ΑΠΟΨΕΙΣ


Σας ευχαριστούμε, κύριε Ντόκινς

Ο «εφημέριος του διαβόλου» σε ένα κήρυγμα ανθρωπιάς.

Χρησιμοποιείστε τα πλήκτρα ← → για να πλοηγηθείτε
 
 
 
Η ουρά έξω από τον πολυχώρο Hub στα Πετράλωνα μου θύμισε κυριακάτικη αναμονή πιστών για μετάληψη. Ο πολυγραφότατος βιολόγος και «ιερέας της αθεΐας» Ρίτσαρντ Ντόκινς θα μιλούσε για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό και δεν ήταν λίγοι εκείνοι που παρ’ όλες τις ανακοινώσεις των Public για υπερπλήρωση των θέσεων, περίμεναν έξω από τον συνεδριακό χώρο προσδοκώντας σε ένα θαύμα.

Τους προσπέρασα και μπήκα στην αίθουσα, μακαρίζοντας την τύχη μου που μου επέτρεψε να προσποιηθώ ότι πάω για δουλειά, ενώ κι οι πέτρες ήξεραν ότι είχα έρθει για διασκέδαση. Έχοντας διαβάσει τα περισσότερα βιβλία του Ντόκινς κατά τη διάρκεια του φοιτητικού μου «ψαξίματος», δεν περίμενα ν’ακούσω κάτι που δεν είχα ήδη ξανακούσει αλλά, φυσικά, έκανα λάθος.

Ο ομότιμος καθηγητής ηθολογίας και εξελικτικής βιολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που είδε τα 14 βιβλία του να μεταφράζονται σε περισσότερες από 31 γλώσσες, είχε μία «ετεροχρονισμένη συζήτηση» με το κοινό, απαντώντας σε e-πιλεγμένες ερωτήσεις για «τη ζωή, το σύμπαν και τα πάντα».

-Πολύ συχνά η λέξη «άθεος» χρησιμοποιείται προσβλητικά, ως συνώνυμο του ανήθικου ή του κακού. Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι συγχέεται η αθεΐα με την έλλειψη ηθικής;

Ρ.Ν: Όταν η Αμερικανίδα κωμικός Τζούλια Σουίνι δήλωσε σε συνέντευξή της ότι «ξέφυγε από την καθολική πίστη» δέχθηκε, όπως αφηγείται, ένα τηλεφώνημα από την μητέρα της, που με έντονο ύφος της είπε: «Δεν με νοιάζει που δεν πιστεύεις στον Θεό αλλά όχι και να είσαι άθεη!». Υπάρχει πράγματι μία αδικαιολόγητη παρανόηση. Όμως, ευτυχώς, δεν χρειάζεται κανείς τον Θεό για να είναι ηθικός. Μάλιστα ζούμε σ’ έναν πολύ ηθικότερο κόσμο από αυτόν που θα μπορούσαν ποτέ να φανταστούν οι κτηνοτρόφοι και οι αγρότες συγγραφείς των ιερών βιβλίων. Φανταστείτε να αντλούσαμε την ηθική μας από το Κοράνι ή την Βίβλο. Αυτό θα ήταν φρικιαστικό. Ακόμη θα λιθοβολούσαμε μέχρι θανάτου τις απελευθερωμένες γυναίκες και τους βλάσφημους! Επιπλέον, ο φόβος για έναν θεό που γνωρίζει τις πιο κρυφές σκέψεις μας είναι ένα πολύ φτηνό κίνητρο για να είναι κανείς ηθικός. Ή μήπως εκτιμάτε όσους παραμένουν ενάρετοι περιμένοντας κάποιαν επουράνια ανταμοιβή; Αυτά είναι ανάξια κίνητρα. Διαμέσου των αιώνων, η ηθική μας άλλαξε όχι με τη βοήθεια της θρησκείας αλλά σε αντιπαράθεση με αυτή. 

-Ποιες είναι οι πιο αγαπημένες σας ιδιότητες του ανθρώπινου είδους;

Ρ.Ν: Όλες αυτές που είναι σχεδόν αδύνατο να εξηγηθούν με δαρβινικούς όρους: η καλοσύνη, η γενναιοδωρία, η συμπόνια και ο αλτρουισμός. Από τον δαρβινισμό μαθαίνουμε πως δεν πρέπει να ζούμε. Η εξέλιξη των ειδών βασίστηκε στην φυσική επιλογή αλλά δική μας επιδίωξη πρέπει να είναι η δημιουργία μιας κοινωνίας όσο το δυνατόν λιγότερο «δαρβινικής».

-Γιατί σε καιρούς κρίσης οι κοινωνίες τείνουν να επιστρέφουν σε πιο συντηρητικές απόψεις;

Ρ.Ν: Υπάρχει στατιστικά αποδεδειγμένη εξάρτηση της θρησκευτικότητας με κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Οι χώρες με αποτελεσματική κοινωνική πρόνοια τείνουν να είναι οι λιγότερο «πιστές». Στις βόρειες χώρες της Ευρώπης, για παράδειγμα, η θρησκεία μειοψηφεί. Αντίθετα, εκεί που περισσεύουν τα προβλήματα οι άνθρωποι στρέφονται συχνά στο υπερφυσικό αντί να προσπαθήσουν να βελτιώσουν ουσιαστικά την κατάσταση τους.

-Στην Ελλάδα το κράτος δεν έχει ακόμη διαχωριστεί από την εκκλησία. Με ποιους τρόπους μπορούμε να πιέσουμε προς αυτή την κατεύθυνση;

Ρ.Ν: Τα θρησκευτικά κράτη στηρίζονται πάνω στην προκατάληψη. Δεν έχει νόημα αυτό. Μπορεί σήμερα να μην καταλαβαίνουμε τα πάντα για το Σύμπαν αλλά γνωρίζουμε αρκετά. Η πληροφορία που μπορεί να δοθεί σε ένα παιδί του 21ου αιώνα είναι συναρπαστική. Οποιοδήποτε παιδί δεκατεσσάρων ετών θα μπορούσε να δώσει διάλεξη στον Αριστοτέλη και να τον σαγηνεύσει. Σ’αυτή την εποχή ζούμε κι όμως μας τραβάνε πίσω ζητήματα θρησκευτικά. Είμαι ενθουσιασμένος που έχετε άθεο πρωθυπουργό. Φαντάζομαι ότι και άλλοι ηγέτες είναι άθεοι. Δεν θα με εξέπληττε αν ο πρόεδρος Ομπάμα αποδεικνυόταν άθεος κι ας τελειώνει κάθε λόγο του με το «God bless America» [Ο Θεός να ευλογεί την Αμερική]. Ο Κένεντυ ήταν πιθανότατα άθεος, ο Μπιλ Κλίντον το ίδιο, αν και όλοι τους αναφέρονταν από καθαρά τυπική υποχρέωση στο θείο. 

Η χορτοφαγία είναι ηθικά ανώτερη στάση

«Ζούμε σε μία σπισιστική κοινωνία [i.e κοινωνία που κάνει διακρίσεις στα δικαιώματα των ειδών]. Πιστεύουμε ότι είμαστε πιο σημαντικοί από τα υπόλοιπα είδη. Αντιδρούμε στην έκτρωση ενός εμβρύου μερικών κυττάρων επειδή είναι ανθρώπινο, κι ας είναι πολύ λιγότερο ικανό να νιώσει πόνο ή φόβο από ένα πλήρως ανεπτυγμένο γουρούνι ή μία αγελάδα. Θεωρώ την χορτοφαγία ηθικότερη στάση. Θα πρέπει αν μη τί άλλο να μειώσουμε τον πόνο και τον φόβο. Να οριοθετηθούν πολύ αυστηροί κανονισμοί για τη λειτουργία των σφαγείων και να συμπεριφερόμαστε στα ζώα αυτά με καλοσύνη και σεβασμό μέχρι το αναπόφευκτο τέλος τους, ακόμη κι αν αυτό κάνει την τιμή του φαγητού σημαντικά πιο υψηλή».

Αναπάντεχο comic relief
η αντίδραση του διακεκριμένου βιολόγου όταν η συντονίστρια της συζήτησης, Ελίζα Γκορόγια, αναφέρθηκε στον νόμο περί βλασφημίας που εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ στην Ελλάδα, ενημερώνοντάς τον για την ποινή δέκα μηνών με αναστολή που επιβλήθηκε στον διαχειριστή της σελίδας του «γέροντα» Παστίσιου.

«Ω Θεέ μου!» αναφώνησε ο συγγραφέας του "God Delusion", και η αίθουσα δονήθηκε από τρανταχτά γέλια. «Καμία αξιοπρεπής χώρα δεν μπορεί να έχει νόμους κατά της βλασφημίας. Η βλασφημία είναι ένα έγκλημα χωρίς θύματα. Όλα αυτά μου θυμίζουν την περίπτωση ενός Ινδού χριστιανού, του Ντουμαράκου, που όταν εξέτασσε το άγαλμα μιας «κλαίουσας» Παναγιάς και ανακάλυψε από πίσω σωλήνες, καταδικάστηκε για βλασφημία και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την χώρα για να αποφύγει την ποινή».

-Το Άγιο Όρος διέπεται από ένα ιδιόμορφο πολιτικό και εκκλησιαστικό καθεστώς. Μέχρι σήμερα, απαγορεύεται η είσοδος στις γυναίκες καθώς και η λατρεία άλλων θεών. Πιστεύετε ότι έπαιξε ρόλο η θρησκεία στην υποβάθμιση της κοινωνικής θέσης της γυναίκας;

Ρ.Ν: Δεν έχω επισκεφθεί το Άγιο Όρος αλλά απ’ ό,τι μαθαίνω μέχρι και τα ζώα εκεί είναι μόνο αρσενικά - δεν ξέρω πως το καταφέρνουν αυτό… Εγώ πάλι είμαι φεμινιστής. Πράγματι οι αβρααμικές θρησκείες [ιουδαϊσμός, μουσουλμανισμός & χριστιανισμός] συμπεριφέρονται “άσχημα” στις γυναίκες. Για παράδειγμα η ρωμαιοκαθολική και η ορθόδοξη εκκλησία τους απαγορεύουν να γίνονται ιέρειες. Η ιδέα είναι ότι πρέπει να έχεις πέος για να τελέσεις την ευχαριστία, ότι το πέος σου δίνει κάποιου είδους ειδική άδεια... μάλιστα νομίζω εκτός από πέος πρέπει να έχεις και όρχεις. Είναι εντελώς γελοίοι στις απαγορεύσεις τους. Βέβαια στην σαρία [ισλαμικός θρησκευτικός κώδικας] τα πράγματα δεν είναι απλώς γελοία αλλά και βάρβαρα. Στα ισλαμικά θεοκρατικά κράτη δεν επιτρέπεται στις γυναίκες να οδηγούν, ούτε να βγαίνουν έξω από το σπίτι χωρίς ανδρική συνοδεία. Ποια είναι η πηγή του μίσους προς την γυναίκα; Δεν καταλαβαίνω. Θα ήθελα να το καταλάβω αλλά είναι πραγματικά ακατανόητο».

-Στο Λευτικόν της Παλαιάς Διαθήκης διδάσκεται ότι αν ένας άνδρας πλαγιάσει με άλλον άνδρα τότε θα πρέπει και οι δύο να θανατωθούν. Γιατί τόσο μίσος απέναντι στην ομοφυλοφιλία;


Ρ.Ν: Η θρησκεία έχει πραγματική εμμονή με την σεξουαλική ζωή. Και υπάρχει ξεκάθαρη προκατάληψη με τις ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Αντί να ασχοληθούν με τα πραγματικά προβλήματα, κυνηγούν ομοφυλόφιλους. Φανταστείτε την εικόνα ενός θεού, που ενώ είναι παντογνώστης αρχιτέκτονας του Σύμπαντος, ενδιαφέρεται για το φύλο του ανθρώπου που πλαγιάζεις. Πόσο μικρόνοος πρέπει να ‘ναι κάποιος για να το σκεφτεί αυτό;

Το διαδίκτυο εκθέτει τους ανθρώπους στην αλήθεια

«Το διαδίκτυο θα μπορούσε να είναι η μεγάλη μας ελπίδα. Χρόνο με τον χρόνο οι υπολογιστές γίνονται ισχυρότεροι και πιο φτηνοί. Δεν είμαστε πολύ μακριά από την ημέρα που όλοι θα έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να το ελέγξουν αλλά θα είναι ολοένα και πιο δύσκολο να το καταφέρνουν. Ο Ιστός κάνει πιο προσβάσιμη την αλήθεια, κι όταν οι άνθρωποι εκτίθενται στην αλήθεια, αλλάζουν».

-Θα μπορούσε να ποτέ υπάρξει αναμφισβήτητη απόδειξη της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας του Θεού;


Ρ.Ν: Ακόμη κι αν ένα επουράνιο, βροντερό «ΥΠΑΡΧΩ» τράνταζε αυτή την στιγμή την αίθουσα, πάλι θα σκεφτόμουν ότι πρόκειται για κόλπο ή απάτη. Ο λόγος που δεν πιστεύω στον Θεό είναι ότι όλη μου την ζωή αφιερώθηκα στην εξελικτική βιολογία ερευνώντας το πως περίπλοκες δομές [όπως τα έμβια όντα] προέκυψαν από απλούστερες μέσα από φυσικές διεργασίες. Με το να υποθέτεις πως ο Θεός έπλασε το Σύμπαν ακυρώνεις την αναζήτησή σου γιατί ένας τέτοιος Θεός είναι οπωσδήποτε εξίσου περίπλοκος με την δημιουργία του και επομένως απαιτείται μια λογική εξήγηση της δικής του προέλευσης.

Υπάρχουν καλύτεροι ταχυδακτυλουργοί από τον Ιησού

«Δεν μπορώ καν να φανταστώ πως θα ήταν ένα υπερ-φυσικό φαινόμενο. Όποιος έχει ποτέ παρακολουθήσει κάποιον ικανό ταχυδακτυλουργό, έχει σίγουρα απολαύσει πολύ πιο εντυπωσιακά κόλπα από οποιαδήποτε αφήγηση στην Βίβλο. Η αρχή του Χιουμ μας υπενθυμίζει ότι σε αυτές τις «μαρτυρίες» οφείλουμε να επιβεβαιώνουμε πρώτα ότι δεν πρόκειται για ψέμα ή απάτη. Το ερώτημα για την ιστορικότητα του Ιησού είναι άνευ σημασίας. Εκείνη την εποχή έζησαν αρκετοί περιφερόμενοι ιερείς & «θαυματοποιοί» οπότε πιθανότατα υπήρξαν περισσότεροι του ενός Χριστοί! Αλλά φυσικά κανείς από αυτούς δεν περπάτησε στο νερό, ούτε, πολύ περισσότερο, αναστήθηκε».

-Τί είναι ο θάνατος για εσάς;

Ρ.Ν:Ο θάνατος είναι η επιστροφή στην κατάσταση που βρισκόμασταν πριν γεννηθούμε. Ο Μαρκ Τουέην έγραφε χαρακτηριστικά «ήμουν νεκρός για δισεκατομμύρια χρόνια και δεν με ενόχλησε στο ελάχιστο αυτό!». Έχω ακόμη πολλά να μάθω και, ελπίζω, αρκετά να διδάξω, όμως όταν πεθάνω δεν θα ξέρω τίποτα για όλα αυτά. Οφείλουμε να ζούμε τις ζωές μας στο έπακρο γιατί όταν πεθαίνουμε, δεν υπάρχει πια «παρόν» για εμάς. Αυτή είναι η μόνη ζωή που έχουμε, παρά την μάταιη και αλαζονική ανάγκη πολλών για μία δεύτερη, μετά από αυτή».

Συγνώμη αν κάτι χάθηκε στην μετάφραση, αλλά έπρεπε ταυτόχρονα να δακτυλογραφώ, να βγάζω φωτογραφίες και να χειροκροτώ.

Σας ευχαριστούμε, κύριε Ντόκινς.


Ημερολόγιο ψυχανάλυσης vol. 1
Ή πώς έμαθα να αγαπώ το ντιβάνι
24.04.2017, 19:37
Οι δημοσιογράφοι είναι ένοχοι
Ποιες είναι οι συνέπειες της δράσης κάποιων συνανθρώπων μας;
24.04.2017, 15:05
Οι ακούσιες συνέπειες και η λύση της May
Στη ζωή κυριαρχούν οι ακούσιες συνέπειες, δηλαδή η απόσταση μεταξύ του τι επιδιώκουμε να κάνουμε και του τι...
19.04.2017, 17:54
«Διαφθορά» το πασχαλινό δώρο στις αποσκευές των βουλευτών
Ο λόγος για τη συζήτηση επί των προτάσεων της κυβέρνησης και της ΝΔ για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής...
12.04.2017, 16:35
Η υποκρισία της αριστερής διανόησης
Η αριστερά δεν έχει συνείδηση. Όπως φυσικά και η δεξιά και το κέντρο και η κεντροαριστερά. Οι αριστεροί όμως...
12.04.2017, 14:13
Μπες μες στη ντουλάπα
Προτού βγεις από την ντουλάπα ίσως πρέπει να χωθείς ακόμα πιο μέσα
06.04.2017, 15:27
Για ελεύθερο κάμπινγκ... στις Βρυξέλλες
Βρυξέλλες ήταν ότι οι Έλληνες είναι έτοιμοι να κάνουν τα πάντα για την συμφωνία και φυσιολογικά θα έπρεπε να...
05.04.2017, 18:02
Η οικονομία καταρρέει ενώ διαπραγματευόμαστε
Ο πρωθυπουργός είναι καταδικασμένος να κλείσει την αξιολόγηση ή να παραιτηθεί. Μέχρι πριν από λίγες μέρες...
03.04.2017, 13:40
Όταν τα φώτα πέφτουν στις αντιδράσεις και όχι στα μέτρα…
Μάχη ουσίας ή επικοινωνίας; Αντίδραση για τα μέτρα ή μέτρο για να προληφθούν οι αντιδράσεις;
30.03.2017, 15:49
Δύο εκατομμύρια Ελληνες «χάθηκαν» από τις κάλπες
Μπορεί να ζήσουμε και στην Ελλάδα το ελπιδοφόρο φαινόμενο των ολλανδικών εκλογών; Να ψηφίσει το 81% των...
27.03.2017, 14:12

1 | 2 | 3 | 4 | 5  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.
 

Κίνηση στην Αθήναmyroute.gr

Μποτιλιάρισμα

ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ, ΑΠΟ ΤΗ ΣΟΛΩΜΟΥ ΕΩΣ ΤΗ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ (καμία μεταβολή)