Ο 55χρονος Αλεξάντερ Μπόρις ντε Πφέφελ Τζόνσον είναι ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους πολιτικούς της σύγχρονης ιστορίας του Ηνωμένου Βασιλείου, με φανατικούς εχθρούς αλλά και πιστούς θαυμαστές.

Πολιτικές θέσεις του και κυρίως η ρητορική του έχουν διχάσει και ορισμένες γκάφες του θα σηματοδοτούσαν πιθανώς το τέλος της σταδιοδρομίας λιγότερο «χαρισματικών» πολιτικών.

Οι λόγοι για τους οποίους κάποιος τον απεχθάνεται είναι ακριβώς οι λόγοι για τους οποίους πολλοί τον λατρεύουν - κατά μία έννοια δηλαδή, ο Μπόρις Τζόνσον είναι πολιτικό ον του καιρού του, ενός καιρού στον οποίο πολιτικοί και πολίτες, με τη βοήθεια των ΜΜΕ, αναζητούν και στέκονται στα συνθήματα και σε αμφιλεγόμενες ή ακραίες θέσεις.

Βουλευτής από το 2001 έως το 2008, δήμαρχος Λονδίνου από το 2008 έως το 2016, μετά ξανά βουλευτής και υπουργός Εξωτερικών από τον Ιούλιο του 2016 έως τον Ιούλιο του 2018, ο Μπόρις Τζόνσον φέρεται να είχε σκοπό ζωής το να γίνει πρωθυπουργός.

Ενδεχομένως να μη γινόταν διαφορετικά. Με καταγωγή που έχει χαρτογραφηθεί έως βασιλείς της Βρετανίας και της Γαλλίας, έχοντας φοιτήσει στο φημισμένο σχολείο του Ήτον και έχοντας σπουδάσει στην Οξφόρδη, συνδυασμός ανίκητος ακόμα και στη σημερινή Βρετανία, ο κ. Τζόνσον ήταν προορισμένος για μεγάλα πράγματα - και ανέκαθεν η συμπεριφορά του έδειχνε πως αυτό το γνώριζε.

Πρώτο του επάγγελμα, στην αρχή της δεκαετίας του 1990 ήταν η δημοσιογραφία. Ως ανταποκριτής της Telegraph στις Βρυξέλλες είχε προκαλέσει κάποιο θόρυβο γύρω από το όνομά του, τόσο λόγω των ευρωσκεπτικιστικών ανταποκρίσεών του όσο και λόγω ορισμένων αναληθών δημοσιευμάτων - από το ότι η Κομισιόν είχε την πρόθεση να απαγορεύσει τα βρετανικά λουκάνικα έως το ότι οι Βρυξέλλες σχεδίαζαν περιορισμούς στο μέγεθος των προφυλακτικών.

Για το δεύτερο μισό της δεκαετίας εργαζόταν στο Λονδίνο ως πολιτικός αρθρογράφος. Ακόμα εγκαλείται για μια σειρά υποτιμητικών και για πολλούς ρατσιστικών σχολίων σε γραπτά του κατά των Αφρικανών («νεγράκια» και «καρπουζοχαμόγελα») και των ομοφυλόφιλων («αγοράκια με φανελάκια»).

Αργότερα πλέον, ως πολιτικός, υπήρξσν πολλές φορές που χρησιμοποίησε εκφράσεις κατά συγκεκριμένων ομάδων πληθυσμού οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί ρατσιστικές. Πιο γνωστό παράδειγμα η παρομοίωση των μουσουλμάνων γυναικών που φορούν μπούρκα με «γραμματοκιβώτια»

Ο ίδιος και οι υποστηρικτές του λένε ότι όλες αυτές οι φράσεις χρησιμοποιήθηκαν χωρίς πρόθεση προσβολής και με χιουμοριστική διάθεση ή ότι έχουν αλλοιωθεί ως προς το νόημά τους έχοντας απομονωθεί από το συνολικό κείμενο.
 
Οι ίδιοι υποστηρικτές λένε ότι είναι ακριβώς η απελευθέρωση από τους αυστηρούς κανόνες της πολιτικής ορθότητας που χρειάζεται η χώρα για να προχωρήσει με τολμηρές πολιτικές, ενώ οι αντίπαλοι τονίζουν ότι η ελευθεριάζουσα γλώσσα του κ. Τζόνσον προδίδει άνθρωπο χωρίς συγκροτημένη σκέψη, χωρίς σοβαρότητα και χωρίς αίσθηση των υποχρεώσεων που έχει ένας πολιτικός, πολύ δε περισσότερο ένας πρωθυπουργός.




Ακόμα και η ιδιωτική του ζωή συχνά προκαλεί επικρίσεις. Ο τρόπος με τον οποίο άφησε τη δεύτερη σύζυγό του Μαρίνα Γουίλερ για τη νεαρή σύμβουλο του Συντηρητικού Κόμματος Κάρι Σίμοντς, ο μεγάλος καυγάς που είχε μαζί της κατά τη διάρκεια της κούρσας διαδοχής της Τερέζα Μέι, το γεγονός ότι πέρα από τα τέσσερα παιδιά με την κα Γουίλερ έχει αποδεδειγμένα ένα εξώγαμο και πιθανώς ακόμα ένα, είναι για τους αντιπάλους του αποδείξεις ότι δεν πρόκειται για άτομο που μπορεί κανείς να εμπιστευθεί.

Ως προς την πολιτική του σταδιοδρομία ο Μπόρις Τζόνσον έχει ένα μάλλον μικτό ιστορικό. Ο ίδιος επαίρεται για το έργο του ως επικεφαλής του μητροπολιτικού δήμου του Λονδίνου, ιδίως για τη μείωση του εγκλήματος στην πρωτεύουσα. Οι επικριτές απαντούν ότι η μείωση του εγκλήματος κατά την οκταετία της δημαρχίας του ήταν χαμηλότερη σε ποσοστό σε σύγκριση με την υπόλοιπη χώρα.

Ο ίδιος τονίζει την κατά γενική ομολογία άριστη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2012. Πολλοί λένε ότι η επιτυχία οφείλεται στους επικεφαλής επιμέρους τομέων της διοργάνωσης, καθώς ο ίδιος δεν ασχολείται με λεπτομέρειες, μία κατηγορία που έχει αναδειχθεί πιο έντονα μετά από τη θητεία του στο Foreign Office, όπου φέρεται να μη διάβαζε καν τους ενημερωτικούς φακέλους για τα θέματα της ημέρας.

Ήταν ο ίδιος ως υπουργός Εξωτερικών που κατηγορείται ότι επέτεινε την ταλαιπωρία της Ναζανίν Ζαγκάρι-Ράτκλιφ, της Ιρανοβρετανής που είχε συλληφθεί και που εν τέλει καταδικάστηκε στο Ιράν ως κατηγορούμενη για κατασκοπεία. Ενώ η οικογένειά της διατεινόταν ότι απλά επισκεπτόταν τους γονείς της, ο κ. Τζόνσον δήλωσε ότι η 41χρονη «δίδασκε δημοσιογραφία», κάτι που έδωσε αφορμή στις ιρανικές αρχές να ενισχύσουν τις κατηγορίες σε βάρος της.

Από την άλλη πιστώνεται τη διεθνή κινητοποίηση κατά της Ρωσίας ως αντίδραση στη δηλητηρίαση των Σκριπάλ με τη νευροτοξική ουσία Νόβιτσοκ στο Σόλσμπερι.

Ο Μπόρις Τζόνσον επικρίνεται επίσης από πολλούς για διάφορες άλλες αμφιλεγόμενες θέσεις που έχει διατυπώσει, για γκάφες όπως το «γκρέμισμα» ενός μικρού αγοριού σε αγώνα ράγκμπι, για τον υπερβολικό ενθουσιασμό με τον οποίο αγκάλιασε τον πρόεδρο Τραμπ, για αχρείαστες δαπάνες ως δήμαρχος Λονδίνου, για τις ασυναρτησίες που αρθρώνει κάθε φορά που στριμώχνεται από κάποια ερώτηση καταφεύγοντας σε κάποιο ευφυολόγημα και για διάφορα άλλα.

Είναι όμως η στάση του στο Brexit που τον έκανε πραγματικά διχαστική φυσιογνωμία στο βρετανικό πολιτικό βίο και στη βρετανική κοινωνία. Αφού την τελευταία στιγμή «πρόδωσε» τον Ντέιβιντ Κάμερον στηρίζοντας την εκστρατεία υπέρ του Brexit στο δημοψήφισμα του 2016, ηγήθηκε του στρατοπέδου αυτού και μάλιστα με βασικό σύνθημα το ψεύδος περί εξοικονόμησης 350 εκατομμυρίων λιρών την εβδομάδα που θα κατέληγαν στο εθνικό σύστημα υγείας NHS αν συνέβαινε το Brexit.

Όπως και για τους υπόλοιπους ηγέτες των Τόρις τις τελευταίες δεκαετίες, η Ευρώπη θα είναι το ζήτημα που θα καθορίσει το μέλλον του κ. Τζόνσον στην Ντάουνινγκ Στριτ. Ο ίδιος έχει πει ότι θέλει μια νέα συμφωνία με την ΕΕ, αλλά δηλώνει έτοιμος για ένα ‘no deal’ στις 31 Οκτωβρίου.

Το παρελθόν δείχνει ότι κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει τις κινήσεις του και ίσως ο Μπόρις Τζόνσον να αποδειχθεί ένας συνετός πρωθυπουργός που θα καταφέρει να λύσει το γρίφο του Brexit και κυρίως να επανενώσει τη χώρα.

Αλλά για όλους και κυρίως για τους πολιτικούς ο πρότερος βίος μετρά και επομένως μέχρι να αποδείξει το αντίθετο ο κ. Τζόνσον θα αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα από παρά πολλούς αν όχι τους περισσότερους πολιτικούς, σχολιαστές και πολίτες σε Βρετανία και Ευρώπη.