Ο ρωσικός ενεργειακός γίγαντας Γκάζπρομ, ανακοίνωσε μεγάλη μείωση κερδών για τους πρώτους εννέα μήνες του οικονομικού έτους. Ο συνολικός κύκλος εργασιών του κρατικού μονοπωλίου ήταν 15,8 δισεκατομμύρια δολάρια, που σημαίνει ότι μειώθηκε κατά 36% σε σύγκριση με τον προηγούμενο χρόνο. Κύρια αιτία της μείωσης των εισπράξεων και των κερδών της ρωσικής κρατικής εταιρείας είναι η πτώση της ζήτησης για το ρωσικό φυσικό αέριο.
Το οικονομικό έτος που πέρασε ήταν εξαιρετικά δύσκολο, τόσο για τη ρωσική οικονομία στο σύνολο της, όσο και για τον ενεργειακό γίγαντα Γκάζπρομ. Η μείωση της παγκόσμιας ζήτησης για φυσικό αέριο προκάλεσε μείωση των κερδών της κατά 50%, ίσως και παραπάνω. Διεθνείς οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ανταγωνιστικές προς τη Ρωσία χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, κατάφεραν να αυξήσουν την παραγωγή τους σε φυσικό αέριο, με τη χρήση νέας τεχνολογίας. Τα επόμενα τρία με πέντε χρόνια οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να αυξήσουν τις εξαγωγές τους σε υγροποιημένο φυσικό αέριο που μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια και να προσφέρουν έτσι εναλλακτικές λύσεις εφοδιασμού σε πελάτες της ρωσικής Γκάζπρομ, όπως η Ευρώπη και η Κίνα, που σήμερα «ψωνίζουν τακτικά και σταθερά στη Μόσχα».
Γι αυτό και η Γκάζπρομ σπεύδει να ολοκληρώσει την κατασκευή των αγωγών που θα συνδέουν απευθείας το ρωσικό έδαφος με την Ευρώπη, την Κίνα και άλλες μεγάλες αγορές. Με τον τρόπο αυτό η Μόσχα θέλει να δεσμεύσει τους Ευρωπαίους και όχι μόνον, πελάτες της, να αγοράζουν ρωσικό αέριο. Οι μεγάλες όμως επενδύσεις της Γκάζπρομ στον τομέα των αγωγών στέρησαν πολύτιμα κονδύλια από άλλους εξίσου σημαντικούς οικονομικούς τομείς. Η Γκάζπρομ οδηγείται σε κρίση, καθώς τα υπάρχοντα κοιτάσματα φυσικού αερίου εξαντλούνται, ενώ η μείωση των κερδών της, περιορίζει τις δυνατότητες για επενδύσεις στην εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων φυσικού αερίου.
Η Γκάζπρομ οδηγείται σε κρίση, καθώς τα υπάρχοντα κοιτάσματα φυσικού αερίου εξαντλούνται, ενώ η μείωση των κερδών της, περιορίζει τις δυνατότητες για επενδύσεις
Την ίδια ώρα, η Ρωσική Στατιστική Υπηρεσία ανακοίνωσε ότι η οικονομία της χώρας συρρικνώθηκε κατά 7,9% το 2009, σε σχέση με το 2008. Η συρρίκνωση ήταν βέβαια μικρότερη από το 8,5% που ανέμενε η τελευταία πρόβλεψη της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Βλαντιμίρ Πούτιν, ήταν όμως η μεγαλύτερη ετήσια πτώση των τελευταίων 15 ετών. Η μεγάλη πτώση της τιμής του πετρελαίου, έπληξε σημαντικά τις ρωσικές εξαγωγές, που τα προηγούμενα χρόνια τροφοδότησαν τους έντονους ρυθμούς ανάπτυξης της ρωσικής οικονομίας. Η οικονομική ύφεση έχει επίσης προκαλέσει μεγάλες απώλειες στον τομέα των οικοδομικών εταιρειών, στις κατασκευαστικές βιομηχανίες, στα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία.
Παρά τα προβλήματα, η Ρωσία μπορεί το 2010 να επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, όπως δείχνουν τα πρώτα τουλάχιστον οικονομικά στοιχεία για το μήνα Ιανουάριο. Η αύξηση, και των λιανικών πωλήσεων, συνηγορεί με την αισιόδοξη αυτή εκτίμηση, που εκφράζουν διάφοροι Ρώσοι οικονομικοί αναλυτές.
Πάντως η διεθνής οικονομική κατάσταση, αλλά και η πραγματικότητα της ρωσικής οικονομίας και κοινωνίας, φοβίζει το Κρεμλίνο, που φαίνεται ότι μελετά ενδελεχώς τις κοινωνικο - οικονομικές και πολιτικές συνθήκες, και προετοιμάζεται να αντιδράσει ανάλογα. Οι φόβος του πολιτικού διδύμου, Προέδρου Μεντβέντεφ - Πρωθυπουργού Πούτιν, είναι ότι ξένα κέντρα που επικοινωνούν με γεράκια του εξωτερικού και ποικίλα οικονομικά συμφέροντα θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευθούν τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες, την ανεργία και την κοινωνική δυσαρέσκεια, για να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα, και να φέρουν την κυβέρνηση σε δύσκολη διαπραγματευτική θέση, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό.
Αντίθετα, ανεξάρτητοι διεθνείς παρατηρητές, ξένες πρεσβείες αλλά και ρωσικά κόμματα και πολιτικές οργανώσεις, εκτιμούν ότι η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Πούτιν, εκμεταλλευόμενη την αναταραχή και την οικονομική καχεξία, θα προσπαθήσει να γαντζωθεί στην εξουσία, ενισχύοντας τους μηχανισμούς καταστολής, και περιορίζοντας της αντιπολιτευτικές δραστηριότητες. Επίσης εκτιμούν ότι η οικονομική κρίση και η αδυναμία της ρωσικής κυβέρνησης να εκπληρώσει όσα υποσχέθηκε προεκλογικά, θα εντείνει την επιθετικότητα της στο εξωτερικό, ιδιαίτερα σε περιοχές που θεωρεί ότι ανήκουν στη δική της σφαίρα επιρροής, όπως ο Καύκασος, και θα την αναγκάσει να εξάγει τα εσωτερικά πολιτικά και οικονομικά προβλήματα, δαιμονοποιώντας ξένα κέντρα και κυβερνήσεις. To Κρεμλίνο, εκτιμούν διεθνείς αναλυτές, στην προσπάθεια του να επιτύχει έναν πολιτικό αντιπερισπασμό, που θα συσπειρώσει τους ψηφοφόρους γύρω από την κυβέρνηση και την προεδρία, είναι πιθανόν να ανεβάσει τους τόνους της αντι - δυτικής και εθνικιστικής ρητορικής, και να δημιουργήσει μικρές ή μεγάλες εστίες κρίσης.
Φυσικά η Μόσχα αρνείται όλες τις κατηγορίες και τα σενάρια, εκφράζοντας όμως την έντονη ανησυχία της, γιατί βλέπει την κυβέρνηση των Δημοκρατικών και τον Πρόεδρο Ομπάμα, να συνεχίζουν σε γενικές γραμμές, την πολιτική του προκατόχου τους, Τζορτζ Μπους και της κυβέρνησης των Ρεπουμπλικανών. Δηλαδή, τη στρατηγική περικύκλωση της παλαιάς σοβιετικής επικράτειας, μαζί όμως σήμερα, με την Κίνα και την Ινδία. Η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων στη Γεωργία, στον Καύκασο, στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, στη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία, αλλά και το βόρειο παγωμένο ωκεανό, ερεθίζουν τους ρώσους στρατηγούς, και μάλλον οδηγούν σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών.
Το σίγουρο είναι ότι το Κρεμλίνο θα συνεχίσει να δέχεται ισχυρές πολιτικές και οικονομικές πιέσεις, τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό. Το ζήτημα είναι πως θα αντιδράσει, και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις, για τους Ρώσους αλλά και τις χώρες που υφίστανται ρωσικές οικονομικές και στρατιωτικές πιέσεις.