Πλήθος ερωτημάτων προκαλεί η απόφαση του υπουργού Υποδομών να εγκρίνει την έναρξη ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την προμήθεια 750 αστικών λεωφορείων, με προϋπολογισμό 461 εκατομμυρίων ευρώ, παρά το γεγονός πως η χρηματοδότηση του έργου δεν έχει εξασφαλιστεί.

Σύμφωνα μάλιστα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, οι οικονομικές προσφορές θα αποσφραγιστούν το πρωί της Παρασκευής, 5 Ιουλίου, δύο ημέρες πριν τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών.

Το υπουργείο Υποδομών έστειλε στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την προκήρυξη του διαγωνισμού στις 24 Μαΐου.

Οι ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις που δρομολόγησε η βαριά ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές φαίνεται πως δεν άλλαξαν τα σχέδια του υπουργείου Υποδομών, δεδομένου πως η προκήρυξη του διαγωνισμού δημοσιεύθηκε στις 30 Μαΐου στην ηλεκτρονική εφημερίδα της ΕΕ που αφορά στις δημόσιες συμβάσεις (Tenders Electronic Daily), αλλά και στην ιστοσελίδα της Διαύγειας.

Στον αέρα η χρηματοδότηση

Στο κείμενο που έχει δημοσιευθεί στην εφημερίδα της ΕΕ αναφέρεται με σαφήνεια πως το έργο της προμήθειας των νέων αστικών λεωφορείων δεν έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ της προγραμματικής περιόδου 2014-2020. Έως ότου συμβεί αυτό, δεν υφίσταται ανάληψη νομικών δεσμεύσεων.

Πρόθεση του υπουργείου Υποδομών είναι η προμήθεια των λεωφορείων να χρηματοδοτηθεί από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και από το ΕΣΠΑ.

Όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές εξετάζεται το ενδεχόμενο να εξασφαλιστούν κονδύλια από το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΥΜΕΠΕΡΡΑ), από το οποίο χρηματοδοτούνται έργα των υπουργείων Περιβάλλοντος και Υποδομών. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ωστόσο πως τα διαθέσιμα κονδύλια του ΥΜΕΠΕΡΡΑ δεν επαρκούν για να χρηματοδοτήσουν το έργο της προμήθειας και συντήρησης για 15 έτη των 750 αστικών λεωφορείων.

Εκτός από το πρόβλημα εξασφάλισης κονδυλίων, η ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ αποτελεί δύσκολη υπόθεση και για άλλους δύο λόγους. Ο πρώτος αφορά στις λεπτομερείς εξηγήσεις που απαιτεί η Κομισιόν για την επιβάρυνση του περιβάλλοντος, καθώς ο διαγωνισμός προβλέπει πως 100, από το σύνολο των 750 λεωφορείων, θα κινούνται με πετρέλαιο.

Σύμφωνα με πληροφορίες για το θέμα αυτό πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο υπουργείο Οικονομίας πριν από περίπου 10 ημέρες με εκπροσώπους των συναρμόδιων υπουργείων.

Ο δεύτερος λόγος που κάνει την ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ δύσκολη, αφορά στο χρόνο. Η τρέχουσα προγραμματική περίοδος ολοκληρώνεται το 2020 και ως εκ τούτου τα χρονικά περιθώρια είναι στενά.

Χαμένα εκατομμύρια

Οι χειρισμοί του υπουργείου Υποδομών σε ό,τι αφορά την προμήθεια νέων αστικών λεωφορείων εγείρουν ερωτήματα. Το υπουργείο αποφάσισε να αγνοήσει το γεγονός πως υπήρχε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ύψους 30 εκατομμυρίων ευρώ από την Περιφέρεια Αττικής για την αγορά 92 καινούργιων λεωφορείων για την ενίσχυση του στόλου του ΟΑΣΑ.

Η χρηματοδότηση εγκρίθηκε με απόφαση της Ρένας Δούρου στις 20 Δεκεμβρίου 2018 και αφορούσε στην αγορά 80 λεωφορείων με κινητήρες diesel αντιρρυπαντικής τεχνολογίας και 12 ηλεκτροκίνητων.

Η υπόθεση αυτή είναι σε γνώση του Υπερταμείου, το οποίο εποπτεύει τον ΟΑΣΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες οι επιτελείς του Υπερταμείου θεωρούν πως ο ΟΑΣΑ θα πρέπει να διεκδικήσει τη χρηματοδότηση των 30 εκατομμυρίων ευρώ της Περιφέρειας Αττικής, δεδομένου πως είναι εξασφαλισμένη.

Κόντρα με την Κομισιόν

Όπως τονίζουν πηγές με γνώση της υπόθεσης, η τροποποίηση των σχεδίων από το υπουργείου Υποδομών για την προμήθεια νέων λεωφορείων έχει οδηγήσει σε αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ζητά εξηγήσεις. 

Ο διαγωνισμός αφορά στην προμήθεια 100 πετρελαιοκίνητων αρθρωτών λεωφορείων μήκους 18 μέτρων, κατηγορίας EURO 6, 330 οχημάτων φυσικού αερίου 12 μέτρων και 320 ηλεκτρικών λεωφορείων μήκους 12 μέτρων.

Από αυτά, 170 ηλεκτροκίνητα, 180 φυσικού αερίου και 50 πετρελαιοκίνητα λεωφορεία προορίζονται για την Αθήνα, ενώ τα υπόλοιπα 350 οχήματα θα εξυπηρετήσουν τη Θεσσαλονίκη, εφόσον ο διαγωνισμός ολοκληρωθεί.

Η χρονική διάρκεια της σύμβασης ανέρχεται σε 17 έτη από την ημερομηνία υπογραφής της, ενώ προβλέπεται επίσης η συντήρηση και επισκευή των αστικών λεωφορείων για χρονικό διάστημα 15 ετών.

Πηγή: economistas.gr