Της Γωγώς Κατσέλη

Ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για το «ανανεωμένο» πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ», για το οποίο η υποβολή αιτήσεων θα ξεκινήσει στις 30 Νοεμβρίου για την Κρήτη και το Βόρειο και Νότιο Αιγαίο και θα ακολουθήσουν μέχρι τέλος του έτους και οι υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδας. Το ποσοστό της επιδότησης για την ενεργειακή αναβάθμιση των σπιτιών φτάνει ακόμα και το 85% (και το 95% στις λιγνιτικές περιοχές – ρήτρα δίκαιης μετάβασης) και για πρώτη φορά συνδέεται με την εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση  πρωτογενούς ενέργειας. Σε κάθε περίπτωση η ενίσχυση δεν μπορεί να ξεπερνά τα 50.000 ευρώ για μονοκατοικία/μεμονωμένο διαμέρισμα/διαμέρισμα ως μέρος αίτησης σε  πολυκατοικία τύπου Α και τα 80.000 ευρώ για αίτηση πολυκατοικίας τύπου Β.

Βασική αλλαγή αποτελεί επίσης και η παράμετρος της ενεργειακής αυτονομίας, με εγκατάσταση «έξυπνων» συστημάτων και παρεμβάσεις για παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας.

Στο πλαίσιο αυτό, το Yπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανήρτησε  σήμερα στην ιστοσελίδα του (www.ypeka.gr) τα βασικά σημεία του Οδηγού του προγράμματος, ενόψει της έκδοσης της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την προκήρυξη του «Εξοικονομώ-Αυτονομώ», που θα εκδοθεί το αμέσως επόμενο διάστημα.

Στόχος είναι να δοθεί επαρκής χρόνος όχι μόνο στους ενδιαφερόμενους πολίτες, αλλά και σε όλους τους εμπλεκόμενους, να ετοιμάσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την υποβολή της αίτησής τους και να εξοικειωθούν με τις αλλαγές που επέρχονται σε σχέση με τα προηγούμενα «Εξοικονόμηση κατ' Οίκον». Στο πλαίσιο αυτό, την προσεχή Τρίτη 20 Οκτωβρίου θα αρχίσει να λειτουργεί helpdesk με γραμμές τηλεφωνικής εξυπηρέτησης για  την καλύτερη προετοιμασία του κοινού.

Το νέο πρόγραμμα θα έχει προϋπολογισμό 850 εκατ. ευρώ και θα παραμείνει «ανοιχτό» μέχρι εξαντλήσεως των διαθέσιμων πόρων ανά περιφέρεια. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος περιλαμβάνει πόρους επιχορήγησης ύψους  803 εκατ. ευρώ (κατανεμημένους ανά περιφέρεια), αλλά και πόρους από το υφιστάμενο Ταμείο  του προγράμματος Εξοικονομώ Κατ' Οίκον ΙΙ για την εξυπηρέτηση δανείων.

Επιλέξιμες Κατοικίες
Μία κατοικία, προκειμένου να κριθεί επιλέξιμη, πρέπει να πληροί τις ακόλουθες γενικές προϋποθέσεις,:
•    Υφίσταται νόμιμα. 
•    Δεν έχει κριθεί κατεδαφιστέα.
•    Χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία. 
•    Έχει καταταχθεί βάσει του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Π.Ε.Α.) σε κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ.

Στο πλαίσιο του προγράμματος υπάρχουν τρεις διακριτοί τύποι αιτήσεων, μια για μεμονωμένα διαμερίσματα ή μονοκατοικίες και δύο για πολυκατοικίες. 
ι.     Αίτηση Μεμονωμένου διαμερίσματος ή Μονοκατοικίας,
ιι.     Αίτηση Πολυκατοικίας Τύπου Α,
ιιι.     Αίτηση Πολυκατοικίας Τύπου Β.

Σημειώνεται ότι η νομιμότητα της κατοικίας αποδεικνύεται βάσει οικοδομικής άδειας, ενώ η κύρια χρήση της κατοικίας προς ενεργειακή αναβάθμιση, θα πρέπει να αποδεικνύεται από τα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος  του χρήστη εντός των τελευταίων τριών ετών, με προτεραιότητα το «έτος αναφοράς» του Προγράμματος (φορολογικό έτος 2019). 

Ειδικά στην αίτηση πολυκατοικίας τύπου Β που αφορά αποκλειστικά κοινόχρηστες παρεμβάσεις, η χρήση κατοικίας των διαμερισμάτων προκύπτει από το πρακτικό της γενικής συνέλευσης σε συνδυασμό με το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης. 

Σε ό,τι αφορά στο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Π.Ε.Α.), θα πρέπει να έχει εκδοθεί μετά την 26.11.2017 (27.11.2017 η ημερομηνία ενεργοποίησης του πληροφοριακού συστήματος έκδοσης Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης βάσει του ΚΕνΑΚ).

Ωφελούμενοι
Δικαίωμα συμμετοχής στο Πρόγραμμα έχουν φυσικά πρόσωπα που κατά το έτος αναφοράς (φορολογικό έτος 2019) και κατά το χρόνο υποβολής αίτησης έχουν εμπράγματο δικαίωμα (πλήρους κυριότητας/επικαρπίας/ψιλής κυριότητας) σε επιλέξιμη κατοικία.

Ειδικά για τις περιπτώσεις που κατά το έτος αναφοράς η κατοικία α) ενοικιάζεται/διατίθεται για βραχυχρόνια μίσθωση, β) είναι κενή, ή γ) δεν υπήρχε εμπράγματο δικαίωμα επικαρπίας ή πλήρους κυριότητας και έχει αποκτηθεί πρόσφατα, δικαίωμα συμμετοχής στο Πρόγραμμα έχουν μόνο ο πλήρης κύριος ή ο επικαρπωτής. 

Τα ανωτέρω φυσικά πρόσωπα καλούνται ωφελούμενοι του Προγράμματος εφόσον βάσει του εισοδήματος τους κατά το έτος αναφοράς κατατάσσονται στις κάτωθι εισοδηματικές κατηγορίες:

Ως εισόδημα λαμβάνεται το «εισόδημα επιβολής εισφοράς» του τμήματος Γ2 «Εκκ. Ειδ. Εισφοράς Αλληλ.» του εκκαθαριστικού σημειώματος δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του έτους αναφοράς. 

Εάν ο ενδιαφερόμενος είναι έγγαμος, η κατάταξη στις κατηγορίες του πίνακα γίνεται βάσει της στήλης «οικογενειακό εισόδημα». Για τον υπολογισμό του οικογενειακού εισοδήματος χρησιμοποιούνται τα στοιχεία του συστήματος TAXIS και αθροίζονται τα εισοδήματα του υπόχρεου υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, της συζύγου και των τέκνων που έχουν δηλωθεί ως εξαρτώμενα μέλη στην εν λόγω δήλωση και τυχόν υποβάλλουν χωριστή φορολογική δήλωση. 

Ποσοστά επιχορήγησης
Προβλέπεται βασικό ποσοστό επιχορήγησης, σύμφωνα με τις εισοδηματικές κατηγορίες του παραπάνω πίνακα. Επί του βασικού ποσοστού προβλέπονται οι κάτωθι προσαυξήσεις:
-Eιδικά για τους κάτωθι δήμους, οι οποίοι ανήκουν σε λιγνιτικές περιοχές, το βασικό ποσοστό επιχορήγησης προσαυξάνεται κατά 10% και δύναται να φτάσει μέχρι το 95%:

 

- Επί του βασικού ποσοστού επιχορήγησης προστίθεται  σε όλους ειδική προσαύξηση 10% λόγω COVID – 19.

- Σε κτήρια ενεργειακής κατηγορίας Η και Ζ (μονοκατοικίες, μεμονωμένα διαμερίσματα, πολυκατοικίες Τύπου Α), εφόσον επιτευχθεί αναβάθμιση σε τουλάχιστον Β’ ενεργειακή κατηγορία, προστίθεται ενεργειακό premium +10%. 

Α. Για αιτήσεις μεμονωμένων διαμερισμάτων και μονοκατοικιών, το μέγιστο ποσοστό επιχορήγησης ορίζεται ως εξής: 

* Στο βασικό ποσοστό επιχορήγησης προστίθεται ποσοστό 10% για τους λιγνιτικούς δήμους του παραπάνω πίνακα.


Β. Για αιτήσεις πολυκατοικίας, το ποσοστό επιχορήγησης είναι ανεξάρτητο από το εισόδημα των ιδιοκτητών των διαμερισμάτων που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα, και ορίζεται ως εξής: 

* Στο βασικό ποσοστό επιχορήγησης προστίθεται ποσοστό 10% για τους λιγνιτικούς δήμους του παραπάνω πίνακα 

Το ποσοστό επιχορήγησης αφορά στον επιλέξιμο προϋπολογισμό παρεμβάσεων. Για το υπόλοιπο ποσοστό έως το 100% του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων υφίσταται η δυνατότητα χορήγησης δανείου με επιδότηση επιτοκίου, στη βάση σχετικού αιτήματος του ωφελούμενου. 

Δυνατότητα πολλών αιτήσεων ανά ωφελούμενο

Για κάθε φυσικό πρόσωπο (για κάθε ΑΦΜ αιτούντα) είναι δυνατή η υποβολή περισσότερων της μίας αίτησης, για διαφορετικές επιλέξιμες κατοικίες. 
Προσθήκη νέας συνιστώσας  «λοιπές παρεμβάσεις εξοικονόμησης – αυτονόμησης ενέργειας»

Οι νέες Επιλέξιμες κατηγορίες παρεμβάσεων αφορούν:
•    Παρεμβάσεις Ενεργειακής αυτονομίας (Συστήματα ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ -επιλέξιμη παρέμβαση αποτελεί η εγκατάσταση Φ/Β σταθμού μόνο  για την κάλυψη της ζήτησης (net metering) και εφόσον η κατοικία αναβαθμίζεται, με τις κύριες παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας, σε ενεργειακή κατηγορία τουλάχιστον Β+
•    Συστήματα αποθήκευσης (μόνο ως συμπληρωματική παρέμβαση στην εγκατάσταση νέου  Φωτοβολταϊκού σταθμού ) 
•    Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
•    Παρεμβάσεις Έξυπνων Συστημάτων (Smart Home) 
•    Καθώς και Λοιπές Επιλέξιμες Κοινόχρηστες Παρεμβάσεις (Πολυκατοικίες)
-Αναβάθμιση ανελκυστήρα
-Αναβάθμιση συστήματος φωτισμού

Διαδικασία υποβολής αίτησης

1. Μονοκατοικίες/Μεμονωμένα Διαμερίσματα
Κάθε φυσικό πρόσωπο που επιθυμεί να συμμετάσχει στο Πρόγραμμα πρέπει αρχικά να ελέγξει εάν είναι «επιλέξιμος Ωφελούμενος» βάσει των εισοδηματικών κριτηρίων και εάν η ιδιοκτησία του μπορεί να θεωρηθεί «επιλέξιμη κατοικία». 

Στη συνέχεια απευθύνεται σε ενεργειακό επιθεωρητή για την έκδοση του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης καθώς και για την συμπλήρωση του Εντύπου Πρότασης Παρεμβάσεων.

Ο αιτών εφόσον συγκεντρώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά υποβάλλει ηλεκτρονικά την αίτησή του στο πληροφοριακό σύστημα της επίσημης διαδικτυακής πύλης του Προγράμματος την ημερομηνία έναρξης του Προγράμματος που αφορά την περιφέρεια του ακινήτου για το οποίο ο αιτών ζητά την επιχορήγηση, επιλέγοντας εάν επιθυμεί, τη χορήγηση δανείου και από ποιον χρηματοπιστωτικό οργανισμό θα γίνει αυτό.

Επισημαίνεται ότι για να προβεί στην αίτηση ο αιτών θα πρέπει:
•    Να έχει ολοκληρωθεί η υποβολή και εκκαθάριση δήλωσης για το φορολογικό έτος 2019. 
•    Σε περίπτωση ύπαρξης περισσότερων δικαιούχων εμπράγματων δικαιωμάτων στο ακίνητο να έχει εξασφαλισθεί η συναίνεση των δικαιούχων και να αναγράφεται ορθά ο αριθμός παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στη δήλωση των στοιχείων ακινήτων (Ε9) των δικαιούχων.
•    Σε περίπτωση πρόσφατης απόκτησης ακινήτου (απόκτηση για πρώτη φορά εμπράγματου δικαιώματος επί του ακινήτου μετά τις 31/12/2019 και μόνον για την πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία). να προηγηθεί η καταχώρηση/τροποποίηση των στοιχείων στο Ε9 και μετά να προχωρήσει ο ενδιαφερόμενος στην υποβολή αίτησης. 

2. Πολυκατοικία (Τύπου Α/ Τύπου Β)
Σε περίπτωση υποβολής αίτησης για πολυκατοικία (τύπος Α/ Τύπος Β), θα πρέπει:
•    Να ληφθεί απόφαση, στο πλαίσιο γενικής συνέλευσης της πολυκατοικίας για:
o     τη συμμετοχή στο Πρόγραμμα, 
o    την απόφαση για υποβολή αίτησης τύπου Α ή τύπου Β, 
o    την πραγματοποίηση παρεμβάσεων, 
o    τον ορισμό του εκπροσώπου της πολυκατοικίας, και σχετική εξουσιοδότησή του για υποβολή των απαιτούμενων από το πρόγραμμα στοιχείων και δικαιολογητικών. 
o    σε περίπτωση υποβολής αίτησης Τύπου Α θα πρέπει στη γενική συνέλευση να ληφθεί απόφαση για την επιλογή του συνεργαζόμενου χρηματοπιστωτικού οργανισμού για τη λήψη δανείων.

Επισημαίνεται ότι σ’ αυτήν περίπτωση όλοι οι αιτούντες θα πρέπει να συνεργαστούν με τον ίδιο χρηματοπιστωτικό οργανισμό.
•    Έκδοση φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ) για την πολυκατοικία
•    Έκδοση τραπεζικού λογαριασμού για την πολυκατοικία (μόνο για αιτήσεις Πολυκατοικίας Τύπου Β)
•    Έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης του ακινήτου και συμπλήρωση του Εντύπου Πρότασης Παρεμβάσεων από τον Ενεργειακό Επιθεωρητή.

Ο εκπρόσωπος (και τα διαμερίσματα σε περίπτωση πολυκατοικίας Τύπου Α), εφόσον συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά υποβάλλουν ηλεκτρονικά αίτηση στο πληροφοριακό σύστημα της επίσημης διαδικτυακής πύλης του Προγράμματος την ημερομηνία έναρξης του Προγράμματος που αφορά στις πολυκατοικίες.

Στη συνέχεια, διενεργείται αυτόματος έλεγχος των στοιχείων που εισήχθησαν στο πληροφοριακό σύστημα και εφόσον διασταυρωθεί η εγκυρότητά τους, οι δυνητικά ωφελούμενοι υποβάλουν την αίτηση και αυτή υπάγεται στο πρόγραμμα, μέχρι εξαντλήσεως των διαθέσιμων πόρων. Στη συνέχεια εκδίδεται η απόφαση υπαγωγής στο Πρόγραμμα.

Μετά την υλοποίηση των παρεμβάσεων, οι ωφελούμενοι απευθύνονται εκ νέου σε Ενεργειακό Επιθεωρητή (διαφορετικό από αυτόν που συνέταξε το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης), ώστε να διενεργηθεί δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση της ιδιοκτησίας τους και να εκδοθεί το δεύτερο ΠΕΑ. Στη βάση του δεύτερου αυτού Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης και αφού διαπιστωθεί η επίτευξη του ενεργειακού στόχου και ο έλεγχος των δικαιολογητικών, ολοκληρώνεται η καταβολή των κινήτρων του προγράμματος στους ωφελούμενους.

Η δαπάνη για το κόστος των δυο ενεργειακών επιθεωρήσεων, η δαπάνη του συμβούλου έργου και τυχόν δαπάνες μελετών καλύπτονται εξολοκλήρου από το πρόγραμμα, υπό την προϋπόθεση υπαγωγής της αίτησης και επίτευξης του ελάχιστου ενεργειακού στόχου.

Τα έργα των ωφελούμενων (φυσικό και οικονομικό αντικείμενο) θα πρέπει να ολοκληρώνονται σε διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής.

Κίνητρα Προγράμματος 

Τα κίνητρα του προγράμματος αφορούν:

Α. Επιχορήγηση του επιλέξιμου προϋπολογισμού παρεμβάσεων των επιλέξιμων ακινήτων σε ποσοστό έως 85% και 95% για τις λιγνιτικές περιοχές
Σημειώνεται ότι ο επιλέξιμος προϋπολογισμός παρεμβάσεων ανά αίτηση ωφελούμενου δεν μπορεί να υπερβαίνει το γινόμενο του 1,2 ευρώ επί το σύνολο της εκτιμώμενης ετήσιας εξοικονόμησης  πρωτογενούς ενέργειας (kWh) όπως προκύπτει από το Α΄ Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης. Ο εν λόγω περιορισμός θα ελέγχεται εκ νέου κατά την υποβολή του Β΄ Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, με βάση την πραγματικά επιτευχθείσα εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας (kWh).

Β.  Δυνατότητα χορήγησης δανείου με επιδότηση επιτοκίου 100%, στη βάση σχετικού αιτήματος του ωφελούμενου για την κάλυψη της ιδιωτικής συμμετοχής

Γ.  Επιπρόσθετα, επιχορηγούνται από το Πρόγραμμα σε ποσοστό 100% της δαπάνης, υπό την προϋπόθεση υπαγωγής της αίτησης σε:
•    Το κόστος που απαιτείται για τη διενέργεια των δύο ενεργειακών επιθεωρήσεων
•    Η αμοιβή του συμβούλου έργου σχετικά με την υποβολή της αίτησης, την παρακολούθηση της υλοποίησης των παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας και ολοκλήρωσης του έργου, συμπεριλαμβανομένης της προσκόμισης των δικαιολογητικών έως την τελική εκταμίευση,
•    Η αμοιβή για τυχόν εκδόσεις αδειών/εγκρίσεων ή εκπόνησης μελετών (στα πλαίσια έκδοσης αδειών/εγκρίσεων) που απαιτούνται από την κείμενη νομοθεσία για την υλοποίηση παρεμβάσεων (όπως για παράδειγμα αμοιβή για έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας, αμοιβή για  μελέτη εσωτερικής εγκατάστασης φυσικού αερίου),
•    Για πολυκατοικίες τύπου Α/Β, η αμοιβή για την επιθεώρηση και την έκδοση πιστοποιητικού ελέγχου ανελκυστήρα από αναγνωρισμένο φορέα, όπως υλοποιούνται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, μέχρι ποσού των 250 ευρώ.

Πηγή: skai.gr