- Ο Πούτιν επιχειρεί να προβάλει εικόνα αυτοπεποίθησης και κανονικότητας, όμως πίσω από αυτήν διαφαίνεται αυξανόμενη δυσαρέσκεια τόσο στην ελίτ όσο και στη ρωσική κοινωνία λόγω του πολέμου και της οικονομικής πίεσης.
- Παρά τα εσωτερικά προβλήματα, ο Ρώσος πρόεδρος παραμένει αποφασισμένος να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, πιστεύοντας ότι μπορεί να καταλάβει το Ντονμπάς μέχρι το τέλος του έτους.
- Αν και η δυσαρέσκεια και οι φήμες περί πραξικοπήματος εντείνονται, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο της εξουσίας.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έφτασε σε ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της Μόσχας στις αρχές Μαΐου με ένα SUV ρωσικής κατασκευής, ντυμένος με τζιν και ένα ελαφρύ μπουφάν. Κρατώντας λουλούδια, μπήκε χωρίς βιασύνη στο λόμπι και αγκάλιασε την πρώην δασκάλα του, Βέρα Γκουρέβιτς, η οποία τον φίλησε και στα δύο μάγουλα. Στη συνέχεια, βοήθησε την Γκουρέβιτς να μπει στο αυτοκίνητό του και την οδήγησε στο Κρεμλίνο για δείπνο, όπως σημειώνει ο Guardian.
Αυτό συνέβη μόλις μια μέρα αφότου πολλά δυτικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα μια έκθεση των ευρωπαϊκών μυστικών υπηρεσιών, ισχυρίστηκαν ότι ο Πούτιν είχε περάσει εβδομάδες κρυμμένος σε ένα υπόγειο καταφύγιο, κυριευμένος από φόβους για δολοφονία ή ακόμη και πραξικόπημα.
Η τηλεοπτική συνάντηση είχε σχεδιαστεί με προσοχή ώστε να παρουσιαστεί μια εντελώς διαφορετική εικόνα του Ρώσου ηγέτη, την οποία έχει καλλιεργήσει κατά τη διάρκεια των 25 χρόνων που βρίσκεται στην εξουσία: εκείνη του προσιτού προέδρου, ενός ανθρώπου του λαού που περνάει ανεπίσημα να δει μια παλιά δασκάλα του.
Unusual: Russian President Putin was spotted arriving at one of Moscow's hotels while driving the presidential vehicle himself. pic.twitter.com/IbWxHSMgw4
— Open Source Intel (@Osint613) May 12, 2026
Ωστόσο, ενώ οι φόβοι για επικείμενο πραξικόπημα είναι υπερβολικοί, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Πούτιν εισέρχεται στην πιο δύσκολη περίοδο της μακράς διακυβέρνησής του. Όπως σημειώνει ο Guardian, οι συνεντεύξεις με διάφορα πρόσωπα του στενού κύκλου του Ρώσου ηγέτη, καθώς και με πηγές από τον ρωσικό επιχειρηματικό κόσμο και αξιωματούχους των δυτικών μυστικών υπηρεσιών, σκιαγραφούν την εικόνα ενός απομονωμένου ηγέτη που περιβάλλεται από μια ελίτ η οποία απογοητεύεται ραγδαία, τόσο από τον αδιέξοδο πόλεμο στην Ουκρανία όσο και από την οικονομική ύφεση στη χώρα.
«Σίγουρα έχει σημειωθεί μια αλλαγή στη διάθεση της ελίτ φέτος… υπάρχει βαθιά απογοήτευση για τον Πούτιν», δήλωσε ένας επιχειρηματίας με ευρείες διασυνδέσεις, προσθέτοντας ότι υπάρχει «μια αυξανόμενη αίσθηση ότι κάποια καταστροφή πλησιάζει».
«Κανείς δεν πιστεύει ότι αύριο όλα θα καταρρεύσουν ξαφνικά», ανέφερε η πηγή. «Υπάρχει όμως μια αυξανόμενη συνειδητοποίηση ότι συνεχίζουν να λαμβάνονται απολύτως παράλογες, αυτοκαταστροφικές αποφάσεις. Άνθρωποι που κάποτε υπερασπίζονταν τον Πούτιν, πλέον δεν το κάνουν. Οποιαδήποτε αίσθηση μέλλοντος έχει εξαφανιστεί».
Τα ποσοστά δημοτικότητας του Πούτιν πέφτουν, η οικονομία δέχεται ολοένα και μεγαλύτερη πίεση, και ακόμη και οι φιλοκρεμλινικοί μπλόγκερ, που σπάνια έχουν ασκήσει κριτική στον πρόεδρο, αρχίζουν να εκφράζουν την άποψή τους.
Παρά τις ρωγμές που εμφανίζονται στο εσωτερικό της χώρας, η στρατηγική του Πούτιν όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν έχει αλλάξει και ο ίδιος παραμένει αποφασισμένος να συνεχίσει, σύμφωνα με συνεντεύξεις του Guardian με διάφορα άτομα που έχουν γνώση των σκέψεων του Ρώσου προέδρου, καθώς και με αξιωματούχους των ευρωπαϊκών και ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών.
Ο Πούτιν έχει καταστήσει σαφές στον στενό του κύκλο ότι πιστεύει πως η Μόσχα μπορεί να καταλάβει ολόκληρη την περιοχή του Ντονμπάς μέχρι το τέλος του έτους, σύμφωνα με δύο πηγές που έχουν πρόσβαση στον πρόεδρο. «Ο Πούτιν έχει εμμονή με το Ντονμπάς και δεν θα σταματήσει πριν το πετύχει», ανέφερε μία από αυτές.
Μιλώντας μετά την παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στις 9 Μαΐου – η οποία περιορίστηκε λόγω φόβων για επιθέσεις με ουκρανικά drones – ο Πούτιν εξέπληξε πολλούς υπονοώντας ότι ο πόλεμος «πλησιάζει στο τέλος του». Η δήλωση αυτή έγινε πρωτοσέλιδο, αλλά όσοι γνωρίζουν τον τρόπο σκέψης του προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι είναι διατεθειμένος να συμβιβαστεί. Αντίθετα, υποδηλώνει ότι ο Πούτιν πιστεύει πως μια στρατιωτική ανατροπή είναι επικείμενη.
Ένας αξιωματούχος των ουκρανικών μυστικών υπηρεσιών δήλωσε ότι Ρώσοι στρατηγοί είχαν πείσει τον Ρώσο ηγέτη ότι το Ντονμπάς θα έχει καταληφθεί μέχρι το τέλος του έτους. «Στην ιεραρχία διακινούνται πλαστές αναφορές, σύμφωνα με τις οποίες η νίκη είναι επικείμενη», ανέφερε ο αξιωματούχος.
Αυτή η αλαζονεία δεν αντανακλάται προς το παρόν στο πεδίο της μάχης. Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι, με τον τρέχοντα ρυθμό προώθησης των ρωσικών δυνάμεων, η Ρωσία θα χρειαστεί χρόνια για να καταλάβει πλήρως το Ντονμπάς.
Δεν είναι ακόμη σαφές σε ποιο βαθμό οι στρατιωτικές υπηρεσίες καθώς και οι υπηρεσίες ασφαλείας της Ρωσίας παρουσιάζουν στον Πούτιν μια υπερβολικά αισιόδοξη εικόνα. «Ακόμη και αν πολλοί από το περιβάλλον του αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα της κατάστασης, εξακολουθούμε να μη γνωρίζουμε τι αντιλαμβάνεται ο ίδιος ο Πούτιν. Αυτό είναι το πιο δύσκολο κομμάτι», δήλωσε ένας ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών.
«Φυσικά, οι αξιωματούχοι και οι στρατιωτικοί παρουσιάζουν μια ρόδινη εικόνα στον πρόεδρο», δήλωσε ένα πρόσωπο που είναι ενήμερο για τις συζητήσεις στο Κρεμλίνο. «Του λένε ψέματα. Έτσι λειτουργεί το σύστημα που έχει δημιουργήσει ο Πούτιν».
Ένας άλλος παράγοντας που συνέβαλε στην απόφαση του Πούτιν να συνεχίσει τον πόλεμο είναι ότι ο Ρώσος ηγέτης έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στην ικανότητα του Ντόναλντ Τραμπ να ασκήσει πίεση στο Κίεβο ώστε να παραχωρήσει εδάφη στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, σύμφωνα με μια πηγή κοντά στον Πούτιν και μια άλλη που συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις.
«Στη Μόσχα επικρατούσε μια γενικευμένη αισιοδοξία ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να παραδώσει το Ντονμπάς μετά την εκλογή του. Αυτή η πεποίθηση έχει πλέον εξαφανιστεί σε μεγάλο βαθμό», ανέφερε μια πηγή που βρίσκεται σε επαφή με τον Πούτιν.
Αν και ο Τραμπ έχει επανειλημμένα τονίσει πρόσφατα ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία πλησιάζει στο τέλος του - με τη βοήθεια των ΗΠΑ -, η ρωσική ηγεσία θεωρεί όλο και λιγότερο ορθό να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. Η Ουκρανία έχει παραδεχτεί ότι οι απεσταλμένοι του Τραμπ, ο Τζάρετ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, την πίεσαν επανειλημμένα, σε μια σειρά συναντήσεων, να αποσύρει τα ουκρανικά στρατεύματα από εδάφη που εξακολουθεί να ελέγχει.
Ωστόσο, το Κίεβο έχει επίσης μειώσει δραστικά την εξάρτησή του από την Ουάσινγκτον, ενώ παράλληλα ενισχύει τη δική του στρατιωτική παραγωγή. Η αποδέσμευση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ από την ΕΕ και η εμβάθυνση των σχέσεων με τους Ευρωπαίους συμμάχους στον τομέα της στρατιωτικής συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών έχουν περιορίσει περαιτέρω την επιρροή των ΗΠΑ στην Ουκρανία, και το Κίεβο δεν προτίθεται να κάνει παραχωρήσεις σε εδαφικά ζητήματα ελλείψει ακλόνητων εγγυήσεων ασφαλείας από τις ΗΠΑ.
Προς το παρόν, στόχος της Μόσχας είναι η κατάληψη του Ντονμπάς, και οι Ρώσοι διαπραγματευτές έχουν καταστήσει σαφές ότι η Μόσχα θα είναι έτοιμη να ζητήσει ειρήνη μόλις αυτό συμβεί. Ωστόσο, άτομα που βρίσκονται κοντά στον Πούτιν αναφέρουν ότι οι φιλοδοξίες του ενδέχεται να αυξηθούν εκ νέου, εάν διαπιστώσει ότι η Ουκρανία αρχίζει να καταρρέει. Τότε, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν τον τρόπο σκέψης του, θα μπορούσε να προχωρήσει περαιτέρω, διασχίζοντας τον ποταμό Δνείπερο, σε μια προσπάθεια να καταλάβει και τις τέσσερις ουκρανικές περιοχές που η Ρωσία ισχυρίστηκε ότι προσάρτησε το 2022, αλλά τις οποίες δεν ελέγχει ακόμη πλήρως.
«Η όρεξή του αυξάνεται όσο τρώει», δήλωσε μία από τις πηγές.
Δυσαρέσκεια στο εσωτερικό
Σημάδια δυσαρέσκειας άρχισαν να εμφανίζονται στην κοινωνία νωρίτερα το 2026, όταν το Κρεμλίνο απαγόρευσε ή περιόρισε τις περισσότερες εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, διατηρώντας πρόσβαση μόνο σε μια εναλλακτική λύση που υποστηρίζεται από το κράτος.
Το κινητό διαδίκτυο στο κέντρο της Μόσχας και σε άλλες περιοχές έχει διακοπεί κατά διαστήματα ή έχει διακοπεί εντελώς, με αποτέλεσμα οι ρωσικές επιχειρήσεις να καταγγέλλουν απώλειες δισεκατομμυρίων ρουβλιών.
Οι αρχές έχουν δικαιολογήσει αυτή την άνευ προηγουμένου καταστολή ως μέτρο ασφαλείας ενάντια στις επιθέσεις με drones και τις επιχειρήσεις σαμποτάζ από την Ουκρανία.
Οι διακοπές προκάλεσαν μαύρο χιούμορ μεταξύ της ελίτ της Μόσχας. «Στο τραπέζι, όλοι μιλάνε για το διαδίκτυο. Τώρα βρισκόμαστε κάπου πιο κοντά στη Βόρεια Κορέα», δήλωσε μια πηγή από το Κρεμλίνο. Οι έλεγχοι του διαδικτύου στην Κίνα, που κάποτε αποτελούσαν αντικείμενο ειρωνείας στη Ρωσία για λογοκρισία στη χώρα, συζητιούνται πλέον σε νέο πλαίσιο στη Ρωσία.
Τις διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου επιβλέπει υπηρεσία της FSB, ένα τμήμα των υπηρεσιών ασφαλείας που ευθύνεται για τη δηλητηρίαση του εκλιπόντος ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι.
Παράλληλα, σύμφωνα με δύο άτομα που έχουν γνώση των συζητήσεων, ορισμένα στελέχη της ρωσικής πολιτικής ελίτ – μεταξύ των οποίων ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ και ο πρώτος αναπληρωτής επικεφαλής του γραφείου του προέδρου Σεργκέι Κιριένκο – προσπάθησαν ιδιωτικά να αποτρέψουν τον Πούτιν από την επιβολή ορισμένων από τους πιο αυστηρούς περιορισμούς, χωρίς όμως επιτυχία.
«Όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, ο Πούτιν θα ευνοεί τις υπηρεσίες ασφαλείας», δήλωσε μια άλλη πηγή που βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο.
«Το ζήτημα του διαδικτύου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο για τη ρωσική κοινωνία. Και έχει προκαλέσει τεράστια κύματα οργής», δήλωσε η Κσένια Σομπτσάκ, μια Ρωσίδα δημοσιογράφος με ισχυρές διασυνδέσεις και κόρη του πρώην πολιτικού μέντορα του Πούτιν, σε τηλεφωνική συνέντευξη.
Η Σομπτσάκ δήλωσε ότι είναι απλώς θέμα χρόνου προτού οι ρωσικές αρχές προχωρήσουν ακόμη πιο μακριά και προχωρήσουν στον αποκλεισμό όλων των δυτικών πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, αναγκάζοντας τους πολίτες να στραφούν σε εγχώριες εναλλακτικές λύσεις. Προέβλεψε ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ήδη από το επόμενο έτος. «Πιστεύω ότι έχει σίγουρα ληφθεί η απόφαση να γίνει αυτό», ανέφερε.
Για πολλούς Ρώσους, η χρονιά αυτή έφερε επίσης υψηλότερους φόρους και αυξανόμενο πληθωρισμό, με μια οικονομία που παραπαίει να αναγκάζει επιχειρήσεις να κλείνουν και να οδηγεί σε ραγδαία αύξηση του κόστους των τροφίμων και των λογαριασμών των νοικοκυριών
Συνολικά, ο Πούτιν φαίνεται να έχει παραβιάσει μία από τις άγραφες κοινωνικές συμφωνίες που στήριζαν την εξουσία του από την αρχή της εισβολής: Ότι οι απλοί Ρώσοι μπορούσαν να αγνοούν σε μεγάλο βαθμό τον πόλεμο, εφόσον συνέχισαν την καθημερινότητά τους χωρίς να επηρεάζονται από τη σύγκρουση.
Στα ρωσικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η απογοήτευση απέναντι στις αρχές γίνεται όλο και πιο εμφανής. Βίντεο που δείχνουν ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων να διαμαρτύρονται για την αύξηση των φόρων, κατοίκους να παραπονιούνται για τις επαναλαμβανόμενες διακοπές του διαδικτύου και αγρότες στη Σιβηρία να εκφράζουν την οργή τους για τις μαζικές σφαγές ζώων που διέταξαν οι αρχές έχουν γίνει viral.
Ο δείκτης γενικής ευημερίας της Ρωσίας έπεσε τον Απρίλιο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, σύμφωνα με στοιχεία κρατικού ινστιτούτου δημοσκοπήσεων, ενώ αρκετές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ποσοστό αποδοχής του Πούτιν έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο σημείο από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
«Ο Πούτιν παρακολουθεί στενά τα ποσοστά δημοφιλίας του. Παρακολουθεί εμμονικά τις δημοσκοπήσεις από το 1999», δήλωσε ο Αλεξέι Βενεντίκτοφ, πρώην διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού Echo of Moscow, ο οποίος αναγκάστηκε να κλείσει μετά την έναρξη του πολέμου.
Πραξικόπημα;
Αν και είναι σαφές ότι η δυσαρέσκεια αυξάνεται τόσο μεταξύ των ελίτ όσο και του πληθυσμού, οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι, αν προκύψει πραγματική απειλή για το καθεστώς του Πούτιν, αυτή θα προέλθει από τον στενό του κύκλο και όχι από τις διαδηλώσεις στους δρόμους.
.Μία από τις πιο εντυπωσιακές φήμες που κυκλοφόρησαν νωρίτερα αυτό το μήνα, με πηγή μια έκθεση των μυστικών υπηρεσιών μιας ανώνυμης ευρωπαϊκής χώρας, ήταν το σενάριο ότι ο πρώην υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού θα μπορούσε να αναδειχθεί σε απειλή για τον Πούτιν. Ωστόσο, η πιθανότητα ενός επικείμενου πραξικοπήματος στο Κρεμλίνο θεωρείται από πολλούς, τόσο υποστηρικτές όσο και επικριτές, ως απίθανη.
Οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, με την έγκριση του Πούτιν, συνέλαβαν αρκετούς από τους στενότερους συνεργάτες και φίλους του Σοϊγκού, απομονώνοντας ακόμη περισσότερο τον κάποτε ισχυρό πρώην υπουργό, εν μέσω φημών ότι και ο ίδιος θα μπορούσε τελικά να απομακρυνθεί από τη θέση του.
«Ο Σοϊγκού δεν χαίρει δημοτικότητας στον στρατό και δεν διαθέτει βάση στήριξης», δήλωσε ένας πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος που τον γνωρίζει προσωπικά. «Δεν θα κινηθεί ποτέ εναντίον του Πούτιν».
Είναι επίσης απίθανο να ακουστούν φωνές διαφωνίας από τους ολιγάρχες της Ρωσίας. Πολλοί από αυτούς, όπως ανέφερε ένας κορυφαίος Ρώσος επιχειρηματίας, είναι προσωπικά αποτροπιασμένοι από τον πόλεμο, αλλά παραμένουν σιωπηλοί, φοβούμενοι να εκφράσουν την άποψή τους. Τους τελευταίους μήνες σημειώθηκε ένα νέο κύμα κρατικών κατασχέσεων που είχαν στόχο ιδιωτικές επιχειρήσεις, με πιο χαρακτηριστική τη σύλληψη του Βαντίμ Μοσκόβιτς, του δισεκατομμυριούχου ιδρυτή μιας μεγάλης γεωργικής εταιρείας.
«Η επιχειρηματική ελίτ παίζει ρωσική ρουλέτα. Ελπίζουν ότι θα χτυπηθεί ο γείτονάς τους και θα γλιτώσουν οι ίδιοι», δήλωσε ο Ολέγκ Τίνκοφ, ένας από τους λίγους Ρώσους επιχειρηματίες που τάχθηκαν εναντίον της εισβολής και εγκατέλειψαν τη χώρα. «Ποιος θα κινηθεί εναντίον του; Όλοι απλώς περιμένουν την πτώση του», πρόσθεσε ο Τίνκοφ.
Ο Ρώσος πρόεδρος, εν τω μεταξύ, έχει εντείνει το πρόγραμμα των ταξιδιών του τις τελευταίες εβδομάδες, σε μια κίνηση που φαίνεται να αποτελεί σκόπιμη προσπάθεια να αντικρούσει τις φήμες σχετικά με την ασφάλειά του και την υποτιθέμενη παράνοιά του. «Ο Πούτιν ήταν πάντα εμμονικός με την ασφάλειά του, αλλά είναι λάθος να υπονοείται ότι κρύβεται», δήλωσε ένα πρόσωπο κοντά στο Κρεμλίνο που συνάντησε πρόσφατα τον Ρώσο πρόεδρο. «Ναι, υπάρχει νευρικότητα μεταξύ των ελίτ, καθώς και αβεβαιότητα. Όμως, οι συζητήσεις για μια υπαρξιακή απειλή για την εξουσία του Πούτιν είναι πρόωρες. Εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο».
Ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος των ευρωπαϊκών μυστικών υπηρεσιών ανέφερε ότι πολλοί από τους κορυφαίους αξιωματούχους βρίσκονται «αυτή τη στιγμή στη φάση της αναγνώρισης», αναγνωρίζοντας δηλαδή τα αυξανόμενα προβλήματα τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στην οικονομία, χωρίς όμως να έχουν σχέδια για την αντιμετώπισή τους. «Καταλαβαίνουν ότι η τάση είναι πτωτική. Αλλά δεν τους έχω ακούσει να διερωτώνται... “Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν;”».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
