Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτίθενται στην κληρική ηγεσία του Ιράν με την ελπίδα να επιτύχουν αλλαγή καθεστώτος, θα πρέπει να έχουν υπόψη τους ένα κρίσιμο, συχνά παρεξηγημένο στοιχείο: Περίπου το μισό του πληθυσμού των 93 εκατομμυρίων της χώρας αποτελείται από εθνοτικές μειονότητες και αυτές είναι απαραίτητες για οποιαδήποτε αξιόπιστη μετάβαση.
Του Αράμ Χεσσαμί, καθηγητή πολιτικής επιστήμης, ο οποίος ερευνά τη συγκρότηση συμμαχιών, τον συνταγματικό σχεδιασμό και τις μεταβάσεις μετά τα αυταρχικά καθεστώτα
Η Ισλαμική Δημοκρατία, όπως και οι προηγούμενες ιρανικές κυβερνήσεις, κυβέρνησε περιθωριοποιώντας και καταπιέζοντας αυτές τις κοινότητες. Κι όμως, είναι ακριβώς αυτές οι μειονότητες, Κούρδοι, Μπαλόχοι, Άραβες, Αζέροι και άλλες θρησκευτικές ομάδες και πολιτικοί αντιφρονούντες, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντίστασης και του στρατηγικού στοχασμού για το μέλλον της χώρας. Υπήρξαν τα πιο οργανωμένα στοιχεία της αντιπολίτευσης τα τελευταία 50 χρόνια, με ρίζες όχι στη νοσταλγία για ένα παρωχημένο καθεστώς, αλλά σε ένα όραμα για ένα ενιαίο, ελεύθερο και ευημερούν Ιράν.
Ακόμη και καθώς οι ιρανικές μειονότητες υπέστησαν δεκαετίες διακρίσεων από το θεοκρατικό καθεστώς, οικοδόμησαν δίκτυα κοινωνικής συμμετοχής, πολιτικής ηγεσίας και κοινωνικής οργάνωσης που τις καθιστούν μοναδικά ικανές να συμβάλουν σε ένα μελλοντικό κράτος βασισμένο στον πλουραλισμό και την ιδιότητα του πολίτη. Η δέσμευσή τους είναι η οικοδόμηση ενός συμπεριληπτικού Ιράν, στο οποίο όλοι οι πολίτες θα ζουν σε μια ελεύθερη, ισότιμη κοινωνία, μοιραζόμενοι την πολιτική εξουσία και ευθύνη. Το οργανωτικό τους βάθος και η μακρά ιστορία τους στη δημιουργία πολιτικών ενώσεων και ακτιβισμού τις καθιστούν ικανές να υπερασπιστούν τη χώρα από την τυραννία και να συμβάλουν στη θεμελίωση δημοκρατικής, πλουραλιστικής και βιώσιμης διακυβέρνησης.
Στις αρχές Φεβρουαρίου, έλαβα αντίγραφο ενός πρωτοφανούς μνημονίου κατανόησης που κυκλοφόρησε μεταξύ περίπου 25 εκπροσώπων ενός ευρέος φάσματος ιρανικών πολιτικών και εθνοτικών συμφερόντων. Το μνημόνιο αυτό είχε συνταχθεί ενόψει συνάντησης που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στα μέσα Φεβρουαρίου στο Παλμ Μπιτς της Φλόριντα, με διοργάνωση από τον οργανισμό Freedom House.
Στη συνάντηση θα συμμετείχαν εθνοτικοί ηγέτες μαζί με μοναρχικούς, υποστηρικτές προεδρικού συστήματος, εκπρόσωπος των συνδικάτων εκπαιδευτικών και εκπρόσωπος της ομάδας εντός Ιράν που είναι γνωστή ως «οι 17», η οποία έχει καλέσει σε αλλαγή καθεστώτος μέσω εθνικού δημοψηφίσματος. Τελικά, η συγκέντρωση δεν πραγματοποιήθηκε και φέρεται να αναβλήθηκε επειδή μία από τις κύριες πολιτικές προσωπικότητες δεν συμφώνησε με το μνημόνιο.
Ωστόσο, το έγγραφο αυτό σηματοδότησε μια αξιοσημείωτη προθυμία εκ μέρους της συντριπτικής πλειονότητας των προσκεκλημένων να θέσουν κατά μέρος μαξιμαλιστικές απαιτήσεις στο πνεύμα της συνεργασίας και του πλουραλισμού. Οι στόχοι ήταν απλοί αλλά ουσιαστικοί: να δοθεί προτεραιότητα στην αλλαγή καθεστώτος και να αρχίσει η επεξεργασία κανόνων για τη δημοκρατική συμμετοχή και τη μετάβαση. Μια τέτοια συμφωνία σπανίως, αν ποτέ, έχει υπάρξει σε τόσο ευρεία κλίμακα μεταξύ στοιχείων της ιρανικής αντιπολίτευσης. Αντανακλά μια αυξανόμενη αναγνώριση ότι οι άκαμπτες ιδεολογικές αξιώσεις πρέπει να υποχωρήσουν μπροστά στην πολιτική αναγκαιότητα.
Στις 22 Φεβρουαρίου, πέντε κουρδικές πολιτικές οργανώσεις ανακοίνωσαν στενότερο συντονισμό υπέρ της ανατροπής της Ισλαμικής Δημοκρατίας και της προώθησης των κουρδικών δικαιωμάτων εντός ενός δημοκρατικού Ιράν. Παρότι παραμένουν διαφωνίες, συμπεριλαμβανομένων δημόσιων εντάσεων μεταξύ ηγετών του κουρδικού συνασπισμού και του Ρεζά Παχλαβί, πρωτότοκου γιου του τελευταίου σάχη του Ιράν, ο οποίος έχει τοποθετηθεί ως μεταβατικός ηγέτης, η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία οι μειονότητες προσεγγίζουν το ζήτημα της μελλοντικής διακυβέρνησης της χώρας.
Στις 23 και 24 Φεβρουαρίου, μετά την ακύρωση της συνάντησης στο Παλμ Μπιτς, πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο μια μεγαλύτερη συγκέντρωση ηγετών της ιρανικής αντιπολίτευσης, στην οποία συμμετείχα ως σύμβουλος και στρατηγικός αναλυτής, με στόχο την έναρξη συγκρότησης ενός πλουραλιστικού δημοκρατικού συνασπισμού. Οι συμμετέχοντες υιοθέτησαν «ελάχιστες κοινές αρχές» που περιλαμβάνουν δεσμεύσεις για δημοκρατική διακυβέρνηση, πλουραλισμό και εθνικό διάλογο. Ανακοινώθηκαν σχέδια για τη σύγκληση ενός ευρύτερου «Συνεδρίου για την Ελευθερία του Ιράν» μέσα στον μήνα, με διευρυμένη συμμετοχή από πολιτικές, κοινωνικές, εθνοτικές, έμφυλες, επαγγελματικές και γενεακές ομάδες.
Οι ομάδες της αντιπολίτευσης εντός και εκτός Ιράν δεν αγνοούν τις προκλήσεις. Οι τριβές σχετικά με την ηγεσία, την εθνοτική, έμφυλη και γενεακή εκπροσώπηση, τη μορφή του δημοκρατικού πολιτεύματος και τη χρονική ακολουθία της πολιτικής ανάπτυξης είναι αναπόφευκτες. Ωστόσο, στη σημερινή συγκυρία, τέτοιες διαφορές δεν πρέπει να μετατραπούν σε εμπόδια για τη συνεργασία. Οι διαφωνίες που μπορούσαν να γίνουν ανεκτές όταν η προοπτική πραγματικής αλλαγής φαινόταν μακρινή αποτελούν πλέον πολυτέλειες που το Ιράν και οι Ιρανοί δεν μπορούν να αντέξουν.
Αυτό που απαιτείται τώρα είναι ενότητα γύρω από κοινές αρχές και όχι στενές ατζέντες. Αυτό σημαίνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση και οι εταίροι της, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, ευρωπαϊκών παραγόντων και επιδραστικών προσώπων της ιρανικής διασποράς, όπως ο κύκλος του Παχλαβί, θα πρέπει να ενισχύσουν και να στηρίξουν συμπεριληπτικές διαδικασίες στις οποίες οι μειονότητες δεν θα είναι απλώς συμμετέχοντες αλλά κεντρικοί αρχιτέκτονες της μετάβασης. Οι πολιτικές θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη συνεργασία και όχι τον ανταγωνισμό, και να προάγουν αρχές που ενώνουν διαφορετικές ομάδες αντί να αναδεικνύουν τις διαιρέσεις.
Η μετάβαση στη δημοκρατία απαιτεί ένα όραμα για ένα μέλλον στο οποίο οι άνθρωποι θα βλέπουν τον εαυτό τους ως ελεύθερους και ισότιμους πολίτες. Χρειάζεται μια συνεκτική αφήγηση που να ενώνει τις δυνάμεις και στρατηγικό σχεδιασμό που να δίνει στους πολίτες ενεργό ρόλο. Όλα αυτά μπορούν να επιτευχθούν μόνο με τη συμπερίληψη των μειονοτήτων.
Η πλουραλιστική δημοκρατία δεν μετριέται αποκλειστικά από τη βούληση της πλειοψηφίας. Ορίζεται από την προστασία και τη συμπερίληψη των μειονοτήτων. Οι μειονότητες του Ιράν, με την οργάνωση, την ανθεκτικότητα και τη δέσμευσή τους σε ένα ενιαίο Ιράν, είναι ουσιώδεις για το μέλλον της χώρας τους.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
