ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ


Ο μεγάλος εγκέφαλος κάνει τα δελφίνια κοινωνικά σαν τους ανθρώπους

Μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη αναδεικνύει τα «ανθρώπινα» κοινωνικά χαρακτηριστικά των κητωδών και τα συνδέει με τον μεγάλο εγκέφαλό τους. Ο εγκέφαλος των φυσητήρων (ενός είδους φαλαινών), ο μεγαλύτερος στη Γη, είναι περίπου εξαπλάσιος από τον ανθρώπινο.

 
Τελικά έξω από το νερό ή μέσα σε αυτό η ζωή μπορεί να μη διαφέρει και τόσο όσο νομίζουμε. Οι φάλαινες και τα δελφίνια ζουν σε κοινωνικές ομάδες με στενούς δεσμούς ανάμεσά τους, αναπτύσσουν πολύπλοκες σχέσεις, μιλάνε μεταξύ τους ακόμη και με τοπικές διαλέκτους - όπως ακριβώς και οι άνθρωποι. Δεν αποκλείεται ακόμη και να φωνάζονται με τα «ονόματά» τους ή να...κουτσομπολεύουν!

Μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη αναδεικνύει τα «ανθρώπινα» κοινωνικά χαρακτηριστικά των κητωδών και τα συνδέει με τον μεγάλο εγκέφαλό τους. Ο εγκέφαλος των φυσητήρων (ενός είδους φαλαινών), ο μεγαλύτερος στη Γη, είναι περίπου εξαπλάσιος από τον ανθρώπινο.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την εξελικτικό βιολόγο δρ Σούζαν Σουλτς του βρετανικού Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό οικολογίας και εξέλιξης "Nature Ecology & Evolution", μελέτησαν 90 είδη φαλαινών, δελφινιών και φωκαινών, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι τα κητώδη, τα μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά, έχουν αδιαμφισβήτητα εξελιγμένη κοινωνική συμπεριφορά, παρόμοια με τον ανθρώπινο πολιτισμό.

Κοινά στοιχεία που τα κητώδη μοιράζονται με τους ανθρώπους και με ορισμένους πιθήκους, είναι τα εξής: η ανάπτυξη πολύπλοκων σχέσεων και η συνεργασία για το κοινό όφελος, η εκμάθηση τεχνικών κυνηγιού και χρήσης εργαλείων (π.χ. θαλασσίων σπόγγων) από τους μεγαλύτερους στους μικρότερους, η συνεργατική αναζήτηση τροφής, η χρήση πολύπλοκης «γλώσσας» για επικοινωνία, η συνεργασία με τους ανθρώπους και με άλλα είδη, η φροντίδα των παιδιών ξένων γονιών («μπέιμπι-σίτινγκ»!), το ομαδικό παιγνίδι, οι διατροφικές προτιμήσεις (τους αρέσουν διαφορετικά είδη ψαριών για να τρώνε), η μάθηση μέσω παρατήρησης κ.α.

Η θαλάσσια αυτή κουλτούρα υποστηρίζεται από τον εξελιγμένο εγκέφαλο των φαλαινών και των δελφινιών, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Όπως και στους ανθρώπους, κατά τη Σουλτς, «πρόκειται για μια συνεξέλιξη των εγκεφάλων, της κοινωνικής δομής και της συμπεριφοράς». Τόνισε ότι «οι κοινωνίες των δελφινιών και των φαλαινών είναι τουλάχιστον τόσο πολύπλοκες, όσο αυτές που έχουμε παρατηρήσει στα πρωτεύοντα».

Όμως, σύμφωνα με τους θαλάσσιους βιολόγους, εμείς οι άνθρωποι δυσκολευόμαστε να το κατανοήσουμε αυτό, επειδή δεν είναι εύκολο να παρατηρούμε συνεχώς -και να καταλαβαίνουμε- τι κάνουν τα θαλάσσια θηλαστικά κάτω από το νερό.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, όσο μεγαλύτερος είναι ο εγκέφαλός τους -ιδίως σε σχέση με το σώμα τους- τόσο πιο κοινωνική, πολύπλοκη και ανθρώπινη είναι η συμπεριφορά τους. Η όρκα, το μεγαλύτερο και πιο γρήγορο είδος δελφινιού, έχει από όλα τα κητώδη τον μεγαλύτερο εγκέφαλο αναλογικά με το σώμα της. Εξίσου ευνοημένα -όσον αφορά την αναλογία εγκεφάλου/σώματος- είναι η ψευδόρκα και το μαυροδέλφινο.

Αντίθετα, κάποια από τα μεγαλύτερα κητώδη, όπως οι γαλάζιες φάλαινες, οι πτεροφάλαινες και οι μεγάπτερες φάλαινες, έχουν αναλογικά μικρό εγκέφαλο σε σχέση με το τεράστιο σώμα τους. Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι δεν έχουν μεγάλη κοινωνικότητα και κατά βάση ζουν μοναχικές ζωές, πλησιάζοντας η μία την άλλη του είδους της μόνο για να ζευγαρώσουν ή όταν τρώνε ψάρια στην ίδια περιοχή.

Αυτό, κατά τους ερευνητές, φαίνεται να ενισχύει την λεγόμενη «θεωρία του πολιτισμικού εγκεφάλου», ότι δηλαδή η νοημοσύνη -όχι μόνο στον άνθρωπο αλλά και σε άλλα είδη- αναπτύχθηκε ως μέσο αντιμετώπισης των πολύπλοκων προκλήσεων σε ένα κοινωνικό περιβάλλον.

'Αλλοι όμως επιστήμονες προειδοποιούν ενάντια στην τάση σύγκρισης και «ανθρωπόμορφων» προβολών, που έχουν ως συνέπεια να κάνουν τα ζώα να φαίνονται πως δρουν σαν άνθρωποι, ενώ αυτό μπορεί να μη συμβαίνει στην πραγματικότητα.
 
Ισλανδία: «Ταφόπλακα» για παγετώνα που χάθηκε λόγω κλίματος
Σε μια συμβολική κίνηση για να προσελκύσει την προσοχή στο πρόβλημα, η Ισλανδία θα προβεί σήμερα στα...
18.08.2019, 11:19
«Βούλιαξε» στα σκουπίδια το Θυμάρι Αναβύσσου (pics)
Σακούλες γεμάτες σκουπίδια, μπάζα και άλλα υλικά έχουν ξεχειλίσει σε κάδους στο Θυμάρι Αναβύσσου στον Δήμο...
18.08.2019, 10:23
Τα πρώτα κάθετα δάση της Αφρικής φυτεύονται στο Κάιρο
Πρόκειται για τρεις επταόροφες πολυκατοικίες κτισμένες σε μορφή κύβου, πλάτους και ύψους 30 μέτρων, που θα...
17.08.2019, 15:45
Γνωρίζοντας το εντυπωσιακό φαράγγι «Καλυψώ» στην Λάρισα
Στα παράλια του νομού Λάρισας στη περιοχή της Αγιάς, μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο βρίσκεται ένα από τα...
16.08.2019, 09:13
Έρευνα: Επιβλαβή για τη θάλασσα τα αντηλιακά των λουόμενων;
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κανταβρίας, με επικεφαλής την δρα Αρασέλι Ροντρίγκεζ-Ρομέρο του Τμήματος...
16.08.2019, 08:54
Βραζιλία: Η Νορβηγία «παγώνει» την χορήγηση λόγω καταστροφής του Αμαζονίου
Η πλούσια σκανδιναβική χώρα προσάπτει στη Βραζιλία ότι «αθέτησε τη συμφωνία» που είχε συνάψει με τους...
16.08.2019, 03:02
Ο Ιούλιος του 2019, ο πιο ζεστός μήνας όλων των εποχών στον κόσμο
«Οι εννέα από τους δέκα πιο θερμοί Ιούλιοι έχουν καταγραφεί από το 2005, με τα πέντε τελευταία χρόνια να...
15.08.2019, 21:50
Μικροπλαστικά βρέθηκαν για πρώτη φορά στην Αρκτική και τις Άλπεις
Σωματίδια πλαστικού (μικροπλαστικά) ανακαλύφθηκαν -και μάλιστα σε μεγάλες ποσότητες- στο αρκτικό χιόνι για...
15.08.2019, 10:59
Εύβοια: Κρανίου τόπος οι περιοχές που κάηκαν- Aποκαΐδια αντί πρασίνου- pics
Η πύρινη λαίλαπα, που μαίνεται από τα ξημερώματα της Τρίτης, έχει καταστρέψει χιλιάδες στρέμματα παρθένου...
14.08.2019, 16:55
Γκρέτα Τούνμπεργκ: Διασχίζοντας τον Ατλαντικό για το κλίμα
Το υπερατλαντικό ταξίδι δεν γίνεται φυσικά για λόγους αναψυχής. Πέρα από το ισχυρό μήνυμα που στέλνει με το...
14.08.2019, 15:45

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | ... | 26  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.