Το πόσο εφικτή ή πραγματική είναι η συμμετοχή των μουσουλμάνων στη κοινωνική και πολιτική ζωή των ευρωπαϊκών χωρών είναι το θέμα που πραγματεύεται στο τελευταίο του βιβλίο ο παλαιστίνιος δημοσιογράφος Χουσάμ Σάκερ με τίτλο οι μουσουλμάνοι της Ευρώπης και η πολιτική συμμετοχή.

Μιλώντας στο ΣΚΑΪ και τον Σάντι Αγιούμπι, ο Σάκερ επισημαίνει ότι η ενεργή παρουσία των μουσουλμάνων και η συμμετοχή στις πολιτικές διεργασίες διαφέρει από χώρα σε χώρα.

Όπως μας εξήγησε, η διαφορά οφείλεται κυρίως στο νομικό πλαίσιο κάθε χώρας.

Για παράδειγμα, στις Σκανδιναβικές ή στις Κάτω Χώρες, οι νόμοι επιτρέπουν τη συμμετοχή μουσουλμάνων στις τοπικές εκλογές, με αποτέλεσμα την εκλογή αρκετών στις τοπικές εθνοσυνελεύσεις σε Ολλανδία και Βέλγιο.

Στη Βρετανία, ωστόσο, μπορεί η συμμετοχή των μουσουλμάνων να είναι αξιοσημείωτη στο τοπικό επίπεδο, όμως σε επίπεδο εθνικό είναι μάλλον ελλιπής.

Από την άλλη πλευρά, η εκλογή ενός μουσουλμάνου βουλευτή δεν σημαίνει ότι υπάρχει και πραγματική συμμετοχή των ομόθρησκών του στα κοινά.

Επίσης, στην Βρετανία, πολλοί είναι εκείνοι που ενώ εκλέχθηκαν από τη μουσουλμανική κοινότητα, δεν έκαναν τίποτα για τα δικαιώματά της.

Στις ανατολικές χώρες της Ευρώπης, μπορεί ο αριθμός των μουσουλμάνων να είναι αρκετά μεγάλος ωστόσο δεν εκπροσωπούνται στα περισσότερα κοινοβούλια των χωρών αυτών.

Τα μέτρα που λαμβάνονται άπέναντι στους μουσουλμάνους μετά το 2005 στη Βρετανία είναι υπερβολικά
Το ίδιο συμβαίνει και σε χώρες
με παραδοσιακά μεγάλο πληθυσμό μουσουλμάνων όπως η Γαλλία και η Γερμανία, όπου υπάρχουν μεν μουσουλμάνοι βουλευτές αλλά ο αριθμός δεν είναι αντιπροσωπευτικός των εκατομμυρίων που απαρτίζουν τις ισλαμικές κοινότητες των δυο αυτών ευρωπαϊκών χωρών.

Όσον αφορά τη νομοθεσία που απαγορεύει τη χρήση μουσουλμανικών συμβόλων σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η μαντίλα στα σχολεία της Γαλλίας ο Σάκερ πιστεύει ότι απέναντι σε τέτοια θέματα υπάρχουν δύο μορφές αντιδράσεων.

Υπάρχουν δηλαδή εκείνοι που αντιμετωπίζουν τέτοιες υποθέσεις ως προκλήσεις για ενεργότερη συμμετοχή και διεκδίκηση, υπάρχουν όμως και εκείνοι που καταλήγουν σε απογοήτευση και εσωστρέφεια θεωρώντας μάλιστα αδύνατη την ενσωμάτωση των μουσουλμάνων στις κοινωνίες.

Σχετικά με τα κριτήρια επιλογής των υποψηφίων, ο Σάκερ επισημαίνει ότι αυτό που έχει σημασία για τους μουσουλμάνους είναι η πολιτική και ιδεολογική τους τοποθέτηση εάν δηλαδή είναι μετριοπαθείς ή όχι, οι προτάσεις τους για κοινωνικά θέματα σχετικά με την εργασία και την κοινωνική ασφάλιση αλλά κυρίως για τη μετανάστευση όπως και οι θέσεις τους για την εξωτερική πολιτική.

Αναφορικά με τη μετανάστευση στη Ευρώπη ο δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι στις περισσότερες χώρες παρατηρείται το φαινόμενο της χειραγώγησης των πολιτών απέναντι στους μετανάστες και μουσουλμάνους κυρίως από εθνικιστές πολιτικούς, που με αυτόν τον τρόπο συσπειρώνουν τον κόσμο και αυξάνουν την πολιτική τους επιρροή.

Πίσω πάλι στη Βρετανία, ο Σάκερ πιστεύει ότι οι Βρετανοί είναι ανεκτικοί απέναντι στους ξένους και τους μουσουλμάνους. Αυτό, που είναι όμως ανησυχητικό είναι η αντιμετώπισή τους από την πολιτική ηγεσία. Ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 7ης Ιουλίου 2005, τα μέτρα που επιβλήθηκαν εναντίον των μουσουλμάνων ήταν στη πλειοψηφία τους υπερβολικά, τονίζει ο δημοσιογράφος.

Το πρόβλημα είναι πως και οι ίδιοι οι μουσουλμάνοι δεν δραστηριοποιούνται όσο θα έπρεπε σε καμία κοινότητα σε καμία ευρωπαϊκή χώρα. Η ενεργή συμμετοχή τους και η διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους είναι μάλλον συγκυριακή και αποσπασματική, δεν είναι ούτε ενιαία, ούτε συνεχής.

Βέβαια, όπως σημειώνει ο Σάκερ, αυτό οφείλεται σε μεγάλο ποσοστό στην απογοήτευση που νιώθουν οι μουσουλμάνοι αλλά και οι μετανάστες από τις ευρωπαϊκές χώρες. Είχαν την αφέλεια, τονίζει, να πιστεύουν ότι ζώντας σε ένα δημοκρατικό περιβάλλον ότι θα αποκτούσαν αυτόματα ίσα δικαιώματα με τους υπόλοιπους πολίτες. Ωστόσο, σε κάθε κοινωνία και κυρίως στις δημοκρατικές κάθε πολίτης πρέπει διαρκώς να αγωνίζεται για τα δικαιώματά τους.

Ιδιαίτερα δε για τους μουσουλμάνους, μετά τα γεγονότα τις 11ης Σεπτεμβρίου και την έξαρση της ισλαμοφοβίας, τόσο στην Ευρώπη όσο και την Αμερική, επιβάλλεται να διεκδικούν τα δικαιώματά τους με συνέπεια και η παρουσία τους στα δρώμενα να είναι συνεχής, υπογραμμίζει ο Σάκερ.

Η Ελλάδα, υποστηρίζει, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα παράδειγμα αρμονικής συμβίωσης κάτι που και η ίδια η ελληνική κοινωνία θα πρέπει να διασφαλίσει τόσο για τους πολίτες της όσο και για τους μετανάστες της.

Ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τα μέσα ενημέρωσης τους μετανάστες και δη τους μουσουλμάνους είναι συνήθως αρνητικός στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Βέβαια, η αλλαγή αυτού του αρνητικού κλίματος δεν είναι εύκολη υπόθεση, απαιτείται χρόνος και παιδεία που για τους μελλοντικούς δημοσιογράφους θα πρέπει να ξεκινά από νωρίς από το σπίτι και την οικογένεια.

Ο παλαιστίνιος Χουσάμ Σάκερ είναι δημοσιογράφος, ερευνητής και συγγραφέας και ζει μόνιμα στην Αυστρία.