ΑΠΟΨΕΙΣ


Ανατροφοδοτούμενη σαπίλα

Σε ένα παλιό του άρθρο ο Κορνήλιος Καστοριάδης έγραφε ότι στον καπιταλισμό, όπου τα πάντα αποτιμώνται σε χρήμα, είναι αναπόφευκτο να εξαγοράζονται οι δικαστές και οι λειτουργοί του κράτους.

Χρησιμοποιείστε τα πλήκτρα ← → για να πλοηγηθείτε
 
 
 
Σε ένα παλιό του άρθρο ο Κορνήλιος Καστοριάδης έγραφε ότι στον καπιταλισμό, όπου τα πάντα αποτιμώνται σε χρήμα, είναι αναπόφευκτο να εξαγοράζονται οι δικαστές και οι λειτουργοί του κράτους.

Πρόκειται φυσικά για μια απολύτως λάθος ανάγνωση της ανθρώπινης φύσης. Όχι μόνο γιατί ξέρουμε πια ότι οι άνθρωποι εξαγοράζονται σε όλα τα συστήματα, καπιταλιστικά και σοσιαλιστικά. Αλλά και επειδή η αντιμετώπιση της διαφθοράς αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς. Οι πιο επιτυχημένες καπιταλιστικές οικονομίες είναι συνήθως εκείνες στις οποίες οι πολίτες έχουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο θεωρούμενος και ως πατέρας της ελεύθερης αγοράς, ο Άνταμ Σμιθ, δεν ήταντόσο οικονομολόγος όσο ηθικός φιλόσοφος. Η βασική του ιδέα ήταν η ελευθερία του ατόμου να δημιουργεί, χωρίς καταναγκασμούς και η προστασία της αγοράς από τα κυκλώματα που την λυμαίνονται, βάζοντας προσκόμματα στον ανταγωνισμό και εξασφαλίζοντας προνομιακή μεταχείριση.

Οι σκέψεις αυτές μου ήρθαν στο μυαλό καθώς παρακολουθούσα την συζήτηση της Δευτέρας στη Βουλή. Καταρχήν για την εικόνα που αποκομίζει κάποιος για το πολιτικό μας σύστημα. Αγοραία γλώσσα, φτηνά επιχειρήματα, βαριές κατηγορίες για εξυπηρέτηση συμφερόντων, ο πολίτης που δεν παρασύρεται απλό τον φανατισμό θα πρέπει να νιώθει όλο και περισσότερο αποξενωμένος. Προφανώς η κυβέρνηση φέρνει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης, Πρόκειται για μια συνειδητή πολιτική πόλωσης και αποπροσανατολισμού. Οι επιπτώσεις ωστόσο μας αφορούν όλους. Οι φωνές μετριοπάθειας και σωφροσύνης είναι πια σχεδόν αδύνατον να ακουστούν.

Όμως υπάρχει και ένα δεύτερο επίπεδο στο οποίο λειτουργούν όλα αυτά, που είναι πιο επικίνδυνο μακροπρόθεσμα. Η εξοικείωση με την διαφθοράη αποδοχή ότι οι πάντες, οι πολιτικοί, το δημόσιο, οι ιδιώτες, είναι διεφθαρμένοι. Πριν από λίγες ημέρες ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος έγραψε στην Καθημερινή ένα εξαιρετικό άρθρο σημειώνοντας ότι όταν η διαφθορά σε μια κοινωνία ξεπεράσει ένα σημείο καμπής τότε οδηγούμαστε σε μια «ανατροφοδοτούμενη σαπίλα». Σε αυτό το σημείο, υπογράμμιζε, βρισκόμαστε με την διάχυτη διαφθορά όχι μόνο στις ελίτ αλλά σχεδόν παντού, με τα κυκλώματα πλαστών εισιτηρίων στο μετρό, τα ένα εκατομμύριο αυθαίρετα, τον χρηματισμό για τα διπλώματα οδήγησης ή τα «δωρεάν» εισιτήρια στους αρχαιολογικούς χώρους. Ο κατάλογος είναι ανεξάντλητος.

Το ερώτημα βέβαια είναι πώς μπορεί να βγει η χώρα από έναν τέτοιο φαύλο κύκλο. Με νόμους, το δοκιμάσαμε, χρειαζόμαστε πάντα νέους για να εφαρμοστούν οι παλιοί. Με θεσμούς φοβάμαι το ίδιο: έχουμε μια μοναδική ικανότητα να τους προσαρμόζουμε στα συμφέροντα μας, να κρύβουμε την μεγαλύτερη ιδιοτέλεια πίσω από μεγάλα λόγια.

Αν μαζί με αυτά δεν αλλάξουμε την νοοτροπία μας, αν δεν αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε την κοινωνική πραγματικότητα κι αν δεν μπορέσουμε να επανεκτιμήσουμε τον δικό μας ρόλο σε αυτήν, τότε είμαστε καταδικασμένοι να μείνουμε στο τέλμα. Στην πραγματικότητα έχουμε υποσυνείδητα αποδεχθεί ως φυσικό το παράδειγμα Καστοριάδη. Είναι καιρός να το εγκαταλείψουμε. Προφανώς δεν είναι δουλειά μόνο των πολιτικών. Θα βοηθούσε ωστόσο αν κι συνειδητοποιούσαν ότι αυτοί πρώτοι πρέπει να αλλάξουν.

Άρθρα που παραπέμπουν εδώ

Αθήνα, Ανοχύρωτη Πόλη και πως θα γίνει Ασφαλής
Η ΝΔ ως κυβέρνηση δε πρόκειται να επιτρέψει να κινδυνέψουν και άλλες ζωές, να καταστρέφονται δημόσιες και...
17.10.2018, 11:15
Αντέχει ο ΣΥΡΙΖΑ τη δημόσια τάξη;
Δεν συζητούμε πια για το αγαθό της ασφάλειας που είναι προϋπόθεση της δημοκρατίας, γιατί βασικά πράγματα στη...
16.10.2018, 20:41
Όταν η Μόσχα προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα… εις βάρος της
Δεκαετίες τώρα η Μόσχα προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα αλλά το μόνο που κατορθώνει είναι να δείχνει...
14.10.2018, 18:16
Και όμως η κυβέρνηση έχει πέσει!
Αν δεν απομακρύνει άμεσα ο Αλέξης Τσίπρας τον υπουργό Άμυνας, τότε αναδεικνύεται δημόσια, κατάσταση εθνικά...
11.10.2018, 14:43
Ζούμε κατά τύχη;
Οι θλιβερές μειοψηφίες έρχονται στιγμές που γίνονται πλειοψηφίες.
11.10.2018, 07:22
Συγκάτοικοι είμαστε όλοι στην τρέλα!
Ο κ. Καμμένος επισκέφθηκε το Αμερικανό υφυπουργό Εξωτερικών, όπως και τον ομόλογο του κ. Μάτις, σαν υπουργός...
10.10.2018, 16:54
Ούνα φάτσα ούνα ράτσα: Δημοψηφίσματα Ιουλίου 2015 – Σεπτεμβρίου 2018
Όπως και στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 στην Ελλάδα έτσι και στο δημοψήφισμα της 30ης Σεπτεμβρίου 2018...
01.10.2018, 11:41
Ο νόμος Κατρούγκαλου και οι συντάξεις χηρείας
Η μείωση των συντάξεων από 1ης Ιουανουαρίου 2019 έφτασε να αποτελεί αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης...
25.09.2018, 11:45
Κύριε Βούτση, κοιτάξατε στον καθρέφτη για τον δολοφόνο;
Γνωρίζει ο κύριος Πρόεδρος ότι η μόνη πολιτική της Ελλάδας για τα ναρκωτικά σήμερα είναι να κρύβει την...
24.09.2018, 11:15
Ο όχλος που δημιουργήσαμε
Το αξιοσημείωτο όμως είναι ότι πιθανότατα αυτός που τραυμάτισε την 19χρονη ή κλώτσησε τον Ζακ ή χτύπησε τον...
23.09.2018, 12:01

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.