάς ...
17.03.2019, 10:41
Διονύσιος Σολωμός: Η αλήθεια για την καταγωγή του Εθνικού μας Ποιητή
Οι περισσότεροι από εμάς όταν ακούμε το όνομα του εθνικού μας ποιητή, του Διονυσίου Σολωμού, σκεφτόμαστε...
16.03.2019, 22:41

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | ... | 27  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.