ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ


Μνημεία πέντε κτίρια σιδηροδρομικών σταθμών στο νομό Δράμας

Τα κτίρια «Δράμα», «Φωτολίβος», «Νικηφόρος», «Πλατανιά» και «Παρανέστι» είναι στενά συνδεδεμένα με την ιστορία της Βορείου Ελλάδος.

 
Οι επιβατικοί σταθμοί σε πέντε σιδηροδρομικούς σταθμούς του νομού Δράμας, που αποτυπώνουν την εξέλιξη του σιδηρόδρομου στη Βόρεια Ελλάδα από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, χαρακτηρίστηκαν ομόφωνα μνημεία από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, κατά τη χτεσινή του συνεδρίαση.

Πρόκειται για τα κτίρια υποδοχής επιβατών και συνοδευτικά αυτών κτίσματα στους σιδηροδρομικούς σταθμούς «Δράμα», «Φωτολίβος», «Νικηφόρος», «Πλατανιά» και «Παρανέστι».

Όλοι οι σταθμοί παρουσιάζουν μορφολογική και τυπολογική ομοιομορφία με μικρές ιδιαιτερότητες, καθώς στηρίχτηκαν σε τυποποιημένα σχέδια κεντροευρωπαϊκών επιρροών, και δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της προσπάθειας σύνδεσης της Θεσσαλονίκης με την Αλεξανδρούπολη.

Η σύνδεση Θεσσαλονίκης- Αλεξανδρούπολης έγινε στο πλαίσιο της ανάπτυξης του σιδηροδρομικού δικτύου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που είχε ξεκινήσει με την κατασκευή το 1856 της σιδηροδρομικής γραμμής που ένωνε τη Σμύρνη με το Αϊδίνι, προκειμένου να γίνει γρηγορότερα η μεταφορά του στρατού από την Κωνσταντινούπολη προς τα δυτικά της αυτοκρατορίας, αλλά και να συνδεθούν οι πόλεις ανάμεσα στους δύο βασικούς λιμένες του βορείου Αιγαίου που είχαν εξελιχθεί σε οικονομικά κέντρα της περιοχής.

Το 1868 αποφασίστηκε η σύνδεση της Κωνσταντινούπολης με τη Βιέννη, ένα σχέδιο που έμεινε ανολοκλήρωτο - ωστόσο κατασκευάστηκαν 1.300 χιλιόμετρα της γραμμής.

Ο σιδηροδρομικός σταθμός Δράμας, περιλαμβάνει τουλάχιστον 30 κτίσματα πολλών εποχών. Η αρχική φάση κατασκευής του ήταν το 1894, οπότε χτίστηκε ο επιβατικός σταθμός και το όμορο κτίριο γραφείων, όπως και το μηχανοστάσιο, ο υδατόπυργος, το οίκημα συντήρησης και η αποθήκη του μηχανοστασίου.

Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου κατασκευάστηκαν το αυτοκινηταμαξοστάσιο, το δραζηνιστήριο, το κτίριο γραφείων του μηχανοστασίου, το οίκημα του εργοδηγού, το υπνωτήριο του υπομηχανοστασίου, η στρατιωτική αποθήκη και η περιστρεφόμενη πλάκα.

Μετά το 1950 δημιουργήθηκαν νεώτερες προσθήκες (συνεργεία μηχανοστασίου, δύο σιταποθήκες και νέες αποθήκες καυσίμων).

Τα μέλη του ΚΣΝΜ γνωμοδότησαν ομόφωνα υπέρ του χαρακτηρισμού ως μνημείων, του κελύφους του επιβατικού σταθμού χωρίς τις νεώτερες προσθήκες του, της περιμετρικής τοιχοποιίας του μηχανοστασίου, του κελύφους του υδατόπυργου χωρίς τις μεταγενέστερες προσθήκες και του κελύφους της αποθήκης του μηχανοστασίου. Επίσης, χαρακτήρισαν ως μνημείο την περιστροφική πλάκα - μια υπαίθρια κατασκευή ανάμεσα στον επιβατικό σταθμό και το μηχανοστάσιο, που χρησιμοποιείται για την περιστροφή των μηχανών του τρένου.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, ότι λίγοι σταθμοί διαθέτουν περιστροφική πλάκα - και στη συγκεκριμένη γραμμή, μόνο της Θεσσαλονίκης και της Δράμας. Στην Αλεξανδρούπολη υπήρχε αντίστοιχη πλάκα αλλά δεν έχει διατηρηθεί.

Στο σιδηροδρομικό σταθμό «Φωτολίβος», ενδιαφέρον παρουσιάζει ο διώροφος επιβατικός σταθμός, που χαρακτηρίστηκε μνημείο (ως προς το κέλυφος) μαζί με το ισόγειο κτίσμα που βρίσκεται στη δυτική του πλευρά, έργα και αυτά του 1894. Μεταγενέστερες κατασκευές είναι η οικία του αρχιεργάτη, η οικία του κλειδούχου, η αποθήκη, το οίκημα του φύλακα και το δραιζηνοστάσιο. Πολλές ομοιότητες έχει και ο επιβατικός σταθμός στη στάση «Νικηφόρος», το κέλυφος του οποίου χαρακτηρίστηκε μνημείο, μαζί με δύο βοηθητικά κτίσματα (πλυντήριο και χώροι υγιεινής), που παρουσιάζουν και αυτά μορφολογικό ενδιαφέρον.

Στο σταθμό «Πλατανιά», μνημεία χαρακτηρίστηκαν το κέλυφος του επιβατικού σταθμού και του ισογείου που βρίσκεται ακριβώς δίπλα. Εδώ η μορφολογία του σταθμού διαφοροποιείται ελαφρώς, με την ύπαρξη εξωτερικής σκάλας για την πρόσβαση στον επάνω όροφο.

Τέλος, στο σταθμό «Παρανέστι», σημαντικά για χαρακτηρισμό κρίθηκαν το κέλυφος του επιβατικού σταθμού, το μηχανοστάσιο, ο υδατόπυργος και το κέλυφος της κατοικίας εργοδηγού - όλα κτίσματα του τέλους του 19ου αιώνα.

Όπως υπογραμμίζεται στο σκεπτικό της πρότασης της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης, η γραμμή Θεσσαλονίκης- Αλεξανδρούπολης, παρ'όλο που είχε κυρίως στρατιωτικό χαρακτήρα, αναβάθμισε τη ζωή των κατοίκων, φέρνοντας εγγύτερα την Κωνσταντινούπολη και τη Θεσσαλονίκη στον ενδιάμεσο επαρχιακό χώρο.
 
Λιβύη: Γκράφιτι, βανδαλισμοί, λεηλασίες στο ελληνικό αμφιθέατρο στην Κυρήνη
Οι λεηλασίες αποτελούν κοινό φαινόμενο σε αρχαιολογικούς χώρους της Λιβύης έπειτα από την ανατροπή του...
20.02.2019, 22:34
Το βινύλιο κινδυνεύει λόγω Brexit
Τα τελευταία χρόνια η βιομηχανία βινυλίου γνώρισε μεγάλη άνθηση, μεταξύ άλλων και στη Μεγάλη Βρετανία, με...
20.02.2019, 19:14
Καμία τελετή για τον Καρλ Λάγκερφελντ, όπως ακριβώς επιθυμούσε ο ίδιος
Ο «Κάιζερ», που έλεγε με χιούμορ ότι προτιμά «να πεθάνει» παρά να ταφεί, είχε επισημάνει πολλές φορές την...
20.02.2019, 18:59
Βραβεία 'Οσκαρ: Ποιοι είναι οι 7.902 εκλογείς που ψηφίζουν και πώς;
Όλοι όσοι ψηφίζουν για τα 'Οσκαρ είναι μέλη της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών...
20.02.2019, 15:57
Πόσο ειρηνικοί ήταν τελικά οι Μινωίτες;Ενδείξεις βίας-πολεμικής ετοιμότητας
Κράτη δεν ιδρύονται χωρίς βία, δεν εδραιώνονται χωρίς αγώνες και ταραχές, είτε εσωτερικές, εντός της...
20.02.2019, 11:10
Με 12 γραμματόσημα οι Βρετανοί τιμούν τον Nτα Βίντσι (Φωτό)
Κάθε σχέδιο στη σειρά γραμματοσήμων των Βρετανικών Ταχυδρομείων αντιστοιχεί σε έργο του Φλωρεντινού που...
20.02.2019, 10:38
Όσκαρ: Queen ξανά στην σκηνή,30 χρόνια μετά τον θάνατο του Μέρκιουρι (vid)
Πρόκειται για την πραγματική ζωή; Πρόκειται απλά για μια φαντασίωση; Καλωσορίζουμε τους Queen ανέφερε η...
19.02.2019, 12:32
O τίτλος του τραγουδιού που θα μας εκπροσωπήσει στην Eurovision (video)
Ειδικότερα, μέσω μιας απλής και περιεκτικής ανάρτησης στο προφίλ της, η καλλιτέχνιδα δημοσιοποίησε το όνομα...
19.02.2019, 12:16
Κων/πολη: Ανοιχτή και πάλι στο κοινό η Κινστέρνα του Θεοδόσιου (pic+vid)
Οι ρωγμές στους τοίχους καλύφθηκαν με ειδικό ασβεστοκονίαμα και οι τριχοειδείς ρωγμές στις κολώνες με έγχυση...
19.02.2019, 09:53
Καταρρέει το σπίτι του Παύλου Μελά στην Κηφισιά – «Εθνική ντροπή»
Στα συρτάρια η μελέτη για την αποκατάσταση του ιστορικού κτηρίου
18.02.2019, 11:02

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | ... | 30  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.