ΑΠΟΨΕΙΣ


Ανατροφοδοτούμενη σαπίλα

Σε ένα παλιό του άρθρο ο Κορνήλιος Καστοριάδης έγραφε ότι στον καπιταλισμό, όπου τα πάντα αποτιμώνται σε χρήμα, είναι αναπόφευκτο να εξαγοράζονται οι δικαστές και οι λειτουργοί του κράτους.

Χρησιμοποιείστε τα πλήκτρα ← → για να πλοηγηθείτε
 
 
 
Σε ένα παλιό του άρθρο ο Κορνήλιος Καστοριάδης έγραφε ότι στον καπιταλισμό, όπου τα πάντα αποτιμώνται σε χρήμα, είναι αναπόφευκτο να εξαγοράζονται οι δικαστές και οι λειτουργοί του κράτους.

Πρόκειται φυσικά για μια απολύτως λάθος ανάγνωση της ανθρώπινης φύσης. Όχι μόνο γιατί ξέρουμε πια ότι οι άνθρωποι εξαγοράζονται σε όλα τα συστήματα, καπιταλιστικά και σοσιαλιστικά. Αλλά και επειδή η αντιμετώπιση της διαφθοράς αποτελεί προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς. Οι πιο επιτυχημένες καπιταλιστικές οικονομίες είναι συνήθως εκείνες στις οποίες οι πολίτες έχουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο θεωρούμενος και ως πατέρας της ελεύθερης αγοράς, ο Άνταμ Σμιθ, δεν ήταντόσο οικονομολόγος όσο ηθικός φιλόσοφος. Η βασική του ιδέα ήταν η ελευθερία του ατόμου να δημιουργεί, χωρίς καταναγκασμούς και η προστασία της αγοράς από τα κυκλώματα που την λυμαίνονται, βάζοντας προσκόμματα στον ανταγωνισμό και εξασφαλίζοντας προνομιακή μεταχείριση.

Οι σκέψεις αυτές μου ήρθαν στο μυαλό καθώς παρακολουθούσα την συζήτηση της Δευτέρας στη Βουλή. Καταρχήν για την εικόνα που αποκομίζει κάποιος για το πολιτικό μας σύστημα. Αγοραία γλώσσα, φτηνά επιχειρήματα, βαριές κατηγορίες για εξυπηρέτηση συμφερόντων, ο πολίτης που δεν παρασύρεται απλό τον φανατισμό θα πρέπει να νιώθει όλο και περισσότερο αποξενωμένος. Προφανώς η κυβέρνηση φέρνει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης, Πρόκειται για μια συνειδητή πολιτική πόλωσης και αποπροσανατολισμού. Οι επιπτώσεις ωστόσο μας αφορούν όλους. Οι φωνές μετριοπάθειας και σωφροσύνης είναι πια σχεδόν αδύνατον να ακουστούν.

Όμως υπάρχει και ένα δεύτερο επίπεδο στο οποίο λειτουργούν όλα αυτά, που είναι πιο επικίνδυνο μακροπρόθεσμα. Η εξοικείωση με την διαφθοράη αποδοχή ότι οι πάντες, οι πολιτικοί, το δημόσιο, οι ιδιώτες, είναι διεφθαρμένοι. Πριν από λίγες ημέρες ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος έγραψε στην Καθημερινή ένα εξαιρετικό άρθρο σημειώνοντας ότι όταν η διαφθορά σε μια κοινωνία ξεπεράσει ένα σημείο καμπής τότε οδηγούμαστε σε μια «ανατροφοδοτούμενη σαπίλα». Σε αυτό το σημείο, υπογράμμιζε, βρισκόμαστε με την διάχυτη διαφθορά όχι μόνο στις ελίτ αλλά σχεδόν παντού, με τα κυκλώματα πλαστών εισιτηρίων στο μετρό, τα ένα εκατομμύριο αυθαίρετα, τον χρηματισμό για τα διπλώματα οδήγησης ή τα «δωρεάν» εισιτήρια στους αρχαιολογικούς χώρους. Ο κατάλογος είναι ανεξάντλητος.

Το ερώτημα βέβαια είναι πώς μπορεί να βγει η χώρα από έναν τέτοιο φαύλο κύκλο. Με νόμους, το δοκιμάσαμε, χρειαζόμαστε πάντα νέους για να εφαρμοστούν οι παλιοί. Με θεσμούς φοβάμαι το ίδιο: έχουμε μια μοναδική ικανότητα να τους προσαρμόζουμε στα συμφέροντα μας, να κρύβουμε την μεγαλύτερη ιδιοτέλεια πίσω από μεγάλα λόγια.

Αν μαζί με αυτά δεν αλλάξουμε την νοοτροπία μας, αν δεν αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε την κοινωνική πραγματικότητα κι αν δεν μπορέσουμε να επανεκτιμήσουμε τον δικό μας ρόλο σε αυτήν, τότε είμαστε καταδικασμένοι να μείνουμε στο τέλμα. Στην πραγματικότητα έχουμε υποσυνείδητα αποδεχθεί ως φυσικό το παράδειγμα Καστοριάδη. Είναι καιρός να το εγκαταλείψουμε. Προφανώς δεν είναι δουλειά μόνο των πολιτικών. Θα βοηθούσε ωστόσο αν κι συνειδητοποιούσαν ότι αυτοί πρώτοι πρέπει να αλλάξουν.

Άρθρα που παραπέμπουν εδώ

Συρία: Η χώρα-κλειδί για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο
Mια σύντομη ιστορική αναδρομή στην ίδρυση της Συρίας, στις πολιτικές εξελίξεις που επέβαλαν το καθεστώς και...
18.01.2019, 11:53
Μετά τις Πρέσπες τι;
Πώς θα ονομάζεται ο χαλβάς που παρασκευάζεται στα Σκόπια; Κι αυτός μακεδονικός η βορειο-μακεδονικός; Και τι...
17.01.2019, 07:47
Δεν φταίνε οι γυρολόγοι αλλά τα κόμματα που τους μαζεύουν
Δεν φταίνε οι γυρολόγοι βουλευτές, που αλλάζουν βουλευτικά έδρανα και την ετυμηγορία του ελληνικού λαού για...
15.01.2019, 17:09
Προς κυβέρνηση Φρανκεστάιν
Όσο πιο πολύ διατηρηθεί μια τέτοια κυβέρνηση με χαρακτηριστικά Φρανκεστάιν, τόσο πιο μεγάλος θα είναι ο...
14.01.2019, 07:30
Ο κίνδυνος του ρεβανσισμού
Ο κ. Γεωργιάδης μπορεί να θέλει να κλείσει στην φυλακή τον κ. Πολάκη αλλά, αν το καλοσκεφτούμε, το ίδιο κι...
10.01.2019, 11:13
Το μεγάλο παζάρι
Τι σημαίνει δεν ξεκαθαρίζω τι θέση μου, για ένα ζήτημα που σύμφωνα με τις σφυγμομετρήσεις είναι από τα πρώτα...
08.01.2019, 18:33
Το αδιέξοδο των ψηφοφόρων της Κεντροαριστεράς και η αποτυχία του ΚΙΝ.ΑΛ.
Η χώρα χρειάζεται κάτι νέο που θα γεννηθεί από τις στάχτες της και θα αποτελείται από άτομα με γνώσεις και...
07.01.2019, 18:10
Συρία: Η αποχώρηση των Αμερικανών και τα νέα δεδομένα
Η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ το 2011 ήταν η κύρια αιτία για τη γέννηση του Ισλαμικού...
04.01.2019, 11:39
Ένας ερασιτέχνης επαναστάτης
Ομολογώ ότι ξεκίνησα να διαβάζω το βιβλίο του Απόστολου Δοξιάδη «Ερασιτέχνης επαναστάτης» με αρκετή δόση...
03.01.2019, 11:09
Από την συμβατική στην ευφυή πόλη.O ρόλος της Αυτοδιοίκησης
Μόλις ανοίξεις μία συζήτηση για την ανάγκη των οπτικών ινών, των 5G δικτύων, των συστημάτων γεωγραφικών...
31.12.2018, 13:16

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.