ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ


Φρήντριχ Νίτσε: «Η ζωή είναι μια αστείρευτη πηγή ηλιθιότητας»

“Από τότε που κουράστηκα να ψάχνω, έμαθα να βρίσκω. Κι από τότε που ο άνεμος μου εναντιώθηκε, έμαθα να σαλπάρω με όλους τους ανέμους”.

 
Στις 15 Οκτωβρίου του 1844 γεννήθηκε ο αφοριστικός Φρήντριχ Νίτσε, ο οποίος με το έργο του έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της λογοτεχνίας και της φιλοσοφίας, θέτοντας νέες βάσεις για υπαρξιακές αναζητήσεις και δημιουργία νέων κανόνων ηθικής και αξιών.

Εμπνευσμένος από τη φιλοσοφία του Σοπενχάουερ και τη μουσική του Βάγκνερ, ο Νίτσε αναζήτησε την αλήθεια πίσω από τον άνθρωπο, τη λογική, και τη λειτουργία των αξιών στην ανθρώπινη ύπαρξη. Έμαθε να χορεύει στις σκέψεις και να σκέφτεται με μουσική, να αμφισβητεί κάθε δεδομένο και να αντιτίθεται σε κάθε τι που του επέβαλαν.

Χωρίς μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος. Γι’ αυτήν την καινούρια μουσική χρειάζονται και καινούρια αφτιά”.

Ο Νίτσε ήταν εκείνος που αναγνώρισε πως το καλό και το κακό είναι απλά οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Ο Αντίχριστος μάχεται το ίδιο δυνατά με το Χριστό, πονάει το ίδιο βασανιστικά, και ματώνει το ίδιο θανατηφόρα.

Πρόσεχε όταν εξορκίζεις τους δαίμονές σου, μην πετάξεις ό,τι πιο καλό έχεις μέσα σου”.

Το θρησκόληπτο οικογενειακό περιβάλλον που μεγάλωσε υπήρξε μάλλον το έναυσμα για την φιλοσοφική αναζήτησή του σχετικά με το Θεό και το χριστιανισμό. Πίστεψε από νεαρή ηλικία πως ο χριστιανισμός δυσφημεί τη ζωή και την ύπαρξη της, με το φόβο μίας άλλης ζωής, κολαστήριο ή παράδεισο, και με τις έννοιες τιμωρία και αμαρτία να καταστρέφουν το ανθρώπινο σώμα και πνεύμα.

Όπου κι αν βρίσκεσαι, σκάβε βαθιά. Κάτω είναι η πηγή. Άσε τους σκοταδιστές να φωνάζουν πως «κάτω είναι η κόλαση».”

Η δύναμη για θέληση ήταν για το Νίτσε το χαρακτηριστικό εκείνο που έκανε τον άνθρωπο να επιβληθεί και να βρεθεί στην κορυφή της πυραμίδας της ζωής. Όμως τη θέληση για δύναμη τη διαχώριζε σε θετική (εκείνη δηλαδή που χαρακτηρίζει τους μεγάλους εφευρέτες καινούριων αξιών, εκείνους που δεν εμπνέονται αλλά εμπνέουν) και αρνητική (εκείνη τη θέληση για δύναμη που δεν σέβεται, δεν εκτιμά και δεν αναδεικνύει την αξία της ζωής).

Ποιο από τα δύο: Είναι ο άνθρωπος μια από τις γκάφες του Θεού ή ο Θεός μια από τις γκάφες του ανθρώπου;”



Ο Νίτσε ίσως να μην ήταν όμως άθεος. Ίσως να ήταν οι άνθρωποι εκείνοι που σκότωσαν το Θεό. Ίσως ήταν η κοινωνία που κατέστρεφε τη θετική θέληση για δύναμη. Ίσως ήταν οι ανίεροι που επέβαλαν την αρνητική θέληση για δύναμη και σκότωναν το Θεό.

Πού είναι ο Θεός; …Θα σας πω. Τον έχουμε σκοτώσει – εσείς κι εγώ! Όλοι είμαστε οι δολοφόνοι του!… Πώς το κάναμε αυτό; …Προς τα πού κινούμαστε; Μακριά από όλους τους ήλιους; …Δεν ακούμε τίποτα εκτός από το θόρυβο των νεκροθαφτών… θάβουν το Θεό; Δεν μυρίζουμε τίποτα… μόνο τη θεία αποσύνθεση;”

Παρά τη λανθασμένη άποψη πως ήταν αμοραλιστής, ο Νίτσε αναζητούσε τους δημιουργούς που θα κατάφερναν με τη θετική τους θέληση να αλλάξουν την κοινωνία.

Η ελπίδα είναι το χειρότερο κακό, γιατί παρατείνει τα βάσανα των ανθρώπων

Ήταν εκείνος που εξέφρασε την έννοια του παθητικού μηδενισμού της κοινωνίας, με τις υψηλές αξίες να καταβαραθρώνονται και να υποτιμούνται. Χρησιμοποιώντας την αλαζονεία, τον σαρκασμό και τον κυνισμό, έγινε η εκκωφαντική φωνή που θα τρύπαγε τα αυτιά της ανθρωπότητας με την αλήθεια της.

Η σιωπή είναι χειρότερη. Όλες οι αλήθειες που αποσιωπούνται γίνονται δηλητηριώδεις”.

Και ακριβώς αυτή την τάση επικράτησης της αρνητικής θέλησης για δύναμη ήθελε να εξηγήσει με τη μηδενιστική έκφρασή του. Την παρακμιακή Δύση του 19ου αιώνα έκρινε με τα λόγια του ενώ φώναζε την ανάγκη για εγκαθίδρυση μιας καινούργιας ηθικής, που θα στηρίζεται στην επαναξιολόγηση όλων των δεδομένων μέχρι τώρα αξιών, με μόνη προϋπόθεση την αυτοβελτίωση και την αγάπη για τον εαυτό μας. Πίστευε πως μόνο αν θεραπεύσεις τον εαυτό σου θα θεραπεύσεις και τον κόσμο γύρω σου.

Για όσους επιλέγουν τη σκέψη και τη γνώση, δεν υπάρχουν χαρούμενες ζωές. Πρέπει να είσαι ο εαυτός σου και όχι αυτός που θέλουν οι άλλοι. Ό,τι δε σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό. Όσο πιο ψηλά πετάμε, τόσο πιο μικροί φαινόμαστε σ’ αυτούς που δεν μπορούν να πετάξουν”.

Τέλος με τη θεωρία του για την αιώνια επιστροφή, ο Νίτσε προσπάθησε να περιγράψει με έναν αρνητικό τρόπο τη ζωή, της οποίας η κάθε στιγμή που ζεις αυτόματα πεθαίνει και εξαφανίζεται, και όσο άσπλαχνη, όσο ωραία, όσο λαμπερή κι αν ήταν, αυτή η ομορφιά, αυτή η φρίκη, αυτή η λαμπρότητα, δεν έχουν κανένα νόημα, μιας και η ίδια η ζωή είναι μια σκιά χωρίς υπόσταση.

«Πόσο θα ήταν διατεθειμένος ένας άνθρωπος, απέναντι στον εαυτό του και στη ζωή, να μην επιθυμεί διακαώς τίποτε άλλο παρά την απεριόριστη επιστροφή, χωρίς μεταβολές, του κάθε ενός λεπτού;» ήταν το ερώτημα του Νίτσε για να διαμορφώσει τη θεωρία ενός ομοιώματος πραγματικότητας, ενός αντιγράφου που αναπαράγεται αιωνίως.

Επειδή κάθε στιγμή είναι επανάληψη, ομοίωμα πραγμάτων που συνέβησαν ήδη απεριόριστες φορές’.

Εκείνος που θα επιθυμεί την επανάληψη της ίδιας ζωής, χωρίς αλλαγές, χωρίς διορθώσεις, θα ήταν για το Νίτσε υπεράνθρωπο ον, αφού ο μέσος άνθρωπος δεν επιθυμεί την αέναη επανάληψη της δυστυχίας του, αλλά την διορθωμένη εκδοχή της ζωής του, όπως πολύ εύστοχα περιγράφεται στο Τάδε έφη Ζαρατούστρα.

Όποιος δεν φοβάται τον εαυτό του, δεν μπορεί να προκαλέσει φόβο”.

Για το Νίτσε, το ευ ζην είναι η συνεχής αλλαγή, οι προκλήσεις, η απουσία μεταμέλειας, η ένταση, η δημιουργικότητα και η διακινδύνευση, γι αυτό και αντιτάχθηκε σε κάθε θρησκεία και φιλοσοφία που προωθούσε την ταπεινότητα, τον οίκτο, την αυτολύπηση, την ενοχή και την υποτακτικότητα.

Καλύτερα να χαθείς παρά να μισείς και να φοβάσαι

Και μπορεί ο υπαρξιστής φιλόσοφος Φρήντριχ Νίτσε στα τελευταία χρόνια της ζωής του να έχασε τη διαύγεια και την οξύτητα του νου του όμως όπως ο ίδιος είχε γράψει “μερικοί άνθρωποι γεννιούνται μετά το θάνατό τους”. Έτσι και εκείνος...

Με το έργο του, ο Φρήντριχ Νίτσε επηρέασε τον Ρίχαρντ Στράους, τον Αλμπέρ Καμύ, τον Αντρέι Ταρκόφσκι, ακόμα και τον ίδιο τον Χϊτλερ ενώ έκανε το Νίκο Καζατζάκη να γράψει για εκείνον:

Κι όμως μια μυστική γοητεία είχε ο αντάρτης ετούτος, μαυλιστικό ξόρκι τα λόγια του, που ζάλιζε και μεθούσε κι έκανε την καρδιά σου να χορεύει. Αλήθεια, ένας χορός διονυσιακός ο στοχασμός του, ένας όρθιος παιάνας που υψώνεται θριαμβευτικά στην πιο ανέλπιδη στιγμή της ανθρώπινης κι υπερανθρώπινης τραγωδίας. Καμάρωνα, χωρίς να το θέλω, τη θλίψη του, την παλικαριά του και την αγνότητα και τις στάλες τα αίματα που περιράντιζαν το μέτωπό του, σαν να φορούσε και τούτος, ο Αντίχριστος, αγκάθινο στεφάνι”.

Η παραλυτική ψυχική διαταραχή και τα μετέπειτα εγκεφαλικά επεισόδια έκαναν τον μηδενιστή, υπεράνθρωπο, αντίχριστο Ζαρατούστρα, προτού φύγει, να γραφτεί με χρυσά γράμματα στο βιβλίο της ζωής.

Οι σκέψεις είναι οι σκιές των συναισθημάτων μας -πάντοτε σκοτεινότερες, κενότερες και απλούστερες”.
 
Για 5η φορά Τζέιμς Μποντ ο Ντάνιελ Κρεγκ . Το καστ της 25ης ταινίας
Η ταινία θα κυκλοφορήσει τον επόμενο χρόνο σύμφωνα με τους παραγωγούς.
25.04.2019, 17:51
Το «Όλοι Μαζί Μπορούμε» μαζί με 20 δήμους της Αττικής, συγκεντρώνει βιβλία
Το Σάββατο 11 Μαΐου, από τις 9 το πρωί μέχρι τις 2 το μεσημέρι. Τα βιβλία αυτά θα διατεθούν σε ΚΑΠΗ...
25.04.2019, 16:57
Σε δημοπρασία λίστα τραγουδιών γραμμένη από τον Φρέντι Μέρκιουρι
Η λίστα συνοδεύεται από επιστολή που πιστοποιεί την αυθεντικότητά της από το επίσημο fan club των Queen.
25.04.2019, 16:39
Ανακλύφθηκαν αρχιτεκτονικά λείψανα ενός Πρωτοκυκλαδικού οικισμού στην Κέρο
Σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ οι έως τώρα ανασκαφές έφεραν στο φως μια σειρά εντυπωσιακών κλιμάκων, αποστραγγιστικών...
25.04.2019, 15:34
Encardia: Συναυλία «στα βήματα της ψυχής» για τα παιδιά του Πόρτα Ανοιχτή
Πρόκειται για μια πραγματικά ιδιαίτερη καλλιτεχνική εκδήλωση η οποία θα συγκινήσει και θα μαγέψει τους...
25.04.2019, 11:50
Αυξήθηκαν οι επισκέπτες μουσείων που κάνουν χρήση ηλεκτρονικού εισιτηρίου
«Η αποτελεσματικότητα του ηλεκτρονικού εισιτηρίου σε 11 αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία της χώρας...
24.04.2019, 22:31
Αποκαταστάθηκε το αλεξικέραυνο στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης
«Η λειτουργία του αλεξικέραυνου αποκαταστάθηκε τάχιστα. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε και ολοκληρώνεται...
24.04.2019, 18:50
Βραβεία Ίρις της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου στην ταινία ο «Οίκτος»
Ο «Οίκτος» του Μπάμπη Μακρίδη αναδείχθηκε καλύτερη ταινία μυθοπλασίας μεγάλου μήκους στην 10η τελετή...
24.04.2019, 13:59
Αποκαλυπτήρια για το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Αθήνα (video)
Αποκαλυπτήρια για το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου που φιλοτέχνησε το 1993 ο γλύπτης Γιάννης Παππάς και...
19.04.2019, 10:25
20 Απριλίου: Περίπατος Βιβλίου στο κέντρο της Αθήνας και στο Παλαιό Φάληρο
Στις 23 Απριλίου η Βουλή των Ελλήνων φωταγωγεί το κτίριό της με το λογότυπο της Ημέρας Βιβλίου και...
18.04.2019, 19:22

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | ... | 26  Επόμενη

Σχόλια Αναγνωστών
Αποστολή Παραπόνων
Παρακαλούμε να είστε ευγενικοί και να σέβεστε τους συνομιλητές σας. Αποφύγετε τις ύβρεις και τους χαρακτηρισμούς. Προστατέψτε τα προσωπικά σας δεδομένα. Αν κρίνετε ότι το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι παράνομο ή προσβάλει οποιοδήποτε δικαίωμα σας, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας. Θα απαντήσουμε στο αίτημα σας το συντομότερο δυνατόν.